Szpital św. Ducha w Warszawie (ul. Elektoralna 12)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szpital Świętego Ducha
w Warszawie
(ul. Elektoralna 12)
Zdjęcie szpitala
Data założenia 1442
Typ szpitala dom opieki
Państwo  Polska
Adres ul. Elektoralna 12,
00-139 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Szpital Świętego Duchaw Warszawie(ul. Elektoralna 12)
Szpital Świętego Ducha
w Warszawie
(ul. Elektoralna 12)
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Szpital Świętego Duchaw Warszawie(ul. Elektoralna 12)
Szpital Świętego Ducha
w Warszawie
(ul. Elektoralna 12)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szpital Świętego Duchaw Warszawie(ul. Elektoralna 12)
Szpital Świętego Ducha
w Warszawie
(ul. Elektoralna 12)
Ziemia52°14′26,2320″N 20°59′53,4840″E/52,240620 20,998190

Szpital św. Ducha – dawny warszawski szpital powstały w 1442 przy kościele św. Marcina na ul. Piwnej. Założony przez ks. Annę Holszańską jako przytułek dla najuboższych. Następnie przeniesiony na ul. Elektoralną 12, gdzie funkcjonował do czasu zbombardowania przez Niemców podczas obrony Warszawy w 1939.

Historia[edytuj]

Gmach przy przy ul. Elektoralnej 12 został wzniesiony w latach 1859-1861 (w miejscu manufaktury Dangla, zajmującej się produkcją powozów i karet według wzoru londyńskiego) według projektu Józefa Orłowskiego jako budynek neorenesansowy. Był to pierwszy szpital w Warszawie z wolno stojącymi pawilonami. Przewodniczącym komitetu budowy był hr. Janusz Rostworowski, dostojnik dworu Królestwa Polskiego, a następnie Cesarstwa Rosyjskiego, współfundator Warszawskiego Szpitala dla Dzieci[1]. Od 1861 roku do II wojny światowej Szpital św. Ducha był jednym z najnowocześniejszych w mieście. 25 września 1939 r. został zbombardowany, dalsze zniszczenia nastąpiły podczas powstania warszawskiego.

Przed wojną klinikę chorób wewnętrznych prowadził Vilém Dušan Lambl; jego asystentem był Samuel Goldflam[2]. W 1881 r. kierownikiem pracowni chemiczno-bakteriologicznej został Leon Nencki.

Szpital wielokrotnie przenoszono: najpierw znajdował się przy ul. Piwnej, potem na Przyrynku, ul. Konwiktorskiej, Elektoralnej i w 1940 r. na ul. Dworskiej (teren Szpitala Wolskiego). W 1941 r. oba szpitale przeniesiono na Pragę do budynków Gminy Żydowskiej, w opuszczonych budynkach urządzono niemiecki szpital wojskowy. W 1946 r. ocalałe po wojnie zabudowania przy Dworskiej zajął ponownie Szpital św. Ducha. W 1957 r. zmieniono mu nazwę na Szpital Miejski nr 1[3].

W 1953 r. budynek przy ul. Elektoralnej odbudowano z przeznaczeniem na Dom Kultury. Najpierw obiekt zajmowały Związki Zawodowe, później mieścił się w nim Warszawski Ośrodek Kultury. Obecnie znajdują się tutaj:

  • Mazowiecki Instytut Kultury - dawniej MCKiS (Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki), w latach 90. XX w. powstałe z połączenia WOK (Warszawskiego Ośrodka Kultury) z KBK (Krajowym Biurem Koncertowym) oraz Stołecznym Biurem Wystaw Artystycznych;
  • Zespół Szkół Specjalnych nr 63[4];
    • Szkoła Podstawowa nr 213 - przeniesiona na ul. Elektoralną 12/14 we wrześniu 1969 r.;
    • Gimnazjum nr 62;
  • Zespół Szkół Specjalnych nr 85 - przeniesiony na ul. Elektoralną 12/14 w 1975 r.[5];
    • Szkoła Podstawowa Specjalna nr 243;
    • Gimnazjum Specjalne nr 146;
    • Trzyletnia Szkoła Przysposabiająca do Pracy nr 5;
  • pomnik przyrody: (jesion wyniosły).

Na budynku znajduje się tablica Miejskiego Systemu Informacji o treści:

Gmach szpitala św. Ducha. Szpital założony w XV w. przy kościele św. Marcina, ul. Piwna. Budynek wzniesiony w I. 1859-1861, proj. Józef Orłowski. Neorenesansowy. Pierwszy szpital warszawski z wolno stojącymi pawilonami. Spalony w 1939 r., odbudowany po 1945 r.[6]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy