System alarmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

System alarmowy – zespół urządzeń służących najczęściej zabezpieczeniu danego obiektu przed włamaniem (system alarmu włamania) lub pożarem (system przeciwpożarowy).

W systemach alarmu włamania najczęściej wykorzystuje się pasywne czujniki podczerwieni reagujące na ruch (PIR) i czujniki magnetyczne (kontaktrony) umieszczane na oknach, drzwiach, bramach garażowych (wzbudzenie czujnika powoduje alarm). System przeważnie uzbrajany/rozbrajany jest przez wpisanie na klawiaturze specjalnego kodu ustalonego przez użytkownika.

Systemy alarmowe nie są skomplikowane w obsłudze, a zwiększają bezpieczeństwo obiektu (firma, magazyn, dom, garaż itp.). Nowoczesne systemy alarmowe umożliwiają zdalną kontrolę nad monitorowanym obiektem z poziomu aplikacji w telefonie lub tablecie[1].

Często dodatkowym elementem do systemu alarmu włamania jest system antynapadowy, zrealizowany w formie pilota lub ukrytego przycisku alarmowego. Klawiatury kodowe posiadają funkcję wybierania kodu „pod przymusem”, która powoduje uruchomienie systemu alarmu napadu – cichy alarm, wezwanie ochrony.

Istotną grupę wśród systemów alarmowych stanowią systemy alarmów przeciwpożarowych. Najczęściej oparte są one o optyczne czujki dymu, czujki ognia oraz przyciski ręcznego powiadamiania- zgodnie z normą EN-54 nazywane Ręcznymi Ostrzegaczami Pożarowymi (w skrócie ROP). W dużych obiektach często posiadają połączenie ze strażą pożarną oraz współdziałają z innymi systemami ochrony p.poż. – automatycznymi systemami gaśniczymi (zraszacze wodne, systemy gaszenia gazem), systemy nawiewowe i oddymiania, awaryjne oświetlenie, dźwiękowy system ostrzegania (DSO) itp.

Urządzenie do ręcznego powiadamiania o pożarze

Główne elementy składowe systemu alarmu włamania[edytuj | edytuj kod]

W skład systemów alarmowych najczęściej wchodzą:

  • centrala alarmowa („serce” całego systemu) wyposażona w układ sterujący całym systemem, zasilacz i akumulator
  • klawiatura alarmowa (inaczej zwana manipulatorem kodowym, za pośrednictwem tego urządzenia użytkownik komunikuje się z centralą, błędnie potocznie nazywana szyfratorem)
  • różnego typu czujniki i detektory (patrz niżej)
  • sygnalizatory (urządzenia akustyczne lub akustyczno-optyczne sygnalizujące zadziałanie systemów alarmowego – alarm, sabotaż itp.)
  • dialer telefoniczny (urządzenie przekazujące informacje na temat systemu – alarm, załączenie/wyłączenie czuwania – za pomocą sieci telefonii stacjonarnej)
  • moduł GSM (urządzenie przekazujące informacje na temat systemu – alarm, załączenie/wyłączenie czuwania – za pomocą sieci komórkowej GSM)
  • radiopowiadomienie (urządzenie przekazujące informacje na temat systemu – alarm, załączenie/wyłączenie czuwania – na odległość do kilkunastu kilometrów, za pomocą fal radiowych)
  • radiolinia (nadajnik z pilotami umożliwiającymi załączenie/wyłączenie czuwania, wyzwolenie opóźnienia na wejście do obiektu, wyzwolenia alarmu napadowego)
  • blokady (urządzenia uniemożliwiające kradzież, dostęp lub ucieczkę)

Podstawowe czujki i detektory[edytuj | edytuj kod]

Detektory ruchu[edytuj | edytuj kod]

Istnieją trzy główne typy czujników reagujące na występowanie ruchu w „polu widzenia” urządzenia:

  • pasywne czujki podczerwieni (PIR) – Reagują na zmianę promieniowania podczerwonego (emitowanego przez obiekty o temperaturze wyższej od otoczenia), nie są one wrażliwe na obiekty nie emitujące ciepła lub emitujące go zbyt mało (np. wskutek izolacji termicznej).
  • czujniki mikrofalowe – Działają na zasadzie radaru Dopplerowskiego, wysyłając falę elektromagnetyczną i odbierając falę odbitą (wskutek odbicia fali od poruszającego się obiektu następuje zmiana jej częstotliwości), są one wrażliwe głównie na ruch w kierunku do i od czujki.
  • czujniki ultradźwiękowe – Działanie zbliżone do mikrofalowych, z tą różnicą, że wykorzystują fale akustyczne (w zakresie niesłyszalnym) i reagują na ruch ośrodka (powietrza); w związku z tym podatne są na fałszywe alarmy wywołane przepływem powietrza. Używane powszechnie w instalacjach alarmowych instalowanych w samochodach.
  • Ponadto czasem do detekcji ruchu wykorzystywane są kamery telewizji przemysłowej w połączeniu z detektorami ruchu w obrazie.

Detektory działalności i inne detektory wtargnięcia[edytuj | edytuj kod]

Czujniki mające na celu wykrywanie działalności w jakimś pomieszczeniu lub na jakimś obiekcie, ich szczególnym przypadkiem jest opisana wcześniej czujka stłuczenia szyby i opisane tam problemy dotyczące fałszywych alarmów dotyczą także tych czujników. Wyróżnić można dwa typy:

  • czujniki inercyjne, zwane także wibracyjnymi – Reagują na występowanie drgań/wstrząsów w miejscu/powierzchni, na której zostały zamontowane.
  • czujniki akustyczne – Reagują na dźwięki.

W specyficznych systemach zabezpieczeń (np. banki) spotkać można także inne rodzaje czujników – np. czujniki reagujące na zmianę ciśnienia w zamkniętym pomieszczeniu związaną z jego otwarciem, czujniki sejsmiczne reagujące na wybuch, czujniki dostępu do zamków montowane na zamkach sejfów, czujniki światłowodowe rozwieszane na ogrodzeniach reagujące reflektometrycznie na próbę pokonania ogrodzenia itp.

Detektory pożaru[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na zasadę działania wyróżnić można 4 główne typy detektorów (inne równoważne nazwy: czujki wykrywacze pożaru, ostrzegacze pożarowe) mających na celu wykrywanie pożaru:

  • optyczne czujki dymu – Dym, który dostaje się do komory, powoduje rozpraszanie światła podczerwonego emitowanego przez diodę LED, co prowadzi do zmiany w oświetleniu detektora i zadziałania czujki.
  • jonizacyjne czujki dymu (zwane izotopowymi) – niewielka ilość substancji radioaktywnej jonizuje powietrze, Sygnał alarmowy jest w nich uruchamiany gdy cząsteczki dymu połączą się ze zjonizowanymi przez urządzenie cząsteczkami powietrza
  • półprzewodnikowe detektory dymu – Reagują na substancje chemiczne wchodzące w skład dymu (działanie podobne do opisanych poniżej detektorów gazów).
  • termiczne – Reagują na ciepło wydzielane w trakcie spalania. Odporne na dym.

Ze względu na sposób identyfikacji alarmującej czujki istnieje podział na czujki konwencjonalne i adresowalne.

  • Konwencjonalne – w tym systemie są łączone równolegle i alarm jest identyfikowany jako alarm z dowolnej czujki należącej do danego obwodu obejmującego np. „I piętro obiektu” bardziej szczegółowa identyfikacja jest możliwa tylko przez osobiste sprawdzenie, która czujka zadziałała (w czujce świeci się lampka informująca o uaktywnieniu czujki).
  • Adresowalne – w tym systemie czujki są również wpięte do obwodu obejmującego np. całe piętro, ale w ponieważ każda czujka ma swój indywidualny adres to w centrali pożarowej jest identyfikowana pojedyncza czujka, która sygnalizuje pożar (np. „I piętro, czujka w pokoju socjalnym”). Identyfikacja odbywa się przy wykorzystaniu protokółu transmisji.

Możliwe są dwie polityki stosowania protokółów:

  • Producent czujek opracowuje własny protokół i udostępnia go producentom central.
  • Zarówno czujki, jak i centralę produkuje jedna firma i zachowuje parametry protokółu w tajemnicy.

Istnieje jeszcze kilka innych kryteriów podziału np. czujki dwustanowe / wielostanowe czujki kasowalne samoczynnie lub ręcznie wielokrotnego użytku lub jednorazowe (te ostatnie to np. ampułki pękającej pod wpływem temperatury, lub złącza zespojonego stopem Wooda, który w wysokiej temperaturze topi się rozwierając elektryczne połączenie w obwodzie alarmowym).

Detektory gazów[edytuj | edytuj kod]

Są to najczęściej czujniki półprzewodnikowe, reagujące na podwyższone stężenia określonego rodzaju gazu, np. metanu (będącego głównym składnikiem gazu ziemnego), LPG, czadu czy gazów usypiających lub zabijających.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jaki system alarmowy wybrać do domu jednorodzinnego? – Artykuły. nvr.pl. [dostęp 2020-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-22)].