System Informacji Prawnej Lex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

System Informacji Prawnej LEX – jeden z największych i najbardziej znanych polskich systemów informacji prawnej, aktualnie wydawany przez koncern Wolters Kluwer Polska.

Historia Systemu Informacji Prawnej LEX[edytuj]

Początki Systemu Informacji Prawnej LEX sięgają roku 1987, kiedy w Gdańsku powstała Kancelaria Prawnicza Lex. W tym czasie prawo zmieniało się bardzo często, co powodowało m.in. trudności w posługiwaniu się tekstami aktów prawych. Dlatego też na potrzeby kancelarii zaczęto sporządzać ujednolicone wersje tekstów najważniejszych aktów prawnych. Szybko okazało się, że takie ujednolicone teksty są bardzo poszukiwane przez innych prawników. W ramach kancelarii powstało wydawnictwo. Jego pierwszą publikacją był wymiennokartkowy Skorowidz Obowiązujących Przepisów Prawnych, który ukazał się w 1988. Skorowidz ten został opracowany w oparciu o zasady przyjęte w ukazujących się wcześniej urzędowych skorowidzach obowiązujących przepisów prawnych, ale w przeciwieństwie do swojego pierwowzoru, którego kolejne edycje ukazywały się raz na kilka lat, skorowidz Lexa był publikacją aktualizowaną co kwartał. W 1990 skorowidz ten został wydany w wersji elektronicznej, a rok później ukazał się elektroniczny Skorowidz Obowiązujących Przepisów z Tekstami, który zawierał początkowo 60 ujednoliconych tekstów aktów prawnych.

W 1993 opublikowany został program Temida zawierający początkowo około 10 tys. tez orzeczeń Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W 1995 połączono te programy w jeden program Polskie Prawo i Orzecznictwo. Program ten miał w podtytule zwrot System Informacji Prawnej LEX, co miało służyć podkreśleniu, że dokumenty zawarte w programie, dzięki wielu relacjom pomiędzy nimi, tworzą spójny system, w którym informacja o obowiązującym prawie uzupełniana jest informacjami o tym, jak to prawo jest interpretowane przez najważniejsze instytucje sądowe w kraju. Zwrot ten stał się podstawową nazwą programu w 1996, a w późniejszych latach zwrot system informacji prawnej stał się nazwą gatunkową dla wszystkich tego typu programów.

System Informacji Prawnej LEX był pierwszym programem tego typu w Polsce, w którym każdy akt prawny, którego tekst był zawarty w programie, miał nie tylko aktualną wersję tego tekstu, ale również wszelkie wersje wcześniejsze. Innymi cechami charakterystycznymi tego programu była jego horyzontalność (obejmowanie całości obowiązującego prawa, a nie jakiegoś jego wycinka) i opisana już systemowość.

W kolejnych latach System Informacji Prawnej LEX był uzupełniany o nowe kategorie dokumentów, w tym m.in.:

  1. bibliografia i tezy (cytaty) z piśmiennictwa prawniczego (1999),
  2. prawo miejscowe (1999),
  3. interpretacje urzędowe (2000),
  4. projekty ustaw (2000),
  5. prawo wewnętrznie obowiązujące (2001),
  6. ogłoszenia prawno-gospodarcze (2001),
  7. komentarze (2002),
  8. prawo wspólnotowe (2004),
  9. artykuły z czasopism prawniczych (2008).

W wyniku tak dynamicznego rozwoju w bazach Systemu Informacji Prawnej LEX pod koniec 2007 znajdowało się łącznie ponad dwa miliony dokumentów. Od lutego 2014 w Systemie znajduje się ponad milion orzeczeń.

W 2014 r. wydawca Systemu Informacji Prawnej LEX, spółka Wolters Kluwer Polska przejęła spółkę LexisNexis Polska, która wydawała największego konkurenta SIP LEX - program LexPolonica. Jeszcze bardziej umocniło to pozycję rynkową Systemu Informacji Prawnej LEX.

Wersje programu[edytuj]

Początkowo program działał tylko w trybie off-line. Był on wyposażony w interfejs dla systemów operacyjnych DOS, a od 1995 – dla Windows. W tym samym roku aktualizacje programu (miesięczne) zaczęły się ukazywać na płytach kompaktowych, co było wymuszone jego objętością, która przekroczyła 60 dyskietek. Od 1997 roku wydawnictwo prowadzi swój serwis internetowy (zob. Polski Serwer Prawa). Jego najnowsza wersja została wprowadzona w styczniu 2012 roku.

Sam program dopiero w 1998 został wzbogacony o pierwsze elementy trybu on-line – dostęp do zbiorów informacji prawnej zgromadzonych na serwerze internetowym wydawnictwa aktualizowanych w trybie tygodniowym. Samodzielny program działający w trybie on-line pojawił się dopiero w 2002. Rok później System Informacji Prawnej LEX w wersji działającej w trybie off-line stał się pierwszym tego typu programem w Polsce rozpowszechnianym na nośniku DVD.

Od 1998 System Informacji Prawnej LEX zaczął się ukazywać w trzech wersjach: LEX Alfa, LEX Delta oraz LEX Omega, z których pierwsza była najuboższa a ostatnia najobszerniejsza. Na początku 2005 te dotychczasowe wersje programu zostały zastąpione bogatszymi wersjami: LEX Gamma, LEX Sigma i LEX Omega. Obecnie są to podstawowe wersje programu, oprócz których dostępne są również wersje dla konkretnych grup prawników (np. LEX dla Sędziego i Prokuratora).

W październiku 2009 powstała wersja beta programu LEX Mobile, czyli System Informacji Prawnej LEX w wersji on-line, umożliwiająca korzystanie z bazy dokumentów przez telefon komórkowy posiadający dostęp do internetu. Obecnie z wersji beta aplikacji mogą korzystać studenci, którzy otrzymali specjalną kartę dostępu LEX dla Studenta, zawierającą 16-cyfrowy kod, niezbędny do zalogowania się pod adresem dostępowym: www.m.lex.pl lub m.lex.pl.

Współpraca z Uniwersytetem Gdańskim[edytuj]

Od samego początku funkcjonowania Systemu Informacji Prawnej LEX w jego tworzenie zaangażowani byli m.in. pracownicy naukowi Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Wśród autorów programu wymienia się takich pracowników tego Wydziału, jak: dr hab. Tomasz Bąkowski (prof. UG), dr Piotr Bielski, dr hab. Wojciech Cieślak (wówczas prof. UG), dr Krzysztof Janczukowicz, mgr Henryk Jasionek, dr Krzysztof Kaszubowski, dr Jacek Potulski, dr hab. Agnieszka Skóra (wówczas prof. UG), dr hab. Sławomir Steinborn (prof. UG), dr hab. Jakub Stelina (prof. UG), prof. dr hab. Jarosław Warylewski, dr hab. Grzegorz Wierczyński (prof. UG) i dr Wojciech Wiewiórowski.

Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego i redakcja Systemu Informacji Prawnej LEX byli współorganizatorami ogólnopolskiej konferencji „Informacja prawna a prawa obywatela”, która odbyła się w dniach 19-20 czerwca 2006 z okazji XXXV-lecia informatyki prawniczej w Polsce i XV-lecia Systemu Informacji Prawnej LEX.

Wybrana literatura na temat SIP LEX[edytuj]

  • Jacek Petzel, Informatyka prawnicza. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa 1999, s. 271
  • Grzegorz Wierczyński, 15 lat Systemu Informacji Prawnej LEX, [w:] Informacja prawna a prawa obywatela. Konferencja z okazji XXXV-lecia informatyki prawniczej w Polsce i XV-lecia Systemu Informacji Prawnej LEX, Gdańsk, 19-20 czerwca 2006 r., Sopot 2006, s. 243
  • Wojciech Wiewiórowski, Grzegorz Wierczyński, Informatyka prawnicza. Nowoczesne technologie informacyjne w pracy prawników i administracji publicznej, wyd. 3, Warszawa 2012, s. 140-142

Linki zewnętrzne[edytuj]