Syndrom oszusta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Syndrom oszusta jest psychologicznym zjawiskiem powodującym brak wiary we własne osiągnięcia. Pomimo zewnętrznych dowodów własnej kompetencji, osoby cierpiące z powodu tego syndromu pozostają przekonane, że są oszustami i nie zasługują na sukces, który osiągnęły. Przyczyn sukcesu upatrują w szczęściu, sprzyjających okolicznościach bądź w rezultacie bycia postrzeganym jako osoba bardziej inteligentna i kompetentna niż w rzeczywistości. Co warte odnotowania, syndrom oszusta jest szczególnie powszechny wśród wysoko postawionych kobiet[1].

Tło syndromu[edytuj]

Syndrom oszusta jest reakcją na pewne bodźce i wydarzenia. Nie jest uważany za chorobę psychiczną. Był postrzegany jako zakorzeniona cecha osobowości, obecnie traktuje się go jako reakcję na pewne sytuacje. Według tej interpretacji, jest odpowiedzią doświadczaną przez wielu różnych ludzi na specyficzne zdarzenia. Chociaż pewne osoby są bardziej narażone na cierpienie z powodu tego syndromu, badania nie wskazują na syndrom oszusta jako odrębną cechę osobowości.

Angielski termin "impostor syndrome" po raz pierwszy pojawił się w artykule napisanym przez Pauline R. Clance i Suzanne A. Imes, które zaobserwowały tendencję wśród wysoko postawionych kobiet do uważania siebie za nieinteligentne i przeceniane przez innych[1].

Rozpowszechnienie[edytuj]

Według badań psychologicznych przeprowadzonych we wczesnych latach 80., dwóch na pięciu ludzi sukcesu uważa siebie za nieuczciwego. Inne badania wykazały, że 70% wszystkich ludzi czuje się jak oszust w pewnych momentach. Nie jest to uważane za zaburzenie psychologiczne i nie zostało opisane w Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Termin został ukuty przez psychologów klinicznych, Pauline Clance i Suzanne Imes w 1978 roku.

Wśród ludzi, którzy przyznają się do doświadczania tego odczucia są scenarzysta Chuck Lorre[2], pisarz Neil Gaiman[3], aktor Tommy Cooper[4], bizneswoman Sheryl Sandberg, sędzia amerykańskiego Sądu Najwyższego Sonia Sotomayor[5] i aktorka Emma Watson[6].

Również Albert Einstein pod koniec swojego życia mógł cierpieć z powodu tego syndromu[7]. Miesiąc przed śmiercią miał się zwierzyć swojemu przyjacielowi, że czuje się mimowolnym oszustem z powodu przeceniania jego dorobku naukowego.

Demografia[edytuj]

Syndrom oszusta jest szczególnie powszechny wśród ludzi, którzy wiele osiągnęli[8]. Inną grupą demograficzną, która często cierpi z powodu tego syndromu, są Amerykanie afrykańskiego pochodzenia[9]. Syndrom oszusta jest również powszechny wśród pracowników naukowych zaczynających karierę na posadzie z gwarancją zatrudnienia[10] (ang. tenure).

Przypisy