Synod zamojski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Synod zamojskisynod kościoła unickiego, zwołany w dniach od 26 sierpnia do 17 września 1720 w Zamościu, w celu latynizacji Cerkwi Unickiej.

Synod został zwołany przez metropolitę unickiego Leona Kiszkę. Odbywał się pod przewodnictwem nuncjusza papieskiego w Polsce Girolamo Grimaldiego, w cerkwi św. Mikołaja oraz w kolegiacie zamojskiej. W synodzie wziął udział również arcybiskup ormiański Jan Tobiasz Augustynowicz.

Synod uchwalił wiele dekretów dogmatycznych i duszpasterskich o podstawowym znaczeniu dla cerkwi unickiej. Wprowadził do ksiąg liturgicznych "Filioque" oraz wspominanie papieża, sprecyzował obowiązki metropolity, biskupów i kleru, ujednolicił i upodobnił do łacińskiej liturgię we wszystkich diecezjach unickich, uregulował sprawy seminariów duchownych i monastyrów. Postanowienia Synodu zatwierdził w 1724 papież Benedykt XIII, a opublikowane jako obowiązujące zostały w 1725.

Latynizacja liturgii i obrzędowości miała doprowadzić do zacierania różnic w obu katolickich obrządkach i zbliżenia obu rytów do siebie. Była następstwem Unii brzeskiej. Z cerkwi unickich zaczęto usuwać ikonostasy, zaczęto wprowadzać natomiast ołtarze boczne, konfesjonały, ławki, jak również elementy liturgii zachodniej, wprowadzono język polski do nabożeństw i kazań, po polsku odmawiano modlitwy dotychczas odmawiane w języku cerkiewnosłowiańskim.

Zmiany te poparła część duchowieństwa unickiego, jednak duża część duchownych ustalenia synodu zamojskiego uznała za warunki nie do przyjęcia i rozważała nawet odłączenie się od Watykanu i powrót do prawosławia. Skupili się przy soborze św. Jura we Lwowie.

Synodowi zamojskiemu przypisuje się wielkie znaczenie w Kościele unickim, porównywalne do postanowień soboru trydenckiego w Kościele łacińskim.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Polikarp Filipowicz: "Synod prowincialny ruski w mieście Zamościu roku 1720 odprawiony. a w r. 1724 [...] łacińskim językiem w Rzymie [...] wydany. [...] na polski przez J.X. Polikarpa Filipowicza [...] przewiedziony. [...] Pamiętnikiem przedrukowany Roku Pańskiego 1785."
  • Bernardetta Wójtowicz-Huber – "Ojcowie narodu. Duchowieństwo greckokatolickie w ruchu narodowym Rusinów galicyjskich (1867-1918)", Warszawa 2008, ​ISBN 978-83-235-0383-5
  • Luis J. Rogier, Guillaume de Bertier de Sauvigny, Joseph Hajjar - "Historia Kościoła", t. 4 1715-1848, Warszawa 1987, ​ISBN 83-211-0849-0