Szachy losowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a8 black bishop
b8 black knight
c8 black rook
d8 black bishop
e8 black knight
f8 black king
g8 black rook
h8 black queen
a7 black pawn
b7 black pawn
c7 black pawn
d7 black pawn
e7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
a2 white pawn
b2 white pawn
c2 white pawn
d2 white pawn
e2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
a1 white bishop
b1 white knight
c1 white rook
d1 white bishop
e1 white knight
f1 white king
g1 white rook
h1 white queen
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Przykładowe ustawienie szachów losowych
V Mistrzostwa Świata Komputerów w szachach losowych, Moguncja 2009

Szachy losowe – stworzona przez Bobby'ego Fischera, i po raz pierwszy zaprezentowana 19 czerwca 1996 w Buenos Aires[1] odmiana szachów, w której figury są umieszczone losowo na pierwszej i ósmej linii (piony są rozstawione normalnie). Inna nazwa to "szachy Fischera" lub "szachy 960".

Od tradycyjnych różnią się:

  • ustawieniem początkowym,
  • zasadami wykonywania roszady.

Zasady rozmieszczenia bierek w pozycji początkowej:

  • król musi znajdować się na dowolnym polu pomiędzy dwiema wieżami,
  • gońce muszą stać na polach przeciwnych kolorów,
  • obaj gracze dysponują identycznym ustawieniem figur.

Zgodnie z tymi zasadami istnieje 960 (stąd nazwa tych szachów) możliwych ustawień, jednym z nich jest ustawienie "tradycyjne".

Istnieje możliwość łatwego wylosowania początkowego ustawienia przy użyciu monety. Robi się to w następujący sposób:

  • losuje się jedno z czterech możliwych pól dla gońca białopolowego i jedno z czterech dla gońca czarnopolowego;
  • pozostaje sześć pól. Król nie może stanąć na żadnym z pól skrajnych (zabrakłoby miejsca dla jednej z wież), więc dostępne mu są tylko cztery z sześciu. Losuje się jedno z nich;
  • pozostaje pięć pól. Król dzieli ich linię w stosunku 1:4, 2:3, 3:2 lub 4:1. W pierwszym i czwartym przypadku jedną wieżę stawia się na jedynym dostępnym jej polu, a dla drugiej losuje się jedno z czterech dostępnych jej pól; w drugim i trzecim przypadku jednej wieży losuje się jedno z dwóch możliwych pól, a drugiej jedno z trzech możliwych pól;
  • pozostają trzy pola. Hetman może stanąć na dowolnym z nich, więc losuje się dla niego jedno z tych trzech;
  • na pozostałych dwóch polach stawia się skoczki;
  • układ bierek czarnych musi być analogiczny do układu bierek białych.

Aby wylosować jedno z dwóch pól, wystarczy rzucić monetą jeden raz. Aby wylosować jedno z czterech pól, wystarczy rzucić monetą dwukrotnie. Aby wylosować jedno z trzech pól, wystarczy rzucić monetą dwukrotnie, a w wypadku wyrzucenia dwóch reszek zignorować je i ponownie dwukrotnie rzucić monetą: w tym przypadku w celu uzyskania wyniku należy wykonać średnio 8/3 rzutu. Sumując powyższe, do ustalenia całej pozycji początkowej średnio potrzeba zaledwie 11,5 rzutu monetą.

Zasady wykonania roszady muszą uwzględniać różnorodne pozycje początkowe króla i wież (wyobraźmy sobie choćby roszadę przy ustawieniu początkowym króla na c1 a wież na b1 i f1). Obowiązują te same zasady, co w normalnych szachach, ale są szerzej interpretowane:

  • po roszadzie ustawienie zawsze jest takie, jak w normalnych szachach, czyli niezależnie od tego, gdzie król i wieża stały przed roszadą, po krótkiej roszadzie król stoi na g1 (czarny na g8) a wieża na f1 (f8) a po długiej roszadzie król stoi na c1 (c8) a wieża na d1 (d8) (oczywiście "krótka" i "długa" to nazwy umowne, w szachach losowych może się okazać, że "krótka" roszada będzie dużo dłuższa od "długiej"),
  • ani król, ani roszująca z nim wieża nie mogły wykonać wcześniej żadnego ruchu,
  • król nie może być pod szachem,
  • pomiędzy królem a wieżą nie może stać żadna bierka (roszującego ani przeciwnika), wolne muszą być też pola końcowe (z wyjątkiem sytuacji, gdy na polu końcowym stoi druga z roszujących bierek),
  • w wyniku roszady król nie może wejść pod szach, nie może być też pod szachem żadne z pól, przez które przechodzi roszując.

Pozycje początkowe w tej odmianie szachów mogą bardzo różnić się charakterem, niektóre z nich umożliwiają bardzo szybkie nawiązanie otwartej walki i zagrożenie królowi przeciwnika, inne skłaniają raczej do gry pozycyjnej i stopniowego rozwijania figur. Pamięciowe opanowanie debiutów ma tylko minimalne znaczenie[2].

Mistrzostwa świata kobiet w szachach losowych[edytuj | edytuj kod]

Rok Miasto Uczestniczki Wynik
2006[3] Moguncja   Rosja Aleksandra KosteniukNiemcy Elisabeth Pähtz    5½ – 2½ 
2008[4] Moguncja Rosja Aleksandra KosteniukUkraina Katerina Lahno 2½ – 1½

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]