Szparagowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Szparagowce
Szparag lekarski
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Nazwa systematyczna
Asparagales Bromhead
Edinburgh New Philos. J. 25: 132. Jul 1838
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Szparagowce (Asparagales Bromhead) – rząd roślin należących do klasy jednoliściennych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W dawniejszych systemach (np. Cronquista z 1988 r.) rząd ten nie pojawia się wcale, a przedstawiciele tej linii rozwojowej zaliczani byli zwykle do parafiletycznego w ówczesnym ujęciu rzędu liliowców (Liliales). Późniejsze badania biochemiczne w zakresie serologicznych reakcji białek nasion i cytologiczne (obecność komórek śluzowych i rafidów) pozwoliły na wyodrębnienie tej grupy roślin w randze rzędu (system Reveala (1999) i Takhtajana (1997)). W końcu badania molekularne i prace taksonomów z Angiosperm Phylogeny Group spowodowały wydzielenie w systemie APG II (2003) dużego kladu oznaczonego jako rząd Asparagales. Obejmuje on w tym ujęciu grupę roślin, w obrębie której najstarszą linią rozwojową są storczykowate (Orchidaceae). W systemie APG III (2009) podział rzędu został uproszczony, poprzez scalenie szeregu rodzin w taksony o szerszym ujęciu[2]. Rodzina żółtakowate (Xanthorrhoeaceae) została powiększona o wcześniej wyodrębniane w randze rodzin złotogłowowe (Asphodeloideae) i liliowcowe (Hemerocallidoideae). Rodzina amarylkowate (Amaryllidaceae) została powiększona o agapantowe (Agapanthoideae) i czosnkowe (Allioideae). W końcu szparagowate (Asparagaceae) objęły w sumie 7 taksonów wcześniej wyodrębnianych jako osobne rodziny[3].

Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rzędu w drzewie filogenetycznym jednoliściennych[1]

tatarakowce Acorales




żabieńcowce Alismatales




Petrosaviales





pochrzynowce Dioscoreales



pandanowce Pandanales





liliowce Liliales




szparagowce Asparagales




arekowce Arecales




wiechlinowce Poales




komelinowce Commelinales



imbirowce Zingiberales











Podział i powiązania filogenetyczne rodzin szparagowców
szparagowce

storczykowate Orchidaceae





Boryaceae




Blandfordiaceae




Lanariaceae




asteliowate Asteliaceae



przyklękowate Hypoxidaceae









Ixioliriaceae



Tecophilaeaceae





Doryanthaceae




kosaćcowate Iridaceae




Xeronemataceae




żółtakowate Xanthorrhoeaceae




amarylkowate Amaryllidaceae



szparagowate Asparagaceae










Systemy Reveala[edytuj | edytuj kod]

W systemie Reveala (2007) rząd szparagowców nie jest wyróżniany. Klad, którego na kladogramie według APW bazową linią jest rodzina Ixioliriaceae, określony jest przez Reveala jako rząd Iridales Raf. Podział tego kladu na rodziny też różni się nieco od ujęcia prezentowanego na APW (wydzielonych jest kilka drobnych rodzin, łączonych przez APW). Starsze linie rozwojowe kladu szparagowców według APW zaliczone zostały przez Reveala do rzędu storyczykowców Orchidales Raf.[4].

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd szparagowce Asparagales Bromhead[5].

Podział na rodziny w systemie Reveala (1994-1999)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-09].
  2. Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.
  3. Chase, Mark W. i Reveal, James L.. A phylogenetic classification of the land plants to accompany APG III. „Botanical Journal of the Linnean Society 161, 2”, s. 122–127, październik 2009. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.01002.x. 
  4. James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). Department of Plant Biology, Cornell University. [dostęp 22 stycznia 2009].
  5. Crescent Bloom: Asparagales (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 22 stycznia 2009].