Szadółki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Widok ul. Stężyckiej w Szadółkach
Zabytkowy dawny zajazd w Szadółkach

Szadółki (kaszb. Szëdlëkòwò lub też Szëdôłkòwò, Szadółczi, niem. Schüddelkau)[1] – osada mieszkalno-rolnicza położona na Wysoczyźnie Gdańskiej, pomiędzy Jasieniem i Kowalami, przy drodze do Kolbud i Otomina (ul. Jabłoniowa), ok. 12 km od centrum miasta. Obecnie część dzielnicy Jasień, do niedawna funkcjonowała jako wieś sołecka miasta Gdańska.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze ślady bytności człowieka w tym rejonie zidentyfikowano w trakcie badań archeologicznych terenu pod osiedle w sąsiednim Rębowie. Zlokalizowano kilka czasowych siedlisk z okresu lateńskiego (V-I w. p.n.e.). Prawdopodobnie mieszkańcy obozowisk byli związani z kulturą pomorską, która pozostawiła w okolicy – zwłaszcza w Otominie – liczne dobrze rozpoznane archeologicznie ślady bytności. W IX w. powstało w pobliskim Otominie grodzisko stanowiące do końca X w. prawdopodobnie ośrodek lokalnej władzy. Temu anonimowemu pomorskiemu władcy podlegały zapewne tereny obecnych Szadółek. Od XI w. dominującą rolę obejmuje szybko rosnący Gdańsk i z nim dalej wiążą się dzieje wsi.

Szadółki na mapie z 1901
Nowe osiedle przy ul. Leszczynowej

Pierwsza historyczna wzmianka o Szadółkach to nadanie już istniejącej wsi Schedirwicz gdańskiemu Szpitalowi św. Ducha przez wielkiego mistrza krzyżackiego Luthera von Braunschweig w 1333. Nazwa miejscowości pojawia się w następnych latach w różnych formach: Schederkaw1334, Schiddelkow1485, 1546, Czidelekow1780, Schüddelkau1790. W 1546 Szpital św. Ducha uzyskuje potwierdzenie nadania wsi. W czasach wojen napoleońskich, podczas oblężenia Gdańska w 1813, w Szadółkach znajdowały się stanowiska artylerii rosyjskiej. Według Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich w 1885 roku Szadółki były wciąż wsią szpitalną należącą do połączonych szpitali św. Ducha i św. Elżbiety w Gdańsku oraz podlegały parafii katolickiej św. Józefa w Gdańsku. Posiadały szkołę elementarną, i liczyły w 1885: 32 domy, 430 mieszkańców – pół na pół katolików i ewangelików, 9 gburskich posiadeł oraz 3 zagrody[2].

W 1874 Szadółki zostały włączone do powiatu gdańskiego, w 1921 należały do powiatu Gdańsk Wyżyny – jako wieś gromadzka, 1951 ponownie w powiecie gdańskim, jako wieś sołecka od 1973 do 2000. Obecnie część dzielnicy administracyjnej Jasień oraz okręgu historycznego Wyżyny.

Obecnie niedaleko Szadółek znajduje się składowisko odpadów dla Gdańska i okolicznych gmin. Nieczynna część wysypiska zostanie poddana rekultywacji i do 2020 przekształcona w miejsce do rekreacji dla mieszkańców[3].

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Na Szadółki docierają autobusy miejskie linii 174, 156 i 574.[4]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego t. XI, s. 764
  3. Jak będzie wyglądał park na dawnym wysypisku?. trojmiasto.pl, 2 czerwca 2011. [dostęp 2 czerwca 2011].
  4. ZTM Gdańsk: http://www.ztm.gda.pl/img/plik_duzy_602.jpg (pol.). [dostęp 5 lutego 2009].