Szadółki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Widok ul. Stężyckiej w Szadółkach
Zabytkowy dawny zajazd w Szadółkach

Szadółki (kaszb. Szëdlëkòwò lub też Szëdôłkòwò, Szadółczi, niem. Schüddelkau)[1] – osada mieszkalno-rolnicza położona na Wysoczyźnie Gdańskiej, pomiędzy Jasieniem i Kowalami, przy drodze do Kolbud i Otomina (ul. Jabłoniowa), ok. 12 km od centrum miasta. Obecnie część dzielnicy Jasień, do niedawna funkcjonowała jako wieś sołecka miasta Gdańska.

Historia[edytuj]

Najstarsze ślady bytności człowieka w tym rejonie zidentyfikowano w trakcie badań archeologicznych terenu pod osiedle w sąsiednim Rębowie. Zlokalizowano kilka czasowych siedlisk z okresu lateńskiego (V-I w. p.n.e.). Prawdopodobnie mieszkańcy obozowisk byli związani z kulturą pomorską, która pozostawiła w okolicy – zwłaszcza w Otominie – liczne dobrze rozpoznane archeologicznie ślady bytności. W IX w. powstało w pobliskim Otominie grodzisko stanowiące do końca X w. prawdopodobnie ośrodek lokalnej władzy. Temu anonimowemu pomorskiemu władcy podlegały zapewne tereny obecnych Szadółek. Od XI w. dominującą rolę obejmuje szybko rosnący Gdańsk i z nim dalej wiążą się dzieje wsi.

Szadółki na mapie z 1901
Nowe osiedle przy ul. Leszczynowej

Pierwsza historyczna wzmianka o Szadółkach to nadanie już istniejącej wsi Schedirwicz gdańskiemu Szpitalowi św. Ducha przez wielkiego mistrza krzyżackiego Luthera von Braunschweig w 1333. Nazwa miejscowości pojawia się w następnych latach w różnych formach: Schederkaw1334, Schiddelkow1485, 1546, Czidelekow1780, Schüddelkau1790. W 1546 Szpital św. Ducha uzyskuje potwierdzenie nadania wsi. W czasach wojen napoleońskich, podczas oblężenia Gdańska w 1813, w Szadółkach znajdowały się stanowiska artylerii rosyjskiej. Według Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich w 1885 roku Szadółki były wciąż wsią szpitalną należącą do połączonych szpitali św. Ducha i św. Elżbiety w Gdańsku oraz podlegały parafii katolickiej św. Józefa w Gdańsku. Posiadały szkołę elementarną, i liczyły w 1885: 32 domy, 430 mieszkańców – pół na pół katolików i ewangelików, 9 gburskich posiadeł oraz 3 zagrody[2].

W 1874 Szadółki zostały włączone do powiatu gdańskiego, w 1921 należały do powiatu Gdańsk Wyżyny – jako wieś gromadzka, 1951 ponownie w powiecie gdańskim, jako wieś sołecka od 1973 do 2000. Obecnie część dzielnicy administracyjnej Jasień oraz okręgu historycznego Wyżyny.

Obecnie niedaleko Szadółek znajduje się wysypisko odpadów dla miasta Gdańsk. Nieczynna część wysypiska zostanie poddana rekultywacji i do 2020 przekształcona w miejsce do rekreacji dla mieszkańców[3].

Komunikacja miejska[edytuj]

Na Szadółki docierają autobusy miejskie linii 174, 156 i 574.[4]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]


Przypisy

  1. Dr F. Lorentz "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego t. XI, s. 764
  3. Jak będzie wyglądał park na dawnym wysypisku?. trojmiasto.pl, 2 czerwca 2011. [dostęp 2 czerwca 2011].
  4. ZTM Gdańsk: http://www.ztm.gda.pl/img/plik_duzy_602.jpg (pol.). [dostęp 5 lutego 2009].