Surkonty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Surkonty
Сурканты
Ilustracja
Cmentarz żołnierzy AK na polu kołchozowym w Surkontach
Państwo

 Białoruś

Obwód

grodzieński

Rejon

werenowski

Sielsowiet

Bolciszki

Populacja (2009)
• liczba ludności


23[1]

Nr kierunkowy

+375 1594

Kod pocztowy

231399 Bolciszki

Tablice rejestracyjne

4

Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Surkonty”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej znajduje się punkt z opisem „Surkonty”
Ziemia53°56′41″N 24°58′33″E/53,944722 24,975833
Portal Białoruś

Surkonty (biał. Сурканты[2], Сурконты) – wieś na Białorusi, w rejonie werenowskim obwodu grodzieńskiego, leżąca na skraju Puszczy Ruskiej, 20 km na północny zachód od Lidy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zaścianek szlachecki (okolica) położony był w końcu XVIII wieku w powiecie lidzkim województwa wileńskiego[3]. W dwudziestoleciu międzywojennym wieś leżała w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie lidzkim, w gminie Raduń. Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku wieś znalazła się w granicach BSRR. W latach 1941-1944 była pod okupacją niemiecką.

21 sierpnia 1944 roku rozegrała się w tym miejscu pierwsza po 1939 roku regularna bitwa między oddziałami polskimi (Armia Krajowa) i Armii Czerwonej. W jej trakcie zginął m.in. ppłk Maciej Kalenkiewicz.

Od 1944 r. wieś ponownie leżała w BSRR. Od 1991 roku w Republice Białorusi.

Cmentarz żołnierzy polskich[edytuj | edytuj kod]

Poległych pochowano, wobec sprzeciwu miejscowego proboszcza (narodowości litewskiej), obawiającego się represji, nie na parafialnym cmentarzu, ale w pobliżu mogiły powstańców styczniowych. Ksiądz poświęcił jednak przeznaczone na pochówek miejsce oraz wziął udział w pogrzebie. Za ten gest również był wzywany na przesłuchania[4]. Prowizoryczna mogiła żołnierzy zachowała się dzięki uporowi miejscowej ludności, która nie dopuściła do jej zaorania na potrzeby kołchozu[5]. Dopiero u schyłku istnienia ZSRR nadszedł klimat na godne upamiętnienie poległych Polaków. Wybudowano cmentarz, odsłonięty 8 września 1991 roku. Na pamiątkowym krzyżu umieszczono napis po polsku, ale władze nie zgodziły się na dopisanie, przeciw komu walczyli polegli[6].

25 sierpnia 2022 władze białoruskie zrównały cmentarz przy użyciu ciężkiego sprzętu[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
  2. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Гродзенская вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка і інш.; пад рэд. В. П. Лемцюговай. — Мн.: Тэхналогія, 2004, ISBN 985-458-098-9. (biał.)
  3. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 88.
  4. J. Drużyńska, S. M. Jankowski, Wyklęte życiorysy, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2009, ISBN 978-83-7510-373-1, ss. 199-200.
  5. Jolanta Drużyńska, Stanisław Maria Jankowski, Wyklęte życiorysy, Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2009, s. 213, ISBN 978-83-7510-373-1, OCLC 750586013.
  6. J. Drużyńska, S. M. Jankowski, Wyklęte życiorysy, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań 2009, ISBN 978-83-7510-373-1, ss. 227-229.
  7. Białoruskie służby zdewastowały cmentarz Armii Krajowej w Surkontach. Polsat News. [dostęp 2022-08-25]. (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]