Strzelce (powiat mogileński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strzelce
Strzelce
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat mogileński
Gmina Mogilno
Liczba ludności (III 2011) 535[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Tablice rejestracyjne CMG
SIMC 0091758
Położenie na mapie gminy Mogilno
Mapa lokalizacyjna gminy Mogilno
Strzelce
Strzelce
Położenie na mapie powiatu mogileńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mogileńskiego
Strzelce
Strzelce
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Strzelce
Strzelce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Strzelce
Strzelce
Ziemia52°40′36″N 18°06′05″E/52,676667 18,101389

Strzelcewieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno. Dawna nazwa: Lubieszewo. W dokumentach występuje również pod innymi nazwami: Strzelcze, Lhtbessowo, Lubessowo, Lubeschewo, Luliessewo.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bydgoskim.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 535 miezkańców[1]. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Mogilno.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Strzelcach
Wnętrze kościoła
Strzelce – dwór z XIX wieku
Strzelce – widok na dwór
Strzelce – droga do pobliskiego Ratowa

Pierwsza wzmianka o Lubieszewie (od roku 1580 zmieniono nazwę na Strzelce) pochodzi z drugiej połowy XII w. (rok 1155). W dokumencie królewskim, tzw. falsyfikacie mogileńskim, (błędnie datowanym przez niektóre źródła na rok 1065) zawarty jest akt nadania dla klasztoru benedyktynów w Mogilnie. Na mocy tego dokumentu własnością klasztoru stały się między innymi 23 miejscowości z obszaru Wielkopolski i Kujaw.

Książę Bolesław Szczodry, uwłaszczając benedyktynów mogilnickich, nadał im wieś Lubieszewo z połową jeziora, które wymienia także przywilej ks. Salomei, potwierdzony przez Mieszka Starego w roku 1193. W roku 1215 przysądzono klasztorowi w Strzelnie dziesięcinę z Lubieszewa, do której rościł sobie prawa biskup kujawski. W roku 1249 Kazimierz I kujawski (syn Konrada mazowieckiego) nadał klasztorowi w Strzelnie wieś Bronisław z Jeziorem Lubieszewskim (współczesna nazwa: Jezioro Pakoskie). W roku 1580 w Strzelcach znajdował się młyn, 4 zagrody i 1 rzemieślnik. Po roku 1793 wieś Strzelce została zajęta przez rząd pruski, który utworzył z niej domenę z osadami: Baba Mała i Wielka, Burgrabstwo, Bystrzyca i Chałupska. Pod koniec XIX w. wieś należała do powiatu mogilnickiego i dekanatu żnińskiego. We wsi znajdował się folwark, kościół i szkoła.

Historia parafii w Strzelcach[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy kościół zbudowany z drewna pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Strzelcach istniał już w XIII w. Był on wielokrotnie odbudowywany, przebudowywany i odnawiany. Obecny kościół pochodzi z pierwszej połowy XVII w. Na przełomie XIX i XX w. parafia liczyła 674 osób. Należały do niej miejscowości: Dębina (Amalienhof), Gadów, Głogówiec, Krzyżanna, Neumanowo, Ratowo i Strzelce.

Dziedzictwo kulturowe, zabytki, turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół drewniany pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny z pierwszej połowy XVII w.
  • Dzwonnica drewniana z XVIII w.
  • Cmentarz: parafialny w Strzelcach, założony w XIX w.
  • Stanowisko archeologiczne (podczas prac archeologicznych odkryto między innymi ceramikę z zespołów grobowych kultury iwieńskiej)

Znane osoby związane ze Strzelcami[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Wojciechowski – pierwszy kierownik, od 1919 r., polskiej szkoły w Janikowie. Urodził się 27 stycznia 1884 r. w Strzelcach. Pochodził z rodziny chłopskiej, wykształcił się w seminarium nauczycielskim. Należał do wielu organizacji i stowarzyszeń i sportowych. Pełnił w nich wiele funkcji, organizował liczne imprezy środowiskowe, Prawdopodobnie zginął w październiku 1939 r., wywieziony i zamordowany w lasach gniewkowskich. Tam znajduje się jego mogiła. Tablica upamiętniająca śmierć znajduje się na dawnym budynku szkoły przy ul. 1 Maja
  • Kazimierz Kaczmarek – ur. w Barcinie, rozstrzelany w Charkowie w 1940 r., kierownik tutejszej szkoły w latach 30. XX wieku

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • dokument królewski, tzw. falsyfikat mogileński, od połowy XIX w. jest przedmiotem ożywionych badań historyków, którzy wykorzystują jego treść nie tylko do badań nad dziejami samego klasztoru w Mogilnie, także w szerszym kontekście do badań prawa i dziejów wczesnośredniowiecznego państwa polskiego. Szczególnym przedmiotem badań była przede wszystkim data i okoliczności sporządzenia. Ostatecznie uznano, że dokument jest falsyfikatem sporządzonym w klasztorze przed 1282 r. w celu uzyskania od Przemysława II przywileju potwierdzającego posiadane dobra. Według Stanisława Błażejewskiego fakt ten nie pomniejsza w istotny sposób wartości dokumentu jako źródła historycznego. Przyjmuje się bowiem, iż jego treść, jak też treść pierwotnego dokumentu Bolesława Śmiałego z 1065 r., została oparta o wcześniejsze zapiski istniejące w klasztorze, a dziś już niezachowane.
  • w państwowym archiwum (oddział w Inowrocławiu) znajduje się akt notarialny, z którego wynika, że kupiec Samuel Michelson ze Strzelna udzielił pożyczki gospodarzowi ze Strzelec – panu Górnemu. Syn Samuela Michelsona – Albert Abraham Michelson w 1907 r. został laureatem Nagrody Nobla z dziedziny fizyki w za konstrukcję interferometru.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]