Szczawin (województwo łódzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczawin
32. sołectwo na mapie gminy
32. sołectwo na mapie gminy
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat zgierski
Gmina Zgierz
Sołectwo Szczawin
Strefa numeracyjna 42
Kod pocztowy 95-002[1]
Tablice rejestracyjne EZG
SIMC 0417250
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy wiejskiej Zgierz
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Zgierz
Szczawin
Szczawin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szczawin
Szczawin
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Szczawin
Szczawin
Położenie na mapie powiatu zgierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zgierskiego
Szczawin
Szczawin
Ziemia51°54′02″N 19°30′35″E/51,900556 19,509722

Szczawinwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz[2].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Szczawin[3][4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0417266 Szczawin Duży część wsi
0417272 Szczawin Mały część wsi
0417289 Szczawin Przykościelny część wsi
0417295 Szczawin-Kolonia część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi (pierwotnie „Szczauino”, „Szczawino”, „Sczavino” i „Sczawyn”) wywodzi się od typowych dla okolicy kwaśnych gleb, na których często rośnie szczaw. Pierwsze wzmianki na temat szczawińskiej osady pochodzą z 1339 roku, kiedy to książę łęczycki i dobrzyński podarował Paulinie, wdowie po wojewodzie łęczyckim Borzywoju, wieś Szczawin w zamian za Paprotnię i Brzeziny. Szczawinem w latach 1452–1555 oraz 1569–1580 zarządzała rodzina Lasockich, odpowiednio Michał, Stanisław, Jakub i Krzysztof, a w późniejszym okresie wieś często zmieniała swoich właścicieli. W drugiej połowie XIX wieku Szczawin, przechodząc znaczący rozwój, podzielił się na cztery osady: Szczawin Duży, Szczawin Mały, Szczawin Kościelny i Szczawin Kolonia[6].

W końcu XVI wieku Szczawin był wsią królewską (tenuta) w powiecie brzezińskim województwa łęczyckiego[7]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie łódzkim.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Około 1430 roku, za czasów panowania rodziny Bielawskich, erygowany przez abp. Wojciecha Jastrzębca został kościół pw. św. Anny. Z imienia jest znany jeden z pierwszych proboszczów parafii, Michał z Pacanowa, będący kanonikiem gnieźnieńskim i doktorem teologii. W 1796 roku probostwo w parafii zostało oddane klasztorowi o.o. Franciszkanów w Łagiewnikach z powodu kłopotów finansowych, którzy rok później wybudowali nowy kościół pw. św. Stanisława. Rosyjski zarządca wsi, Jerzy Trubnikow, w 1879 roku podarował srebrne lichtarze, znajdujące się tam do dziś. W 1912 roku dokonano gruntownej rewitalizacji kościoła, jednak w listopadzie 1914 roku uległ zniszczeniu podczas walk I wojny światowej. 24 marca 1987 roku kościół spłonął. Budowa obecnego budynku została zakończona w roku 1992[6].

Cmentarz[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu parafialnym w Szczawinie leżą m.in.:

oraz prawie 150 żołnierzy niemieckich i rosyjskich poległych w listopadzie 1914 roku podczas działań frontowych w okolicach Szczawina[6].

Szkoła[edytuj | edytuj kod]

Istnienie parafialnej szkoły w Szczawinie odnotowano już na początku XVI wieku. Nauczyciel opłacany był przez kmieciów. Budynek szkolny otwarto 13 stycznia 1886 roku. W roku 1904 rozpoczęto budowę murowanej szkoły. W tym czasie patriota i członek partii socjalistycznej, Sawicki, prowadził lekcje w budynku wynajętym u cieśli, a wieczorami gromadził gospodarzy, czytając im polskie utwory i opowiadając o wolnej Polsce. Podczas I wojny światowej szkoła działała nieregularnie, gdyż w jej budynku stacjonowały na zmianę wojska niemieckie i rosyjskie. Za kierownictwa Salomei Lewickiej, od 1923 roku szkoła zaczęła sukcesywnie otwierać kolejne oddziały i zatrudniać kolejnych nauczycieli. W roku 1932 opuścili ją pierwsi absolwenci klas siódmych. W okresie II wojny światowej ówczesny kierownik, Józef Jabłoński, został aresztowany i umarł w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. Zakazano nauczania historii i usunięto godło oraz portrety polskich patriotów, lekcje przerwano w styczniu 1940 roku. W roku 1973 wybudowano nowy budynek szkolny. Zaczęły działać świetlica, stołówka, Dom Nauczyciela i zorganizowano dowożenie uczniów do szkoły[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Bronisław Matusz, Ziemia szczawińska. Zarys dziejów. Wyd. II. Szczawin 2014.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. GUS. Rejestr TERYT.
  5. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].
  6. a b c d Irena Konsowicz i inni, Szczawin z dziejów wsi i oświaty, Wydawnictwo Szkolne SP Szczawin, 1993.
  7. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 66.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]