Sufczyn (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sufczyn
Dwór w Sufczynie
Dwór w Sufczynie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat otwocki
Gmina Kołbiel
Wysokość 127 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 323[1]
Strefa numeracyjna (+48) 25
Kod pocztowy 05-340
Tablice rejestracyjne WOT
SIMC 0674968
Położenie na mapie gminy Kołbiel
Mapa lokalizacyjna gminy Kołbiel
Sufczyn
Sufczyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sufczyn
Sufczyn
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Sufczyn
Sufczyn
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu otwockiego
Sufczyn
Sufczyn
Ziemia52°02′40″N 21°31′48″E/52,044444 21,530000

Sufczynwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel.

Wieś położona jest nad rzeką Świder.

W 1408 roku w „Księdze Ziemi Czerskiej” wymienia się rycerza Alberta (Albertus) z Szuchczina. Albert z Sufczyna podpisywał wraz z innymi rycerzami z Rudy i Siennicy, różne dokumenty w grodzie czerskim. W tym samym roku wymienia się też wraz z Piotrem z Falenicy, Piotra z Susczina. Ten sam Piotr z Sufczyna wspomniany jest też w 1411 roku. Są to pierwsze wzmianki o istnieniu tej miejscowości. Nazwę wsi zapisywa­no wtedy jako Szuchcin lub Susczin, a pochodzi ona od dawnej nazwy osobo­wej „Suchta”. Jeszcze w 1576 roku w spisie podatkowym wymienia się tą miej­scowość jako Susczyn. Współczesna nazwa pojawiła się dopiero w XVIII wieku.

W tym samym czasie co Albert i Piotr z Sufczyna żył również Mikołaj z Sufczyna, który znany jest z tego, że wraz z dziedzicami Kołbieli wybudował na początku XV wieku kościół w Kołbieli. Sufczyn był prywatną wsią szlachecką, a rycerze z tej wsi zaczęli z czasem pisać się Sufczyńskimi z Sufczyna. Niestety niewiele o tym rodzie wiadomo. Ka­sper Niesiecki w swoim herbarzu informuje, że ród pochodził z lubelskiego i pieczętował się herbem Szeliga. Jednak wszystko wskazuje, że był to miejscowy ród szlachecki tworzący z czasem zaścianek szlachecki. Ród szybko się rozrastał i z czasem zabrakło zie­mi w rodzinnej wsi. Sufczyńscy założyli więc w okolicach nowe osady: Głupian­kę i Wolę Sufczyńską oraz Gadkę. Spis podatkowy z 1576 roku informuje, że dziedzicami Sufczyna byli: Mikołaj Sufczyński (Susczynski), Marcin Sufczyński oraz Stanisław, Tomasz, Dersław i Jakub Sufczyńscy. Każdy z nich posiadał niewielkie kawałki ziemi, od ćwierci włóki do półtorej włóki. Po 1569 roku przed szlachtą polską otworzyły się perspektywy zdobycia ziemi, urzędów i tytułów na Ukrainie. Wielu ubogich szlachciców tam wyjecha­ło. Stało się tak pewnie z Sufczyńskimi z Sufczyna, jednak nie wszyscy wyjecha­li. Niektórzy Sufczyńscy nadal mieszkali w ziemi czerskiej, dochodząc często do wysokich urzędów i majątków.

Z 1591 roku pochodzi informacja o kupnie części Sufczyna, Głupianki i Woli Sufczyńskiej przez Adama Łychowskiego. Łychowscy byli mazowiecką szlachtą pochodzącą z okolic Warki. Łychowscy początkowo byli zapewne wła­ścicielami części tych dóbr, ponieważ własność była tu bardzo rozdrobniona. Sufczyńscy zapewne nadal posiadali niewielkie kawałki ziemi w tej wsi. Adam Łychowski w 1620 roku sprzedał swoje części Sufczyna innej mazowieckiej rodzinie, Młockim[2] herbu Prawdzic. Młoccy również długo nie dziedziczyli w tej wsi, ponieważ z 1647 roku po­chodzi informacja, że dobra te kupił niejaki Marcjan Dłużewski herbu Pobóg. Dłużewscy także szybko sprzedali te dobra, a przejął je ród Magnuszewskich z Magnuszewa. Magnuszewscy posiadali herb Powała, byli potomkami słynne­go Powały z Taczowa, jednego z największych rycerzy z czasów bitwy pod Grunwaldem. Magnuszewscy byli od dawna spokrewnieni z Sufczyńskimi. Sufczyńscy nadal posiadali jakieś drobne części tej wsi i zapewne Magnuszewscy weszli w posiadanie części wsi drogą posagu, a później zapewne wykupili innych wła­ścicieli ziemi w Sufczynie. Dziedzicem wsi został Władysław Magnuszewski, którego żoną była Kata­rzyna Sufczyńska. Pierwsze informacje o Władysławie Magnuszewskim pocho­dzą z 1676 roku, kiedy to „sądował się” z bratem o „ruchomości” po ojcu. Jednak żona Magnuszewskiego, Katarzyna Sufczyńska w 1671 roku sprzedała swoje czę­ści tych dóbr Remigianowi Łochowskiemu. Remigian Łochowski ożeniony z Anną Sufczyńską zapewne zdołał zebrać całość dóbr Sufczyn. Miał licznych synów: Jana, Piotra Dominika (zakonnik), Wojciecha, Ludwika i Kazimierza. Najstarszy z nich zrzekł się działu po ojcu, a pozostali bracia podzielili się w 1711 roku Sufczynem. Jednak już w latach 1718–1721 sprzedali razem te dobra Sufczyńskim. Tak więc Sufczyńscy, posia­dając od końca XVI wieku skrawki ziemi, po kilkuset latach odzyskali swoją ro­dową wieś. Stało się tak dlatego, że Sufczyńscy z ubogiej szlachty stali się boga­tą szlachtą dziedziczącą w wielu wsiach w Polsce. Właścicielem Sufczyna w tym czasie był zapewne Kazimierz Sufczyński, cześnik łukowski i kasztelan lubelski, zmarły w 1736 roku. Kazimierz Sufczyń­ski pozostawił liczne potomstwo i własność w dobrach sufczyńskich znowu się rozdrobniła. Dopiero w końcu XVIII wieku całość dóbr zdołał zebrać Fabian Laskowski. Fabian Laskowski herbu Korab był ważną postacią w ziemi czerskiej. Był urzędnikiem w Siennicy, w 1796 roku został komornikiem garwolińskim, a w 1798 roku komornikiem czerskim. Zmarł po 1804 roku, ponieważ z tego właśnie roku pochodzi ostatnia wzmianka o nim. Miał nieznaną z imienia cór­kę, którą wydał za Pawła Piątkowskiego. Właśnie Piątkowski został kolejnym dziedzicem tych dóbr.

Sam Sufczyn na początku XIX wieku był niewielką miejscowością. W 1827 roku naliczono tu 23 domy i 181 mieszkańców. Paweł Piątkowski po objęciu dóbr Sufczyn w 1826 roku rozpoczął energicz­ne prace nad budową swojej siedziby. Paweł Piątkow­ski był w okresie Królestwa Kongresowego osobą dość znaną. Od 1828 r. pełnił funkcję mecenasa przy Sądzie Najwyższej Instancji Królestwa Polskie­go, a od 1842 r. obrońcy przy Warszawskich Departamentach Rządzącego Sena­tu. Po śmierci Pawła Piątkowskiego w 1865 roku, dobra te przejął Marceli Piątkowski.

W 1864 roku Sufczyn objęło uwłaszczenie ziemi chłopskiej i powstało tu 26 gospodarstw rolnych na 354 morgach ziemi. Nadal jednak istniały dobra ziemskie Sufczyn, które obejmowały folwarki: Sufczyn, Sokoły i Zielonki. W 1875 roku liczyły one 888 mórg ziemi. W folwar­ku Sufczyn był „las nieurządzony, pokłady torfu i wapienia, młyn wodny”. Na przełomie XIX i XX wieku dobra Sufczyn zostały rozparcelowane. Młyn wodny w Sokołach trafił w ręce rodziny Chmielewskich (dane z 1929 roku). Wieś Sufczyn w 1890 roku liczyła 227 mieszkańców. Natomiast w 1921 roku liczyła już 351 mieszkańców w 57 domach. W okresie międzywojennym, w tej wsi działał młyn wodny należący do nie­jakiego Zwolińskiego. Działał tu również sklep z artykułami ogrodniczymi – własność Szeliskich.

Wieś szlachecka Suffczyno położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[3]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie siedleckim.

Wschodnia odnoga wsi jest nazywana Sokoły. Częścią Sufczyna jest również kolonia Wilczarz (niektóre źródła i ludność miejscowa podają bardziej popularną nazwę Wilcarz). Historycznie istniały również dzielnice Dudzianka (w okolicach dworu Piątkowskich) oraz Pęchery (dawny młyn). We wsi zachował się też dwór byłych dziedziców Sufczyńskich, a ich groby na cmentarzu parafialnym w Kołbieli.

To od ich nazwiska została przyjęta obecna nazwa wsi[4].

Krótkie kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • XV wiek - pierwsze wzmianki o miejscowości Suchczin
  • 28 lipca 1944 - Sufczyn został zbombardowany przez lotnictwo niemieckie. Zginęło wtedy 11 osób a 30 zostało rannych. Ku czci poległych, w dniu 29 lipca 2007 została odsłonięta pamiątkowa tablica z nazwiskami poległych tego dnia oraz osób zmarłych wskutek odniesionych tego dnia ran.
  • 15 maja 1958 - Sufczyn został poważnie zniszczony przez huragan

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Sufczyn, Sufczyna, Jasienica Sufczyńska

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS, Bank Danych Lokalnych. 2014
  2. Seweryn Uruski, Adam Amilkar Kosiński, Aleksander Włodarski, Rodzina: herbarz szlachty polskiej, 1994.
  3. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  4. Leszek Zugaj, Adam Budyta, Małe Ojczyzny. Historia Gminy Kołbiel.