Maślak syberyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Suillus americanus)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maślak syberyjski
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina maślakowate
Rodzaj maślak
Gatunek maślak syberyjski
Nazwa systematyczna
Suillus americanus (Peck) Snell
Lloydia 7(1): 39 (1944)
Chicken Fat Suillus (2042884585).jpg
Suillus americanus 60342.jpg

Maślak syberyjski (Suillus americanus (Peck) Snell – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Suillus, Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1887 r. CH. H. Peck nadając mu nazwę Boletus americanus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1944 r. W.H. Snell, przenosząc go do rodzaju Suillus[1].

Synonimy[2]:

  • Boletus americanus Peck 1887
  • Boletus americanus Peck 1887 var. americanus
  • Boletus americanus var. reticulipes Coker & Beers 1943
  • Boletus sibiricus (Singer) A.H. Sm. 1949
  • Ixocomus americanus (Peck) E.-J. Gilbert 1931
  • Ixocomus sibiricus Singer 1938
  • Suillus americanus (Peck) Snell 1944 f. americanus
  • Suillus americanus f. helveticus (Singer) W. Klofac 2013
  • Suillus americanus f. sibiricus (Singer) W. Klofac 2013
  • Suillus americanus (Peck) Snell 1944 var. americanus
  • Suillus americanus var. reticulipes Coker & Beers ex Grand 1984
  • Suillus sibiricus (Singer) Singer 1945
  • Suillus sibiricus subsp. helveticus Singer 1951
  • Suillus sibiricus (Singer) Singer 1945 subsp. sibiricus

Nazwę polską nadała Alina Skirgiełło w 1960 r.[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5-10 cm, początkowo półkulisty, później tępostożkowaty z podwiniętym brzegiem, łukowaty, na koniec płaski z tępym garbem. Powierzchnia śliska, początkowo słomkowożółta, potem brązowożółta z czerwonawymi plamkami. Na brzegu zwisają resztki osłony. Skórka ściąga się łatwo[4].

Trzon

Wysokość 4-8 cm, grubość 1-2,5 cm, walcowaty, w górnej części słomkowożółty, w dolnej różowawy. Charakterystyczną cechą jest występowanie białawych ziarenek, które u starszych okazów zmieniają barwę na winnoczerwoną. Posiada pierścień, będący pozostałością białej osłony[4]. Często pierścień jednak zanika

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki zbiegające na trzon. Początkowo są żółte, potem oliwkowobrązowe, w końcu ochrowobrązowe. Uciśnięte zmieniają barwę na rdzawobrązową[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników cynamonowy. Zarodniki pod mikroskopem bladożółte, gładkie, elipsoidalne, o rozmiarach 8-9,5 przez 3,5-5 μm. Podstawki o rozmiarach 21-25,5-6,5 μm, z 4- sterygmami. Pleurocystydy cylindryczne, w wiązkach. Zarówno podstawa cystyd, jak i ich powierzchnia często jest pigmentowana. Cheilocystydy również w wiązkach, z brązowymi cząstkami pigmentu u podstawy wiązki. Czasami już przy użyciu lupy można dostrzec wiązki cystyd u wylotu rurek. Pod wpływem 3% KOH miąższ zmienia barwę na pomarańczowo-brązową. Śliska warstwa na powierzchni kapelusza zbudowana jest ze splątanych strzępek o grubości 3-5 μm[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

W Ameryce Północnej jest szeroko rozprzestrzeniony i pospolity[6] . Występuje także w Europie i Indiach[7]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano tylko 2 stanowiska w Tatrzańskim Parku Narodowym[3]. W Polsce podlega częściowej[8]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek zagrożony wymarciem, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia[9].

W Europie notowany w górach, głównie pod sosną limbą[4] i być może pod kosodrzewiną[3]. W Ameryce rośnie pod różnymi gatunkami sosen 5-igłowych, zwłaszcza pod sosną wejmutką[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-09-23].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-09-23].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Grund DW, Harrison AK (1976). Nova Scotian Boletes. Lehre, Germany: J. Cramer. pp. 162–3. ​ISBN 3-7682-1062-6
  6. Musroom Expert. [dostęp 2017-09-23].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2017-09-23].
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [dostęp 2015-01-04].
  9. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  10. Miller HR, Miller OK (2006). North American Mushrooms: a Field Guide to Edible and Inedible Fungi. Guilford, Connecticut: Falcon Guide. p. 361. ​ISBN 0-7627-3109-5