Strzechwowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strzechwowate
Ilustracja
Grimmia pulvinata
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada mchy
Klasa prątniki
Podklasa Dicranidae
Rząd strzechwowce
Rodzina strzechwowate
Nazwa systematyczna
Grimmiaceae Arn.[2]
Racomitrium lanuginosum

Strzechwowate[3] (Grimmiaceae Arn.) – rodzina mchów (prątników) z rzędu strzechwowców. Obejmuje 9[2]–11[4] rodzajów z ok. 325 gatunkami spotykanymi na całym świecie[4]. Do polskiej flory należy 56 gatunków z tej rodziny[3]. Mchy te są kserofitami zasiedlającymi nagie, suche podłoża[4], zwykle piaski, skały, głazy i mury w nasłonecznionych miejscach[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Gametofit
Rośliny niewielkie, do 4 cm wysokie[5], tworzące sporofity na szczytach wzniesionych łodyżek lub na szczytach bocznych odgałęzień[6]. Tworzą zwykle zwarte, mniej lub bardziej rozległe darnie o barwie oliwkowej do zielonoczarnej[4]. Łodyżki przeważnie wzniesione, czasem podnoszące się lub płożące, rozwidlające się dychotomicznie lub nieregularnie[4]. Listki wzniesione i przylegające do łodyżek lub ciasno zawijające się ku górze, często hyalinowe na końcu[6]. Jajowate, lancetowate, językowate do równowąskich[4], zwykle całobrzegie[6]. Liście perychecjalne, wspierające rodnie, niezróżnicowane lub odmienne od innych liści wegetatywnych[4].
Sporofit
Seta krótka lub długa, zwykle naga, rzadko brodawkowata. Zarodnia zwykle jajowata lub walcowata i prosto wzniesiona. Perystom zwykle obecny i pojedynczy, składający się z 16 ząbków, rzadko zredukowany. Czepek kapturkowaty, różnej długości (od przykrywającego tylko wieczko po sięgający za połowę zarodni), zwykle nagi, rzadziej brodawkowaty[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzina z rzędu strzechwowców Grimmiales M. Fleisch. z podklasy Dicranidae Doweld, klasy prątniki Bryopsida Rothm., podgromady Bryophytina Engler, gromady mchy Bryophyta Schimp.[2] Do rodziny w ujęciu Goffineta i in. należy 9 rodzajów[2]. W niektórych ujęciach w osobny rodzaj strzechewka Orthogrimmia wyodrębniane są gatunki przez Goffineta włączane do podrodzaju Grimmia subg. Orthogrimmia. Podobnie wyodrębniany bywa rodzaj litonerw Guembelia (≡ Grimmia subg. Guembelia) i strumieniowiec Hydrogrimmia[3][2].

Podział na podrodziny i rodzaje[2][3][4]

Podrodzina subfam. Grimmioideae Brotherus in H. G. A. Engler and K. Prantl, Nat. Pflanzenfam. 215(I,3): 444. 1902

Podrodzina subfam. Racomitrioideae Bednarek-Ochyra & Ochyra in R. Ochyra et al., Cens. Cat. Polish Mosses. 135. 2003

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-04-04] (ang.).
  2. a b c d e f g B. Goffinet, W.R. Buck, Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-04-04] (ang.).
  3. a b c d Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census Catalogue of Polish Mosses. Kraków: Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, 2003, s. 25-27. ISBN 83-85444-84-X.
  4. a b c d e f g h i Roxanne I. Hastings, Ryszard Ochyra: Grimmiaceae Arnott. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-04].
  5. a b J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 110.
  6. a b c A.J.E. Smith: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge i in.: Cambridge University Press, 2004, s. 397. ISBN 978-0-521-54672-0.