Szkoła Wawelberga i Rotwanda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmach Szkoły Wawelberga i Rotwanda w 1897
Tablica pamiątkowa na odbudowanym po wojnie gmachu Szkoły przy ul. Mokotowskiej 4/6
Nowy budynek przy ul. Narbutta 86, widok od strony ul. A. Boboli

Szkoła Wawelberga i Rotwanda – szkoła mechaniczno-techniczna, ufundowana w 1895 w Warszawie przez finansistów Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szkoła działała w latach 1895–1951, początkowo jako szkoła średnia, później inżynierska, a w końcowym okresie równolegle z Politechniką Warszawską, do której została włączona w 1951 roku.

Pierwszym dyrektorem (do 1900) był profesor Instytutu Górniczego w Petersburgu Maurycy Mitte, którego nazwisko znalazło się w nazwie szkoły. Nauka trwała 4 lata. Do 1905 językiem wykładowym był rosyjski, a od 1906 – język polski.

Od 1906 szkoła miała nieoficjalnie charakter politechniki. W 1919 została przekazana przez fundatorów państwu. W 1929 warunkiem przyjęcia do szkoły stało się posiadanie matury i do 1939 posiadała ona status szkoły wyższej.

W okresie swojej działalności Szkoła nosiła następujące nazwy:

  • 1895-1915 – Średnia Szkoła Mechaniczno-Techniczna M. Mittego
  • 1915-1919 – Szkoła Mechaniczno-Techniczna H. Wawelberga i S. Rotwanda
  • 1919-1929 – Państwowa Szkoła Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda
  • 1929-1939 – Państwowa Wyższa Szkoła Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. H. Wawelberga i S. Rotwanda
  • 1940–1944 – Państwowa Szkoła Budowy Maszyn i Państwowa Szkoła Elektryczna (dwuletnie średnie szkoły techniczne)[2]
  • 1945-1951 – Szkoła Inżynierska im. H. Wawelberga i S. Rotwanda

Pierwsza siedziba Szkoły mieściła się przy ulicy Jana Pankiewicza. W 1897 placówkę przeniesiono do nowego budynku przy ulicy Mokotowskiej 4/6. W 1930 przy ul. św. Andrzeja Boboli 14 (obecnie ul. Ludwika Narbutta 86) na Mokotowie wzniesiono drugi budynek zaprojektowany przez Zygmunta Tarasina. Był to funkcjonalistyczny gmach z szarej cegły cementowej[3].

W latach 1940–1944 za zgodą Niemców w gmachu Szkoły działały średnie szkoły techniczne, m.in. Zawodowa Szkoła Techniczna, której funkcjonowanie opisał w swoich wspomnieniach prof. Maciej Bernhardt[4]. Budynek został całkowicie zniszczony w czasie powstania warszawskiego w sierpniu 1944 i odbudowany w 1949, co upamiętnia tablica z piaskowca umieszczona przy wejściu. Tylko lekko uszkodzony został natomiast gmach przy ul. Narbutta[3].

Absolwentami szkoły było wielu znanych polskich inżynierów i konstruktorów, w tym m.in. pionierzy przemysłu lotniczego. W 1947 wszystkim dawnym absolwentom szkoły przyznano stopień inżyniera. Ogółem ukończyło ją ok. 4 tysięcy osób.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wielka Encyklopedia PWN. Tom 29. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 35. ISBN 83-01-14364-9.
  2. Ludwik Uzarowicz: Szkoła Wawelberga i Rotwanda [w:] Politechnika Warszawska 1915–1965. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965, s. 33.
  3. a b Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 92. ISBN 83-60350-00-0.
  4. M. Bernhardt, Szkoła Wawelberga i Politechnika Warszawska w latach 1940-1944, "Histmag.org", 8 marca 2009.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]