Szczecińska Kolej Metropolitalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczecińska Kolej Metropolitalna
szybka kolej miejska
Ilustracja
Newag Impuls na przyszłej stacji Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej „Police”
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Lokalizacja

Szczeciński Obszar Metropolitalny

Organizator

Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego

Operator

Polregio

Liczba linii

4(planowane)

Lata funkcjonowania

od 2023

Infrastruktura
Schemat sieci
Planowany przebieg i przystanki Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej - opcja 1
Długość sieci

118 km

Rozstaw szyn

1435 mm

Napięcie zasilania

3000 V AC

Liczba stacji

40

Strona internetowa
Portal Transport
Projekt przebiegu SKM w Szczecinie[1] opracowany przez Stowarzyszenie SENS[2] złożony do UM w Szczecinie wraz z wnioskiem o zlecenie studium wykonalności projektu[3]
Źródło: Biuro SSOM

Szczecińska Kolej Metropolitalna (SKM) – realizowany projekt systemu szybkiej kolei miejskiej, łączącej szczecińskie osiedla: Prawobrzeża z centrum Szczecina oraz Policami, Goleniowem, Stargardem i Gryfinem, który wykorzystuje istniejący układ torów kolejowych i stacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lata 70. XX wieku[edytuj | edytuj kod]

W latach 70. wykorzystanie istniejących linii kolejowych i ewentualne oddzielenie linii tramwajowych do głębokich wykopów uznano za niewystarczające.

W związku z tym pojawiła się koncepcja budowy systemu szybkiej kolei miejskiej, która posiadałaby również właściwości metra. Firma Transprojekt wytyczyła przebieg trasy, o długości 29,630 km (łącznie z tunelem o długości 3 km), posiadającą 26 stacji. Stację postojową zaplanowano jako Żelechowa I.

Według stanu na rok 1978 trasa będzie w pełni niezależna od sieci PKP, choć są informacje o wariancie wspólnym na odc. Szczecin Główny-Regalica podg. Zakładano również odgałęzienia sieci. Linia miałaby biec od Zakładów Chemicznych, przez Police, następnie łączyłaby się z odgałęzieniem ze stacji Zakłady Chemiczne II, Police Zachodnie i Osiedle Greckie. Następnie przez Mścięcino, Skolwin, Przęsocin III, Przęsocin II, Przęsocin I, Warszewo II, Warszewo I, Żelechową II, Żelechową I, Drzetowo, Stocznię. Po minięciu w linii prostej stacji kolejowej Szczecin Niebuszewo linia schodziłaby pod ziemię. Potem pod aleją Wyzwolenia i aleją Niepodległości, gdzie przy skrzyżowaniu Al. Wyzwolenia i ul. Rayskiego miała powstać stacja Centrum. Obecnie istniejące przejście podziemne w tym miejscu było planowane jako zejście do tej stacji. Kolejna stacja to Brama Portowa. Po minięciu tej stacji linia wychodziłaby na powierzchnię, przed stacją Dworzec Główny. Po przekroczeniu Odry (Zachodniej) linia przebiegałaby w miejscu obecnego torowiska tramwajowego, gdzie przewidywano stacje Parnica, Port Centralny, Gdańska, Basen Górniczy, Port Barkowy, Lotnisko, Zdroje, Klęskowo II, Klęskowo I. Dalszy przebieg jest oznaczony jako „przewidywana rozbudowa” i posiada stacje Słoneczna, Słoneczna II, Góry Bukowe, Płonia i Śmierdnica.

Ponadto koncepcja zakładała odgałęzienie od stacji Warszewo II przez Warszewo III, Osów, Las Arkoński, Stoki, Niemierzyn, Łękno, Pogodno, Osiedle Przyjaźni, Turzyn, Plac Kościuszki do Dworca Głównego, gdzie linia łączyłaby się z główną linią SKM.

Zakładano prędkość 90 km/h, oraz częstotliwość kursowania co 30 minut. Częściowo na podstawie tej koncepcji opracowano później projekt Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju.

 Osobny artykuł: Szczeciński Szybki Tramwaj.

Lata 2012–2020[edytuj | edytuj kod]

12. grudnia 2012 r., podczas Konferencji Naukowo-Technicznej "Rozwój infrastruktury kolejowej w województwie zachodniopomorskim 2012", zespół autorski szczecińskiego oddziału SITK RP (Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP) w składzie: Józef Jastrzębski, Krystian Pietrzak, Maciej Sochanowski, zaprezentował dokument pn. "Koncepcja Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej"[4].

W 2013 roku Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego złożyło wniosek o dofinansowanie w Konkursie dotacji na działania wspierające jednostki samorządu terytorialnego w zakresie planowania współpracy w ramach miejskich obszarów funkcjonalnych (edycja 2) zorganizowanego przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013. Projekt pod nazwą "Strategia Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Wzmacnianie obszaru funkcjonalnego poprzez integrację transportu publicznego na obszarze Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego" zdobył drugie miejsce w konkursie i uzyskał dofinansowanie w wysokości 2 215 710,00 zł[5]. W ramach projektu założone zostały opracowania do wykonania[6][7]:

  • Strategia Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego,
  • Pogłębiona diagnoza Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego (materiał badawczy),
  • Zintegrowana Strategia Transportu Publicznego SOM na lata 2014-2020,
  • Studium wykonalności Integracji organizacyjnej, taryfowej i biletowej w SOM,
  • Studium wykonalności Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej[8].

17 września 2014 roku Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego podpisało umowę na wykonanie opracowanie m.in. studium wykonywalności dla projektu "Budowy Szczecińskiej Kolei Metropolitarnej". Sieć SKM składałaby się z 4 linii łączących Szczecin z Policami, Goleniowem, Stargardem i Gryfinem. 27 maja 2015 udostępniono gotowe studium wykonywalności[9]. Uruchomienie systemu kolei metropolitalnej w Szczecinie planowane jest na rok 2021. Szacuje się, że koszty uruchomienia SKM wyniosą od 580 mln do 780 mln zł.[10][11] W roku 2016 Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego przystąpiło do aktualizacji Studium wykonalności SKM celem dostosowania dokumentacji przedprojektowej na potrzeby złożenia wniosku o dofinansowanie dla projektu w konkursie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Stowarzyszenie SOM zostało koordynatorem działań, natomiast chęć przystąpienia do realizacji projektu wyraziły Województwo zachodniopomorskie, Gmina Miasto Szczecin, Gmina Miasto Stargard, Gmina Goleniów, Gmina Gryfino, Gmina Kobylanka, Gmina Police, Gmina Stargard oraz zarządca infrastruktury kolejowej - Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Formalna wola współpracy zostanie potwierdzona podpisaniem umowy partnerstwa[12]. Zaktualizowane studium wykonalności zakłada uruchomienie przewozów na sieci kolei metropolitalnej w 2022 roku.

21 listopada 2016 roku Centrum Unijnych Projektów Transportowych ogłosiło nabór w trybie konkursowym wniosków o dofinansowanie w ramach Osi Priorytetowej V - Rozwój transportu kolejowego w Polsce Działanie 5.2. - Rozwój transportu kolejowego poza TEN-T, przeznaczonego dla projektów infrastrukturalnych dotyczących kolei miejskich z terminem naboru do dnia 28 lipca 2017 roku[13][14].

12 marca 2018 roku ogłoszono, że projekt Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej uzyskał unijne dofinansowanie w wysokości 85% wartości projektu[15]. Pod koniec kwietnia PKP PLK rozstrzygnęła przetarg na modernizację linii kolejowej nr 406 oraz fragmentów linii nr 273, 351, 401. W przetargu zwyciężyła firma Trakcja PRKIiI, która zobowiązała się do zrealizowania projektu w ciągu 25 miesięcy[16]. 9 maja 2018 roku w siedzibie zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego podpisana została umowa potwierdzająca przyznanie projektowi Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej dofinansowania w wysokości 512 mln zł. Rozpoczęcie pierwszych prac budowlanych zaplanowano na rok 2019[17].

W kwietniu 2019 r. Stowarzyszenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego przedstawiło sieć planowanych połączeń Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej wraz z rozmieszczeniem planowanych przystanków[18]. Pod koniec tego samego miesiąca na stację w Policach dostarczono pierwsze wagony z szynami przeznaczonymi do modernizacji linii kolejowej nr 406[19].

W grudniu 2020 r. Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego podpisał ze spółką Polregio umowę na świadczenie w latach 2021–2030 przewozów kolejowych na terenie województwa, w tym systemu Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej[20].

Planowane linie[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[18]

Linia Trasa
(1) Szczecin GłównyPolice
Szczecin Pomorzany – Szczecin Cmentarz Centralny – Szczecin Turzyn – Szczecin Pogodno – Szczecin Łękno – Szczecin Niemierzyn – Szczecin Niebuszewo – Szczecin Drzetowo – Szczecin Żelechowa – Szczecin Golęcino – Szczecin Gocław – Szczecin Stołczyn – Szczecin Stołczyn Północny – Szczecin Skolwin – Szczecin Skolwin Północny – Police Dąbrówka
(2) Szczecin NiebuszewoGryfino
Szczecin Niemierzyn – Szczecin Łękno – Szczecin Pogodno – Szczecin Turzyn – Szczecin Cmentarz Centralny – Szczecin Pomorzany – Szczecin Główny – Szczecin Łasztownia – Szczecin Port Centralny – Szczecin Podjuchy – Szczecin Żydowce – Daleszewo
(3) Szczecin NiebuszewoStargard
Szczecin Niemierzyn – Szczecin Łękno – Szczecin Pogodno – Szczecin Turzyn – Szczecin Cmentarz Centralny – Szczecin Pomorzany – Szczecin Główny – Szczecin Łasztownia – Szczecin Port Centralny – Szczecin Zdroje – Szczecin Dąbie – Szczecin Dunikowo – Szczecin Zdunowo – Reptowo – Miedwiecko – Grzędzice
(4) Szczecin NiebuszewoGoleniów (Port Lotniczy Szczecin Goleniów)
Szczecin Niemierzyn – Szczecin Łękno – Szczecin Pogodno – Szczecin Turzyn – Szczecin Cmentarz Centralny – Szczecin Pomorzany – Szczecin Główny – Szczecin Łasztownia – Szczecin Port Centralny – Szczecin Zdroje – Szczecin Dąbie – Szczecin Trzebusz – Szczecin Załom – Kliniska – Rurka – Goleniów Park Przemysłowy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Koncepcja Szybkiej Kolei Miejskiej w Szczecinie [dostęp 2011-11-20].
  2. Wniosek dotyczący SKM [dostęp 2011-11-20].
  3. Coraz szersze zainteresowanie SKM Szczecin [dostęp 2011-11-20].
  4. Super User, Rozwój infrastruktury kolejowej w woj. zachodniopomorskim 2012 - SITK RP o. Szczecin - Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej, www.sitkszczecin.org.pl [dostęp 2020-02-29] (pol.).
  5. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego - Lista wniosków po ocenie merytorycznej, www.popt.2007-2013.gov.pl, 9 grudnia 2013 [dostęp 2017-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-23].
  6. Łukasz Jucha, Szczecińska Kolej Metropolitalna coraz bliżej, WZP, 17 września 2014 [dostęp 2021-09-29] (pol.).
  7. Opis dobrej praktyki, [w:] Archiwum / Archiwum Bronisława Komorowskiego / Witryna Obywatelska / Witryna Obywatelska / Partnerstwo Samorządów / Szczeciński Obszar Metropolitalny [pdf], Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 2015, s. 8, 11 [dostęp 2021-09-29].
  8. O. Pietrzak, K. Pietrzak, Szczecińska Kolej Metropolitalna – analiza i wyniki studium wykonalności, „Transport, Logistyka, Porty”, nr 0, 2015, ISSN 2450-9043 [dostęp 2021-09-29] (pol.).
  9. Trzy warianty budowy Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej przygotowane
  10. Jaka będzie Szczecińska Kolej Metropolitalna? Powstaną cztery linie
  11. Szczecińska Kolej Metropolitalna ruszy w 2021. Dziś podpisano umowę
  12. Martyn Janduła, Szczecińska Kolej Metropolitalna coraz bliżej realizacji, „Rynek Kolejowy”, 1 października 2016 [dostęp 2017-03-23].
  13. POIiŚ 5.2 - 5.2 Rozwój transportu kolejowego poza TEN-T (Kolej miejska - Infrastruktura), Infrastruktura i Środowisko (od 30.12.2016 do 28.07.2017), [w:] Zobacz ogłoszenia o naborach wniosków - Temat: Transport, Termin: od 30.12.2016 do 28.07.2017, Serwis Programu Infrastruktura i Środowisko, 8 marca 2018 [dostęp 2021-09-29].
  14. Oś Priorytetowa V - Rozwój transportu kolejowego w Polsce / Działanie 5.2 - Rozwój transportu kolejowego poza TEN-T / KONKURS Nr POIiŚ.5.2/2/16, Centrum Unijnych Projektów Transportowych, 16 lipca 2018.
  15. Ponad pół miliarda zł dofinansowania dla Szczecińskiej Kolei M ... - Region - Radio Szczecin, radioszczecin.pl [dostęp 2018-03-12] (pol.).
  16. Witold Urbanowicz, SKM Szczecin. PKP PLK wybierają wykonawcę linii do Polic oraz elementów linii 273, 351 oraz 401, transport-publiczny.pl [dostęp 2018-05-10] (pol.).
  17. Andrzej Kutys, Szczecińska Kolej Metropolitalna przeszła do fazy realizacji, radioszczecin.pl [dostęp 2018-05-10] (pol.).
  18. a b Witold Urbanowicz: SKM Szczecin z zatwierdzonymi nazwami przystanków i stacji [schemat]. Transport Publiczny, 2019-04-16. [dostęp 2019-05-25].
  19. Andrzej Kraśnicki Jr.: Szyny i podkłady dojechały. To oznacza początek prac przy budowie kolei metropolitalnej. szczecin.wyborcza.pl, 2019-04-28. [dostęp 2019-05-25].
  20. POLREGIO będzie wozić pasażerów SKM, skm.szczecin.pl [dostęp 2021-01-25].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]