Szklarnia (powiat janowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

50°38′41″N 22°24′18″E

- błąd

39 m

WD

50°42'N, 22°23'E

- błąd

19711 m

Odległość

1393 m

Szklarnia
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

janowski

Gmina

Janów Lubelski

Liczba ludności (III 2011)

53[1]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

23-300[2]

Tablice rejestracyjne

LJA

SIMC

0794744

Położenie na mapie gminy Janów Lubelski
Mapa konturowa gminy Janów Lubelski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Szklarnia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Szklarnia”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Szklarnia”
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa konturowa powiatu janowskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Szklarnia”
Ziemia50°38′41″N 22°24′18″E/50,644722 22,405000

Szklarniawieś sołecka[3] w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Janów Lubelski[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

Obecnie część terenów miejscowości obejmuje rezerwat "Szklarnia" gdzie prowadzona jest hodowla konika biłgorajskiego, zarządzana przez Park Krajobrazowy "Lasy Janowskie".

Znajduje się tu symboliczny grób Barbary Mączyńskiej, sanitariuszki oddziału NOW-AK "Ojca Jana", która spłonęła żywcem, uwięziona w jednym z domów.

Znajduje się tu także pole biwakowe z zadaszeniem i miejscem na ognisko oraz parking.

Szklarnia jest końcowym punktem oznakowanego szlaku rowerowego "Wyprawa do Leśnego Skarbca". Stąd można powrócić drogą asfaltową do Janowa Lubelskiego[6].

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jadwigi Królowej w Janowie Lubelskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo w 1801 r. z inicjatywy władz ordynackich powstała huta szkła, zwana Nizioł. W skład osady wchodziły budynki fabryczne i mieszkania przeznaczone dla rzemieślników i czeladzi. Huta produkowała szkło zielone na butelki dla browaru w Zwierzyńcu, białe kaflowe oraz naczynia. Istniała do 1836 roku.

Po przeprowadzeniu regulacji gruntów w 1830 r., powstała osada o charakterze rolniczym. Wtedy też jednak doszło do zamknięcia huty szkła (1836 r.). W połowie XIX w. mieszkało w Szklarni 12 gospodarzy. W kwietniu 1864 r. powstańcy ostrzelali tutaj patrol kozacki.

Według spisu powszechnego z 1921 r. Szklarnia liczyła 35 domów i 182 mieszkańców.[7] Podczas akcji Sturmwind I, 13 czerwca 1944 r., partyzanci stoczyli walkę z Niemcami, których wspierało lotnictwo bombardujące wieś. W sierpniu 1946 r. oddział NSZ Wołyniaka stoczył walkę z UB i WBW.

W 1986 r. powstała w okolicach wsi ostoja konika biłgorajskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [w:] Narodowy Spis Powszechny 2011 [on-line]. Główny urząd statystyczny. [dostęp 2015-09-27].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1256 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Jednostki pomocnicze gminy Janów Lubelski. Urząd Gminy Janów Lubelski. [dostęp 2015-05-05].
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-23].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-04-23]. 
  6. Trasy rowerowe. [dostęp 2010-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-06)].
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. Województwo lubelskie, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1924 [dostęp 2015-05-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pawłowska-Wielgus A.: Huta szklana pod Janowem Ordynackim w pierwszej połowie XIX wieku, w: Z dziejów powiatu kraśnickiego, Lublin 1964, s. 200-205.
  • Niebelski E.: Zmierzch powstania styczniowego w Lubelskiem i na Podlasiu (1864-1872), w: Dzieje Lubelszczyzny, t. VII, Lublin 1993, str. 96.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, str. 37.
  • Lasy Janowskie. Park Krajobrazowy. Mapa turystyczno-krajoznawczą. Warszawa 1993, str. 6 i 19.
  • Gronczewski E.: Kalendarium walk Gwardii Ludowej i Armii Ludowej na Lubelszczyźnie (1942-1944), Lublin 1964, str. 98-100.
  • Mańkowski Z., Markiewicz J., Naumiuk J.: Kalendarium walk Batalionów Chłopskich na Lubelszczyźnie (1940-1944), Lublin 1964, str. 143.
  • Garbacz D.: Wołyniak. Legenda prawdziwa, Stalowa Wola 1996, str.129.
  • Archiwum Ordynacji Zamojskiej, sygn. 2035, 162v; 3268, 40-40v.