Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Irlandii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prawo wobec kontaktów homoseksualnych[edytuj | edytuj kod]

Kontakty homoseksualne zostały zalegalizowane w Irlandii w 1993 w następstwie decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka[1][2]. Wiek osób legalnie dopuszczających się kontaktów homo- i heteroseksualnych jest równy i wynosi 17 lat[3].

Ochrona prawna przed dyskryminacją[edytuj | edytuj kod]

Irlandzkie prawo gwarantuje ogólny zakaz dyskryminacji przez wzgląd na orientację seksualną. Został on zawarty w Akcie o Równości i obejmuje różne dziedziny życia. Przepisy te obowiązują w kraju od 2000 roku[4].

Podobny zakaz został również zawarty w prawie pracy w 1998[5].

Irlandzkie prawo wprost zakazuje aktów nienawiści ze względu na orientację seksualną[6].

Geje, lesbijki i biseksualiści nie są wykluczeni ze służby wojskowej z powodu swojej orientacji seksualnej[7].

Azyl

Irlandzkie przepisy przyznają prawo osobom do ubiegania się o azyl polityczny z powodu prześladowań przez wzgląd na orientację seksualną we własnym kraju[8][9].

Uznanie związków osób tej samej płci[edytuj | edytuj kod]

W irlandzkim ustawodawstwie istnieje pewna prawna forma uznania związków osób tej samej płci.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1996 umożliwiono parom homoseksualnym korzystanie z rządowych programów przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W 2003 pary homoseksualne uzyskały prawo do wspólnego podróżowania (jak współmałżonkowie) na „licencji” jednego z partnerów[potrzebne źródło].

W 2004 niezależny senator David Norris zaproponował projekt ustawy legalizującej związki partnerskie, które mogłyby być zawierane zarówno przez osoby tej samej jak i różnej płci. Projekt ten ograniczał się do zapewnienia najważniejszych praw i wykluczał adopcję dzieci. Nie został on uchwalony[10][11].

W 2004 para lesbijek, która wzięła rok wcześniej ślub w Kanadzie i osiedliła się w Dublinie, zwróciła się do sądu o uznanie ich związku małżeńskiego. Decyzja sądu była dla nich negatywna[12].

Według spisu powszechnego w 2011 w Irlandii żyło 4.042 par homoseksualnych mieszkających razem (z tego najwięcej w stolicy)[13].

Przyjęcie ustawy o cywilnych związkach partnerskich[edytuj | edytuj kod]

26 lipca 2007 taoiseach Bertie Ahern poinformował, że jego rząd przygotowuje ustawę umożliwiającą zawieranie osobom tej samej płci związków partnerskich. — Rząd jest zobowiązany zapewnić więcej wsparcia i prawnego zabezpieczenia dla par jednopłciowych — powiedział Ahern. Dodał, że prace nad projektem będą prowadzone tak szybko, jak jest to możliwe[14].

24 czerwca 2008 rząd przedstawił projekt ustawy o cywilnych związkach partnerskich[15][16]. Ustawa, przyjęta przez irlandzki parlament 1 lipca 2010[17], weszła w życie 1 stycznia 2011. Według wprowadzonych przez nią przepisów cywilne związki partnerskie zawarte przez osoby tej samej płci uzyskują większość praw przysługujących wcześniej jedynie małżeństwom. Ograniczenia dotyczą możliwości uznania praw rodzicielskich partnerów pozostających w takim związku. Ustawa stwarza też możliwość legalizacji na terenie Republiki Irlandii związków osób tej samej płci zawartych w innych państwach Unii Europejskiej oraz obejmuje pewną ochroną osoby pozostające w związkach nieformalnych[18][19].

Referendum w sprawie równości małżeńskiej[edytuj | edytuj kod]

W maju 2015 odbyło się referendum w sprawie poprawki do konstytucji, umożliwiającej parom tej samej płci zawieranie małżeństw. Poprawka miała znaczne poparcie rządu i społeczeństwa[20] i została przyjęta[21].

Adopcja dzieci przez osoby LGBT[edytuj | edytuj kod]

W 2005 weszła w życie ustawa zezwalająca każdej indywidualnej osobie, bez względu na jej orientację seksualną, na adopcję dziecka. Wcześniej możliwością taką dysponowały jedynie małżeństwa[potrzebne źródło]. Partnerzy pozostający w związku jednopłciowym, niezależnie od tego, czy został on sformalizowany, czy nie, mogą pełnić funkcję rodziców zastępczych[22]. Irlandzkie prawo nie stwarza natomiast możliwości wspólnej adopcji dziecka przez parę osób tej samej płci ani nie przewiduje możliwości uzyskania prawa do opieki nad dzieckiem jednego z partnerów pozostających w związku jednopłciowym przez drugiego z partnerów[23].

Życie osób LGBT w kraju[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich latach Irlandczycy stali się bardzo tolerancyjni wobec osób LGBT. Większość z nich jest za wprowadzeniem małżeństw homoseksualnych:

Poparcie Irlandczyków wobec za przeciw
małżeństw homoseksualnych (2006)[24] 41
małżeństw homoseksualnych (2006)[25] 51
małżeństw homoseksualnych (2008)[26] 58
małżeństw homoseksualnych (2009)[27] 62
małżeństw homoseksualnych (2011)[28] 73
małżeństw homoseksualnych (2011)[29] 73
związków partnerskich (2008)[26] 84
adopcji dzieci (2006)[24] 30
adopcji dzieci (2006)[25] 39
adopcji dzieci (2011)[28] 60

W Dublinie istnieje duża scena gejowska. W mieście jest wiele lokali (puby, bary, dyskoteki, sauny, hotele, restauracje itp.) gejowskich i przyjaznych gejom, tzw. gay-friendly.

Wydawane są tam publikacje, działają liczne organizacje o zasięgu ogólnokrajowym jak i regionalnym, zajmujące się niesieniem pomocy przedstawicielom LGBT i walką o równouprawnienie. Każdego roku ulicami niektórych miast maszerują parady mniejszości seksualnych (gaypride parade). Najliczniejszą tego typu manifestacją była parada w stolicy w 2005, która zgromadziła ok. 6.000 uczestników.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. State-sponsored Homophobia A world survey of laws criminalising same-sex sexual acts between consenting adults
  2. Criminal Law (Sexual Offences) Act, 1993
  3. IRELAND
  4. Equal Status Act, 2000
  5. Employment Equality Act, 1998
  6. Prohibition of Incitement To Hatred Act, 1989
  7. LGBT world legal wrap up survey
  8. Refugee Act, 1996
  9. Ireland
  10. CIVIL PARTNERSHIP BILL 2004
  11. Seanad Éireann - Volume 179 - 16 February, 2005 Civil Partnership Bill 2004: Second Stage.
  12. Lesbian couple lose marriage recognition case (ang.). Rte.ie, 2006-12-14. [dostęp 2011-01-02].
  13. Census 2011 Profile 5 Households and Families - Living Arrangements in Ireland
  14. Irlandia zmierza do legalizacji związków homoseksualnych (pol.). Innastrona.pl/365gay.com, 2007-07-26. [dostęp 2011-01-02].
  15. Heads of Civil Partnership (Same-Sex Partnership) Bill Published. Irishelection.com.
  16. General Scheme of Civil Partnership Bill (ang.). Department of Justice and Law Reform/Justice.ie. [dostęp 2011-01-02].
  17. Zuzanna Reda: Irlandia daje więcej praw parom homoseksualnym (pol.). Rp.pl, 2011-01-01. [dostęp 2011-01-02].
  18. Civil Partnership and Certain Rights and Obligations of Cohabitants Act 2010
  19. Związki homoseksualne jak małżeństwa (pol.). Rp.pl/PAP, 2010-07-03. [dostęp 2011-01-02].
  20. Niall O'Dowd: Will Ireland vote for gay marriage? Historic vote coming up (ang.). Irish Central, 1 października 2014. [dostęp 2014-12-13].
  21. referendum.ie: Results received at the Central Count Centre for the referendum on the Thirty-fourth Amendment of the Constitution (Marriage Equality) Bill 2015. (ang.). [dostęp 24 maja 2015].
  22. Fostering and same-sex couples (ang.). Citizensinformation.ie. [dostęp 2011-01-02].
  23. Legal guardianship and same-sex couples (ang.). Citizensinformation.ie. [dostęp 2011-01-02].
  24. 24,0 24,1 Eight EU Countries Back Same-Sex Marriage
  25. 25,0 25,1 80% believe gay couples deserved legal recognition - Survey
  26. 26,0 26,1 Increased support for gay marriage - Survey
  27. Irish gay marriage advocates claim massive public support
  28. 28,0 28,1 Nearly three-quarters of Irish people in favour of gay marriage
  29. Report on Reasons Behind Voter Behaviour in the Oireachtas Inquiry Referendum 2011