Svetozár Hurban-Vajanský

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Svetozár Hurban-Vajanský (1847 – 1916)

Svetozár Hurban-Vajanský (właściwie Svetozár Miloslav Hurban, ur. 16 stycznia 1847 r. w Hlbokém – zm. 17 sierpnia 1916 r. w Martinie) – słowacki poeta, pisarz, publicysta, krytyk literacki, także działacz narodowy i polityk.

Był synem wybitnej postaci słowackiego odrodzenia narodowego Jozefa Miloslava Hurbana. Uczył się w rodzinnym Hlbokém, a następnie w Modrze, Cieszynie i Stendal w Niemczech. Maturę uzyskał w 1867 r. w gimnazjum w Bańskiej Bystrzycy. Studiował prawo na akademii w Bratysławie, a studia ukończył w roku 1871 w Budzie.

Pracował jako koncypient w Trnawie, Budapeszcie, Bratysławie i Wiedniu, po czym otworzył własną praktykę adwokacką w Skalicy. W 1875 r. ożenił się z Idą Dobrovits z Bratysławy. Z powodu niepowodzeń zawodowych szukał zatrudnienia w Wiedniu, Namiestowie na Orawie i Liptowskim Mikułaszu, a następnie próbował znaleźć pracę jako nauczyciel w Rosji i Bułgarii. Po roku 1878 pracował w Martinie jako redaktor gazety „Národnie noviny”, a później (od 1906 r.) jako jej redaktor naczelny.

Na początku lat 80. XIX w. Hurban-Vajanský stał się czołową postacią młodej, postszturowskiej generacji słowackich działaczy narodowych. Był współpracownikiem czasopisma "Orol", a w 1881 r. wznowił wydawanie czasopisma „Slovenské pohľady”, wokół którego utworzył jedno z głównych ognisk słowackiego życia literackiego i kulturalnego. Od 1894 r. aż do śmierci był również sekretarzem słowackiego żeńskiego towarzystwa „Živena”.

Był członkiem studenckiego stowarzyszenia "Naprej" i działaczem partii politycznej "Slovenská národná strana". Pochowany został na Cmentarzu Narodowym w Martinie.

Imię Hurbana-Vajanskiego w języku słowackim nosi tatrzański wodospad, Ciemnosmreczyńska Siklawa (Vajanského vodopád).