Szczyr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczyr
Ilustracja
Szczyr trwały
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina wilczomleczowate
Rodzaj szczyr
Nazwa systematyczna
Mercurialis L.
Sp. Pl. 1035. 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
Mercurialis perennis L.[2]

Szczyr (Mercurialis L.) – rodzaj roślin jednorocznych i bylin należący do rodziny wilczomleczowatych. Obejmuje 12 gatunków[3] występujących w Europie, północnej Afryce, wschodniej Azji[4]. Jako rośliny introdukowane rosną w Kalifornii (Ameryka Północna), w południowych częściach Ameryki Południowej i Afryki oraz na Nowej Zelandii[5]. Do flory Polski należą dwa gatunki: szczyr roczny (M. annua) i szczyr trwały (M. perennis)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny zielne (byliny i rośliny jednoroczne) z cienkimi rozłogami[4], dwupienne lub jednopienne, pokryte nierozgałęzionymi włoskami, pozbawione soku mlecznego[5].
Liście
Rośliny o ulistnieniu naprzeciwległym, z błoniastymi przylistkami[7]. Liście pojedyncze, o blaszce karbowanej lub piłkowanej[5].
Kwiaty
Jednopłciowe. Zarówno kwiaty męskie jak i żeńskie mają okwiat trójdziałkowy. Kwiaty męskie zawierają od kilku do kilkunastu pręcików. Kwiaty żeńskie mają jeden słupek o zalążni z dwiema komorami zawierającymi pojedyncze zalążki i dwóch znamionach[7].
Owoce
Owłosione lub nagie torebki[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[2]

Cynocrambe J. Hill, Synema Dulac

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Rodzaj szczyr należy do podrodziny Euphorbiaceae, rodziny wilczomleczowatych, która jest rodziną siostrzaną dla bukietnicowatych (Rafflesiaceae), zaliczaną do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Euphorbianae, rząd wilczomleczowce (Euphorbiales Lindl.), rodzina wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.), rodzaj szczyr (Mercurialis L.)[8].

Wykaz gatunków[3]
Mieszańce międzygatunkowe
  • Mercurialis × longifolia Lam.
  • Mercurialis × paxii Graebn.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-06-09].
  2. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
  3. a b Mercurialis. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-08].
  4. a b Huaxing Qiu, Michael G. Gilbert: Mercurialis. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
  5. a b c d Lynn J. Gillespie: Mercurialis L.. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-06-09].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. a b Adam Jasiewicz (red.): Flora polski. Rośliny naczyniowe. T. III. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 1992, s. 135. ISBN 83-85444-06-8.
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Mercurialis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].