Synagoga w Przedborzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Synagoga w Przedborzu
Państwo  Polska
Budulec drewniana (modrzewiowa)
Zbudowano XVII wiek
Zburzono 3 września 1939
Tradycja ortodoksyjna
Obecnie nie istnieje
brak współrzędnych

Synagoga w Przedborzu – drewniana bożnica zbudowana w XVII wieku. Pierwsza wzmianka o bożnicy pochodzi z 1638 roku, w której jest szczegółowy opis bożnicy. Remontowana w 1789 roku. Hitlerowcy podpalili ją 3 września 1939 roku. W przyszłości ma stanąć obelisk upamiętniający bożnicę.

Bożnica została wykonana z drewna modrzewiowego. We wschodniej części znajdowała się podłużna sala główna, w zachodniej przedsionek z izbą kahalną, a na piętrze babiniec. Bożnica wyróżniała się dekoracją drewnianego sklepienia, które pokryte było siatką giętych listew oraz desek wyciętych na kształt litery "S". Do bożnicy prowadziły dwa wejścia, główne znajdowało się w północnej części. Synagoga posiadała niezwykle cenne skarby m.in płaskorzeźby które podarowali Estera i Berek Joselewiczowie, jeden złoty i dwa srebrne bardzo zdobione kielichy podobne do chrześcijańskich, dwie kapy nabijane cekinami ze srebra, kapa ze sznurków jedwabiu nabijana cekinami ze złota oraz inne arcydzieła sztuki.

W środku znajdowała się bima z połowy XVIII wieku. Założona była na planie ośmioboku z kolumnami na postumentach, między którymi znajdowała się rzeźbiona balustrada. Nakrywała ją ażurowa dwustopniowa kopuła. Górną o mniejszej średnicy, podpierały ozdobne, wysokie pałąki. Całość wieńczył owoc granatu, szyszka i mała korona.

Wewnątrz ściany były pokryte niezwykle piękną snycerską polichromią. Boczne wejście było obramowane malowanym, okazałym portalem w stylu późnobarokowym. Występowały tu także, tablice Dekalogu oraz lwy podpierające kartusze z napisami, rzadziej znaki zodiaku.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Podczas pobytu Napoleona w Przedborzu, wódz tak się zachwycił synagogą, że zszedł i zdjął ze swego konia derkę haftowaną złotem i podarował ją synagodze.
  • W 2000 roku w na Uniwersytet Kalifornijski w Berkley, podjęto decyzję o budowie bożnicy na wzór przedborskiej. Będzie wykonana z drewna cedrowego.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]