Surcouf (1934)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Surcouf
Surcouf
Klasa okręt podwodny
Historia
Położenie stępki 1 października 1927
Wodowanie 18 listopada 1929
 Marine nationale
Wejście do służby 3 maja 1934
 Wolna Francja
Los okrętu zaginął w 1942
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

3200 t
4300 t
Długość 110 m
Szerokość 9 m
Napęd
na powierzchni silniki wysokoprężne
w zanurzeniu silniki elektryczne
Prędkość maksymalna na powierzchni 18,5 węzła
Uzbrojenie
2 działa 203 mm (1 x II)
2 działka 37 mm plot.
4 wkm 13,2 mm plot.
8 wyrzutni torped 550 mm
4 wyrzutnie torped 400 mm
Wyposażenie lotnicze
1 wodnosamolot rozpoznawczy Besson MB.411
Załoga 110
Sylwetka
Surcouf submarine model.jpg

Surcouffrancuski okręt podwodny z okresu II wojny światowej, jedyna jednostka swego typu. Po wejściu do służby w 1934 roku był największym okrętem podwodnym świata (do czasu wejścia do służby japońskiego okrętu I-400). Został nazwany na cześć zmarłego w 1827 roku francuskiego korsarza Roberta Surcoufa.

Historia[edytuj]

W latach 20. Francja postanowiła wzmocnić swoją flotę „podwodnymi krążownikami” z silnym uzbrojeniem artyleryjskim, które były zdolne do walki z jednostkami nieprzyjaciela na powierzchni. Przyjęto maksymalny kaliber dział dopuszczalny traktatem waszyngtońskim. Planowano budowę trzech okrętów, ostatecznie powstał tylko jeden.

Projekt okrętu powstał we Francji w 1926 roku. Stępkę pod budowę „Surcoufa” położono 1 października 1927 roku. Wodowanie okrętu nastąpiło 18 listopada 1929 roku, zaś wejście do służby 3 maja 1934 roku.

Po ataku Niemiec na Francję w maju 1940 roku będący w remoncie i nie w pełni sprawny okręt udał się do brytyjskiego portu Plymouth. 3 lipca 1940 roku w czasie operacji Catapult, tj. przejmowania kontroli nad francuskimi okrętami, zginęło dwóch brytyjskich oficerów i jeden Francuz. W sierpniu 1940 roku okręt został przekazany Marynarce Wojennej Wolnych Francuzów. W grudniu 1941 roku „Surcouf” przetransportował do Kanady admirała Émile'a Museliera.

Zatonięcie[edytuj]

Przydatność operacyjna okrętu była problematyczna. Wyposażenie i uzbrojenie były niekompatybilne z brytyjskim, nie posiadano również części zapasowych. Francuzi pragnęli jednak zachować go w służbie głównie ze względów prestiżowych. W styczniu 1942 roku podjęto decyzję o skierowaniu okrętu na wody Oceanu Spokojnego celem ochrony francuskich posiadłości w Polinezji. Okręt zaginął podczas przebazowania w rejonie Kanału Panamskiego. Za przyczynę uważa się kolizję z amerykańskim frachtowcem SS „Thomson Lykes”, która mogła mieć miejsce w nocy 18 lutego 1942 roku. Wątpliwości budzą jednak stosunkowo niewielkie uszkodzenia poniesione przez jednostkę nawodną. Bolesław Romanowski podawał jako przyczynę przypadkowy atak kanadyjskiej korwety[1]. Inna wersja wydarzeń zakłada pomyłkowe zatopienie „Surcoufa” przez amerykańskie samoloty, które kilka dni później atakowały duży, niezidentyfikowany okręt podwodny. Brytyjski autor James Rusbridger zaproponował wyjaśnienie łączące dwie teorie. W kolizji z SS „Thomson Lykes” „Surcouf” doznał uszkodzeń, które nie zagrażały pływalności, ale spowodowały niemożność zanurzenia i uszkodzenie aparatury radiowej. W tej sytuacji okręt podwodny musiał poruszać się w dzień w wynurzeniu, jak również niemożliwe było przekazanie informacji o sytuacji. Załoga amerykańskiego samolotu po zauważeniu okrętu uznała go za okręt niemiecki i zatopiła[2]. „Surcouf” zaginął wraz z całą, 130-osobową, załogą. Był to najtragiczniejszy w historii (pod względem liczby ofiar) wypadek z udziałem okrętu podwodnego. Wrak znajduje się na głębokości 3000 metrów na pozycji 10°40′00″N 79°32′00″W/10,666667 -79,533333

Przypisy

  1. Bolesław Romanowski: Torpeda w celu. Warszawa: MON, 1973, s. 233.
  2. James Rusbridger: Who Sank the „Surcouf”?: The Truth About the Disappearance of the Pride of the French Navy. Ebury Press. ISBN 0-7126-3975-6.

Bibliografia[edytuj]

Paul Kemp: Swój czy wróg: przypadkowe ostrzelania na morzu 1939-45. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2003. ISBN 9788373013346.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]