Sygnalizacja kolejowa

Brytyjskie semafory widziane z kabiny maszynisty

Wystawa tradycyjnej mechanicznej sygnalizacji kolejowej w Niemczech

Świetlna sygnalizacja kolejowa w Japonii

Wskaźniki ograniczenia prędkości stosowane w Polsce

Sygnalizacja kolejowa – sygnalizacja stosowana w ruchu kolejowym

Stanowi całość urządzeń, sygnałów i przepisów, używanych do bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego.

Sygnalizacja kolejowa jest zwykle typowa dla sieci kolejowej danego kraju lub przedsiębiorstwa kolejowego.

Specyfika sygnalizacji kolejowej wynika z własności kolei jako środka transportu. W odróżnieniu od pojazdów samochodowych, pojazdy kolejowe poruszają się po ściśle wytyczonym torze a ich masa i niski współczynnik tarcia między kołami a szynami wydłużają znacząco drogę hamowania, ponadto często poruszają się z dużymi prędkościami. Z tych powodów pojazdy kolejowe są znacznie bardziej narażone na kolizje, dla których uniknięcia niezbędne było opracowanie ścisłych zasad i sposobów prowadzenia ruchu.

Zasadniczą formą kontroli ruchu na sieci kolejowej jest przekazywanie informacji i poleceń przez osoby odpowiedzialne za sterowanie ruchem kolejowym (np. dyżurnych ruchu) osobom odpowiedzialnym za prowadzenie pojazdów kolejowych (np. maszynistom). Całość sygnałów i znaków umownych oraz procedur niezbędnych do tego celu nazywa się ogólnie sygnalizacją kolejową.

Funkcje sygnalizacji

Podstawową i najważniejszą funkcją sygnalizacji kolejowej jest unikanie zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu w ruchu kolejowym. Najbardziej typowe sytuacje tego typu to:

• zderzenia czołowe
• najechania na poprzedzający pojazd kolejowy
• wjazdy na tor zajęty przez inny pojazd kolejowy
• wykolejenia
• kolizje z pojazdami samochodowymi

Rozwiązania stosowane w sygnalizacji kolejowej

• semafory
• tarcze ostrzegawcze
• wskaźniki kolejowe
• samoczynna blokada liniowa
• samoczynny system przejazdowy

Sygnalizacja kolejowa w Polsce

Sygnalizacja w polskim transporcie kolejowym jest uregulowana przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 18 lipca 2005 w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 100 (ISAP)).

Zobacz też

• Sygnalizacja kolejowa w Polsce
• Sygnały zamknięcia toru
• Sygnały dawane przez drużynę pociągową
• Semafor
• Tarcze manewrowe
• Wskaźniki na liniach zelektryfikowanych
• Tarcze ostrzegawcze przejazdowe

Linki zewnętrzne

• „Strona Sygnałowa” – ogólnoświatowa strona o sygnalizacji kolejowej (ang.)
• Europejski serwer sygnalizacji kolejowej (ang.). european-railway-signalling-server.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-11-19)].
• Świetlna sygnalizacja kolejowa w Docklands (ang.). xs4all.nl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-08)].
• Sygnalizacja kolejowa: Bezpieczeństwo i sygnalizacja w Ameryce Północnej (ang.)
• Sygnalizacja kolejowa i komunikacja (ang.) – zdjęcia i informacje
• RailServe.com Sygnały i Komunikacja (ang.)
• Informacje o tradycyjnej brytyjskiej sygnalizacji kolejowej (ang.)
• Koleje: historia, sygnalizacja, inżynieria www.du.edu www.du.edu www.du.edu www.du.edu and www.du.edu (ang.)
• Sygnalizacja kolejowa- najczęściej zadawane pytania (ang.)
• Sygnalizacja w Ameryce Północnej (ang.)