Symbol chemiczny

Symbol chemiczny – ujednolicone, obowiązujące międzynarodowo oznaczenia pierwiastków chemicznych, zapisywane w postaci jedno- lub dwuliterowych skrótów wywodzących się z ich nazw łacińskich (zwłaszcza w odniesieniu do pierwiastków poznanych wcześniej), greckich bądź angielskich. Przykładowo: tlen oznacza się symbolem O (od łac. oxygenium), wodór — H (hydrogenium), miedź — Cu (cuprum), srebro — Ag (argentum), a nobel — No (nobelium).

Za standaryzację nazw i symboli odpowiada Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC), która do 2006 roku zatwierdziła nazewnictwo i symbole dla 111 pierwiastków. Zapis symbolu obejmuje zazwyczaj jedną albo dwie litery, przy czym pierwsza ma formę wielkiej litery, natomiast druga — jeśli występuje — jest mała. W przypadku najcięższych pierwiastków, posiadających nazwy systematyczne, stosowano tymczasowo symbole trzyliterowe, tworzone według określonych zasad (np. Unq od ununquadium dla pierwiastka o liczbie atomowej 114). W zapisie wzorów i równań chemicznych symbol pierwiastka odnosi się do pojedynczego atomu danego rodzaju.

Idea znakowego oznaczania substancji znana była już alchemikom. W papirusie z Lejdy z połowy III wieku symbole planetarne reprezentowały metale (Słońce — złoto, Księżyc — srebro, Mars — żelazo). Współczesny, literowy system symboli chemicznych został wprowadzony w 1814 roku przez Jönsa Berzeliusa.

Zobacz też

• Lista pierwiastków chemicznych
• symbolika chemiczna