Synapsydy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Synapsydy
Synapsida
Osborn, 1903
Czaszka synapsydalna
Czaszka synapsydalna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada synapsydy
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Synapsydy, dawniej określane jako "gady ssakokształtne" (Synapsida, z gr. syn – razem + apsis – łuk) – grupa owodniowców powstałych w pensylwanie (ok. 318 - 299 mln lat temu) pod koniec karbonu; dominująca grupa kręgowców lądowych w permie i na początku triasu. Pierwotnie uważano, że wywodziły się z anapsydów, obecnie jednak przyjmuje się, że obie grupy wyewoluowały niezależnie z najprymitywniejszych owodniowców. Ich cechą charakterystyczną było występowanie w czaszce jednego, dolnego otworu skroniowego za każdym okiem (czaszka synapsydalna), gdzie były uczepione mięśnie szczęk.

Początkowo były klasyfikowane jako podgromada gadów. Nowsze badania wykazały jednak nie tylko to, że synapsydy są bliżej spokrewnione ze ssakami niż z innymi zwierzętami tradycyjnie zaliczanymi do gadów, ale też że linie ewolucyjne prowadzące do zauropsydów (grupa owodniowców obejmująca anapsydy i diapsydy) i do synapsydów rozdzieliły się na samym początku ewolucji owodniowców; z tych powodów obecnie wielu autorów nie zalicza już synapsydów do gadów[1][2][3][4]. Prof. Michael Benton (2004) zaproponował podniesienie synapsydów do rangi gromady, która razem z gromadą zauropsydów zastąpiłaby dotychczasową gromadę gadów[5]. Jeśli synapsydy mają być grupą monofiletyczną, należy do nich zaliczyć również pochodzącą od cynodontów gromadę ssaków.

Tradycyjnie do synapsydów zalicza się 2 rzędy:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Filogeneza[edytuj | edytuj kod]

Synapsida
 |-Caseasauria
 `-Eupelycosauria
    |-Varanopseidae
    `-+-Ophiacodontidae
      `-+-Edaphosauridae
        `-Sphenacodontia
           |-Sphenacodontidae
           `-Therapsida
              |-Biarmosuchia
              |  `-Eotitanosuchus
              `-Eutherapsida
                 |-Dinocephalia
                 `-Neotherapsida
                    |-Anomodontia
                    `-Theriodontia
                       |-Gorgonopsia
                       `-Eutheriodontia
                          |-Therocephalia
                          `-Cynodontia
                             |-+-Dvinia
                             | `--Procynosuchidae
                             `-Epicynodontia
                                |-Thrinaxodon
                                `-Eucynodontia
                                   |-+-Cynognathus
                                   | `-+-Tritylodontidae
                                   |   `- Traversodontidae 
                                   `-Probainognathia
                                      |-+- Trithelodontidae
                                      | `--Chiniquodontidae 
                                      `-+- Prozostrodon
                                        `- Mammaliaformes
                                           `-Mammalia

Przypisy

  1. Gauthier, J.; Kluge, A. G. i Rowe, T. (1988) "The early evolution of the Amniota." In M. J. Benton (ed.) The phylogeny and classification of the tetrapods, Vol. 1: Amphibians, reptiles, birds Systematics Association Special Volume No. 35A, pp. 103-155. Oxford: Clarendon Press.
  2. Laurin, M. i Reisz, R. R. (1995) "A reevaluation of early amniote phylogeny." Zoological Journal of the Linnean Society 113: 165-223.
  3. Modesto, Sean P. i Anderson, Jason S. (2004) "The Phylogenetic Definition of Reptilia" Systematic Biology 53 (5): 815-821. DOI: 10.1080/10635150490503026
  4. Hill, Robert V. (2005) "Integration of Morphological Data Sets for Phylogenetic Analysis of Amniota: The Importance of Integumentary Characters and Increased Taxonomic Sampling" Systematic Biology 54(4):530–547. DOI: 10.1080/10635150590950326
  5. Benton, Michael J. (2004), Vertebrate Paleontology, 3rd ed. Blackwell Science Ltd

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]