Synagoga w Karniowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Synagoga w Karniowie
czes. Krnovská synagoga
Synagoga w Karniowieczes. Krnovská synagoga
Synagoga w Karniowie (2015)
Państwo  Czechy
Miejscowość Karniów (czes. Krnov)
Data budowy 1871
Architekt Ernst Latzel
Budulec murowana
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Synagoga w Karniowieczes. Krnovská synagoga
Synagoga w Karniowie
czes. Krnovská synagoga
Ziemia 50°05′23,3″N 17°42′27,0″E/50,089806 17,707500

Synagoga w Karniowie (czes. Krnovská synagoga) – synagoga znajdująca się w Karniowie (czes. Krnov, niem. Jägerndorf), w Czechach, przy ulicy Soukenickiej 28 (wtedy Tempelring, potem Tuchmacherring, następnie Gottwaldova třída).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Synagoga została wybudowana w 1871 roku, według projektu architekta Ernsta Latzela, w miejscu gdzie wcześniej znajdowały się mury obronne, na skraju miasta. Całkowita cena budowy krnovskiej synagogi wyniosła 26 000 złotych reńskich, z tego 500 złotych reńskich dołożył cesarz Franciszek Józef I. Została poświęcona 5 czerwca 1872 przez brneńskiego rabina Barucha Jakoba Placzka.

Przestała służyć celom kultowym po aneksji Kraju Sudetów (niem. Sudetenland) przez III Rzeszę w 1938 roku. Z inicjatywy członka rady miejskiej Franza Irblicha zamieniono ją na targowisko co uchroniło ją od zniszczenia. Zwoje Tory i przedmioty kultu udało się ochronić.

Po II wojnie światowej budynek służył jako magazyn, a od 1960 roku zamieniono go na archiwum powiatowe. W 1994 roku synagogę zwrócono żydowskiej gminie Ołomuniec. Archiwum przeniesiono do Bruntálu, a synagoga opustoszała. Powódź w 1997 roku uszkodziła archiwalia i samą budowlę. Od 2003 roku synagoga była administrowana przez stowarzyszenie (czes. Občanské sdružení Krnovská synagoga), które wykorzystywało ją na salę: wystawową, koncertową i konferencyjną. We wrześniu tego roku odbył się koncert pieśni żydowskich, a miesiąc później pokaz tańców żydowskich. W 2005 roku zakończyła się odbudowa wieży. Zostały w niej znalezione dokumenty z czasów jej budowy.

W niektóre dni odbywa się w niej czytanie Tory. W okresie od kwietnia do października istnieje możliwość jej zwiedzenia.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jest to budowla w stylu neoromańskim z wnętrzem w stylu mauretańskim. W regionie morawsko-śląskim jest ona unikatową synagogą, ponieważ jako jedyna ma dwie wieże.

Synagoga ma 24 m długości, prawie 17 m szerokości, a wysokość obu wież osiąga prawie 22 m. Obiekt posiada trzy wejścia: główne, które znajduje się od ulicy Barvířskiej, boczne które jest usytuowane z południowo wschodniej wieży i tylne od ogrodu. Drzwi znajdujące się we wschodniej fasadzie, od strony ul. Soukenickiej są jedynie elementem dekoracyjnym portalu i nie mają charakteru funkcjonalnego. Dach jest dwuspadowy. Wieże przykryte są hełmami zakończonymi Gwiazdami Dawida. Posadzka jest pokryta płytkami ze zdobieniem szachownicowym, na której znajdują się ławki, w części pochodzące z 1897 roku, z nieistniejącej synagogi w Ołomuńcu. Wokół ścian przebiega galeria (balkon), podtrzymywana przez zdobione arkady na obu poziomach. Sufit ozdobiony jest kasetonami. W roku 1898 zostały zamontowane w synagodze organy z miejscowej firmy Rieger, które po 1945 roku zaginęły.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]