Sutanna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anglikański arcybiskup Rowan Williams w sutannie.
Kardynał Tarcisio Bertone w białej sutannie dozwolonej na podstawie indultu dla tropikalnych regionów.

Sutanna (z wł.sottano – spódnica) – wierzchni ubiór kapłana, w różnym kolorze, zależnym od stanowiska w hierarchii, zwany też rewerendą. Noszenie sutann zalecił papież Sykstus V w 1589 r. konstytucją Cum sacrosanctum[1].

Sutanna w obecnym kształcie pojawiła się w XVI wieku. Jest to długa szata do kostek, lekko wcięta w pasie, z niskim stojącym kołnierzykiem, zapinana z przodu na rząd małych guziczków, noszona przez duchownych różnych wyznań chrześcijańskich, w tym katolickich, prawosławnych, starokatolickich, anglikańskich, ewangelickich i prezbiteriańskich. Pierwsze szaty wyróżniające duchownych noszono już w starożytności chrześcijańskiej. Synod w Bradze w 572 nakazał noszenie stroju duchownego kapłanom wychodzącym z domu. Często ministranci noszą strój podobny do sutanny (sutanela lub rewerenda) na który zakładają komże, w Polsce zwyczaj ten jest mniej rozpowszechniony.

Obecnie kapłani wkładają sutannę jako strój codzienny. Dopuszcza się również używanie tzw. krótkiego stroju duchownego: koszuli z koloratką i ciemnego garnituru.[2] Szczegółowe przepisy dotyczące noszenia sutanny określa ordynariusz.

Kolorystyka[edytuj]

Określone kolory sutanny odpowiadają miejscu w hierarchii. W Kościele rzymskokatolickim białą sutannę nosi papież, czerwoną – kardynałowie, fioletową (rubinową) – arcybiskupi, biskupi i infułaci, a także kapłani z tytułem kanonika (ale na co dzień mogą też nosić zwykłą, czarną sutannę z obszyciem w odpowiednim kolorze, którą mogą także nosić prezbiterzy noszący godność prałata), czarną – prezbiterzy oraz diakoni, a także klerycy przygotowujący się do kapłaństwa, którzy otrzymują sutannę podczas uroczystego obrzędu tzw. obłóczyn. Kapłani w krajach misyjnych – ze względu na klimat – noszą luźne sutanny koloru białego. Sutannę mogą nosić także uczniowie niższego seminarium duchownego, lecz tylko podczas służby przy ołtarzu.

Białą sutannę papieską z pelerynką oraz podwójnymi rękawami noszą księża z zakonu kanoników regularnych laterańskich, gdyż to właśnie ten zakon, gdy jego członkowie zasiadali na Stolicy Apostolskiej, wprowadził białą sutannę jako strój papieski. Jest to oryginalny strój zakonu kanoników regularnych, wprowadzony jako strój papieski.

Elementy dodatkowe[edytuj]

Dopełnieniem sutanny jest nakrycie głowy – biret w odpowiednim kolorze, a także piuska, noszona obowiązkowo przez biskupów.

Papież, biskupi, niektórzy księża diecezjalni, a także kapłani niektórych zgromadzeń i zakonów używają do sutanny szerokiego pasa płóciennego (np. pallotyni).

Szaty duchowne w tradycji wschodniej[edytuj]

Codzienna szata duchowieństwa kościołów wschodnich (riasa) od sutanny księży katolickich różni się szerokimi rękawami.


Papa emerito tonaca.svg
Papa tonaca.svg
Cassock (Cardinal).svg
Cassock (Bishop).svg
Cassock (Chaplain of His Holiness).svg
Cassock (Priest).svg
emerytowany papież papież kardynał, prałat (ale bez piuski) arcybiskup lub biskup kanonik, infułat prezbiter, diakon, akolita

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Poniatowski 1969 ↓, s. 419.
  2. Po co sutanna?, idziemy.pl [dostęp 2016-08-13].

Bibliografia[edytuj]

  • Zygmunt Poniatowski: Mały słownik religioznawczy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1969.