Szczepan Baczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczepan Baczyński
Data i miejsce urodzenia 16 grudnia 1901
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 stycznia 1989
Warszawa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej

Szczepan Baczyński (wyst. też jako Stefan Baczyński; ur. 16 grudnia 1901 w Warszawie, zm. 9 stycznia 1989 tamże) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny, także dyrektor i kierownik artystyczny teatru oraz pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1926 roku został absolwentem Oddziału Dramatycznego przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie, gdzie uczył się aktorstwa. Pracę w tym zawodzie rozpoczął w Teatrze Miejskim w Bydgoszczy. W 1928 roku przeniósł się do Warszawy, gdzie m.in. organizował na Żoliborzu pierwsze przedstawienia kukiełkowe przeznaczone dla najmłodszych widzów. Zapoczątkował w ten sposób działalność Teatru Baj.

W latach 1930-1932 grał w Teatrze Ateneum, a w następnym sezonie (1933/1934) - w Teatrze im. Stefana Żeromskiego. Współpracował wówczas również z Redutą - teatrem Juliusza Osterwy.

W roku 1934 został wysłany przez ówczesne Ministerstwo Spraw Zagranicznych na Łotwę. Tam był inspektorem kulturalno-oświatowym działającym w środowisku polonijnym.

Podczas II wojny światowej przebywał na Zachodzie. Był tam aktorem i reżyserem w zespołach teatralnych działających przy polskich jednostkach wojskowych - najpierw we Francji, potem również w Rumunii; walczył też na froncie. Następnie związany był z Teatrem Polskim utworzonym na obczyźnie, a kierowanym przez Zbigniewa Ziembińskiego (aktora i reżysera). Po kapitulacji Francji wyjechał do Londynu. W roku 1944 był kierownikiem Polskiej YMCA przy I Dywizji Pancernej, dowodzonej przez generała Mączka. Baczyński organizował koncerty dla żołnierzy (Francja, Belgia, Holandia). W maju 1945 roku nawiązał współpracę z wszechstronnie utalentowanym Leonem Schillerem. Wspólnie utworzyli Teatr Ludowy im. Wojciecha Bogusławskiego w Lingen (Ems) (Niemcy), w którym dziedziną artystyczną kierował Schiiler, a Baczyński zajmował się sprawami organizacyjnymi, administracyjnymi[1].

Pod koniec roku 1945 Baczyński powrócił do ojczyzny. Doprowadził do reaktywacji Teatru Baj, którego w latach 1946-1948 był dyrektorem i reżyserem. W tym czasie należał też do zespołu Miejskich Teatrów Dramatycznych w Warszawie (1947-48). W roku 1950 był dyrektorem wrocławskich Teatrów Dramatycznych, jednak rok później powrócił do stolicy. W latach 1951-1956 był aktorem teatrów warszawskich: Współczesnego i Narodowego, z kolei w latach 1956-1960 - dyrektorem Teatru Guliwer. W latach 1960-1972 należał do zespołu warszawskiego Teatru Polskiego.

Występował również w filmach i serialach telewizyjnych. Przez wiele lat wykładał też w warszawskiej PWST, a w latach 1950-1970 był jej prorektorem.

Zginął w wypadku ulicznym, wracając z nagrania[2]. Gdy przechodził przez jezdnię na pasach, potrącił go samochód[1].

Spektakle teatralne[edytuj | edytuj kod]

Role[edytuj | edytuj kod]

Teatr Ateneum, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

Miejskie Teatry Dramatyczne, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

Teatr Mały
Teatr Rozmaitości
Teatr Comoedia

Teatry Dramatyczne, Wrocław[edytuj | edytuj kod]

Teatr Kameralny
Teatr Popularny

Teatr Współczesny, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

  • 1950 - Wieczór Trzech Króli jako Valentino (reż. Erwin Axer)
  • 1950 - Zwykła sprawa jako Murzyn windziarz (reż. E. Axer)
  • 1952 - Trzydzieści srebrników jako Fredrick Selwin (reż. E. Axer)
  • 1952 - Droga do Czarnolasu jako Szlachcic (reż. E. Axer)
  • 1953 - Domek z kart jako Redaktor Karol Wiąz (reż. E. Axer)
  • 1954 - Pensja pani Latter jako Eugeniusz Arnold (reż. E. Axer)
  • 1955 - Ostry dyżur jako Piotr Dąbek (reż. E. Axer)
  • 1956 - Kordian jako oficer (reż. E. Axer)
  • 1956 - Zaproszenie do zamku jako Kamerdyner Józef (reż. E. Axer)
  • 1969 - Rodeo jako ojciec Pawła (reż. Tadeusz Łomnicki)

Teatr Narodowy, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

  • 1957 - Muchy jako człowiek z tłumu (reż. E. Axer)
  • 1957 - Żywa maska jako Jan, stary służący (reż. Jan Perz)

Teatr Polski, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

Teatr Telewizji[edytuj | edytuj kod]

Inscenizacje[edytuj | edytuj kod]

Teatr RTPD „Baj”, Warszawa[edytuj | edytuj kod]

  • 1946 - Historia cała o niebieskich...
  • 1946 - Nowe szaty króla
  • 1946 - Dwa Michały i świat cały
  • 1947 - Leśne dziwy
  • 1948 - Grymasela
  • 1948 - O zajączku sprawiedliwym
  • 1949 - Wilk, koza i koźlęta
  • 1949 - Czarodziejski kalosz

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Szczepan Baczyński. Wspomnienie, www.e-teatr.pl [dostęp 2017-11-26].
  2. „Ekran” nr 25, 22.06.1989, wywiad z Zofią Dybowską-Aleksandrowicz.
  3. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  4. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, str. 1630