Szulamit Aloni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szulamit Aloni
שולמית אלוני
Shulamit Aloni portrait.jpg
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1928
Tel Awiw
Data i miejsce śmierci 24 stycznia 2014
Kefar Szemarjahu
Minister bez teki
Okres od 3 czerwca 1974
do 6 listopada 1974
Przynależność polityczna Ratz
Minister Edukacji i Kultury
Okres od 13 lipca 1992
do 11 maja 1993
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Zevulon Hammer
Następca Icchak Rabin
Minister bez teki
Okres od 11 maja 1993
do 7 czerwca 1993
Przynależność polityczna Merec
Minister Komunikacji
Okres od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Mosze Szachal
Następca Limor Liwnat
Minister Nauki i Technologii (od 22 listopada 1995 Minister Nauki i Sztuki)
Okres od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Shimon Shetreet
Następca Zeev Benyamin Begin

Szulamit Aloni (ur. 29 listopada 1928 w Tel Awiwie, zm. 24 stycznia 2014 w Kefar Szemarjahu)[1][2][3]izraelska polityk, działaczka na rzecz praw człowieka, dziennikarka i nauczycielka. Deputowana do Knesetu w latach 1965-1969 i 1973-1996[4]. Minister w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[5].

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Tel Awiwie, wówczas w brytyjskim Mandacie Palestyny[2][6]. Jej rodzice byli imigrantami z Polski. Jej ojciec - Dawid Adler - był stolarzem, a matka - Judyta Adler - krawcową. Podczas II wojny światowej służyli w armii brytyjskiej[7]. Uczęszczała wraz z młodszym bratem Mordechajem do szkoły w Ra'anana, a następnie do szkoły rolniczej w Ben Szemen (jej brat utonął na basenie w Ben Shemen)[7]. Następnie uczyła się w kolegium nauczycielskim[2]. Należała do żydowskiej organizacji młodzieżowej Ha-Szomer Ha-Cair[3]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny i wojny o niepodległość służyła w Palmachu, a następnie w armii izraelskiej[2][7]. Brała udział w bitwie o Stare Miasto w Jerozolimie, gdzie została wzięta do niewoli przez wojska jordańskie[7][8].

W 1953 ukończyła wydział prawa Uniwersytetu Hebrajskiego[2][7].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Szulamit Aloni wstąpiła do partii Mapai w 1959[8]. W 1965 została wybrana po raz pierwszy do Knesetu z listy Koalicji Pracy (koalicji Mapai i Ahdut HaAvoda)[3]. Deputowana do Knesetu 6, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 kadencji, w latach 1965-1969 i 1973-1996[4].

W latach 1957-65 producentka programów radiowych zajmujących się kwestiami przepisów prawa i procedur prawnych. W wyniku jednego z nich powołano Biuro rzecznika praw obywatelskich[7][8]. W 1966 założyła Israel Consumer Council (organizację ochrony praw konsumentów) i przez 4 lata była jej przewodniczącą[8].

W 1973 założyła Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), opowiadający się za reformą prawa wyborczego, rozdziałem religii i państwa oraz zmianami w Ustawie Zasadniczej Izraela gwarantującymi prawa człowieka. Jako przewodnicząca Ratzu była członkiem Knesetu w latach 1976-1996.

Od czerwca do listopada 1974 była ministrem bez teki w rządzie premiera Icchaka Rabina[8]. Ustąpiła ze stanowiska po przystąpieniu do koalicji Narodowej Partii Religijnej (hebr. מפד"ל, Miflaga Datit Leumit, w skrócie Mafdal)[3].

W wyniku połączenia w 1992 trzech partii: Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), Mapam (מפ"ם, Partia Izraelskich Robotników) i Szinui (שינוי, "Zmiana"), powstało ugrupowanie parlamentarne Meretz[9]. Tworzące je partie popierały porozumienie z Palestyńczykami na podstawie kompromisu terytorialnego, utworzenia państwa palestyńskiego, prawa człowieka i obywatela oraz rozdział religii i państwa[9].

W latach 1992-1996 pełniła funkcje ministra edukacji, ministra bez teki oraz ministra komunikacji, nauki i technologii w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[5].

Po wyborze Jossiego Sarida na przewodniczącego Merecu w 1996 roku, wycofała się z życia partyjnego[3][7].

W trakcie swojej kariery politycznej wspierała pokojowe współistnienie Arabów i Żydów. Uważała, że problemy mogą być rozwiązane na drodze tolerancji i wzajemnego zrozumienia obu stron. Przez wiele lat działała na rzecz pokoju i praw człowieka w Izraelu. Była jedną z najostrzejszych krytyków polityki Izraela wobec Palestyńczyków[6].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Od 1952 poślubiła Reuwena Aloniego, późniejszego założyciela administracji ziemi państwowej w Izraelu oraz szefa administracji cywilnej. Byli małżeństwem przez 36 lat, aż do jego śmierci w 1988[3][6][7] i mieli trzech synów: Dror Aloni - komandor marynarki wojennej Izraela w stanie spoczynku, dyrektor Gimnazjum Herzlija, Dystrykt Tel Awiwu; Nimrod Aloni; Ehud (Udi) Aloni[3][7]. Zmarła w wieku 85 lat w domu rodzinnym w Kefar Szemarjahu[3].

Po wycofaniu się z życia parlamentarnego była wykładowcą z zakresu praw człowieka i wpływu polityki na stanowienie prawa na Uniwersytecie Tel Awiwu i Uniwersytecie Ben-Guriona[7].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • "אזרח ומדינתו" (pol.: Obywatel i jego kraj) - podstawowy podręcznik w zakresie obywatelstwa (I wyd. 1958, X wyd. 1986)
  • "זכויות הילד בישראל" (pol.: Prawa dziecka w Izraelu) - 1964
  • "ההסדר - ממדינת חוק למדינת הלכה" (pol.: Układ - od państwa prawa do państwa religijnego, relacje między państwem a religią) - 1970
  • "נשים כבני אדם"; (pol.: Kobiety jako istoty ludzkie) - 1976
  • "לא יכולה אחרת" (pol.: Na to nie poradzę) - autobiografia polityczna (1997)
  • "דמוקרטיה באזיקים" "Demokratia BeAzikim" (pol.: Demokracja w kajdanach) - o stanie izraelskiej demokracji i ustępowaniu państwa świeckiego przed żądaniami grup religijnych (2008)[3][7][10].

Przypisy

  1. JPOST.COM STAFF: Former Meretz leader Shulamit Aloni dies at 86 Former Meretz leader Shulamit Aloni dies at 85 (ang.). Jerusalem Post. [dostęp 2014-01-25].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Particulars.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Haaretz: Shulamit Aloni, former minister and staunch civil rights supporter, dies at 85 (ang.). Haaretz. [dostęp 2014-01-25].
  4. 4,0 4,1 Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Knesset activities.
  5. 5,0 5,1 Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Government roles.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Award Winners 1984 Aloni, Shulamit (ang.). kreisky.org. [dostęp 2014-01-25].
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 פרס ישראל מקבלי פרס ישראל בשנת תש"ס קורות חיים (Nagroda Izraela. Laureaci nagrody w roku 5760 kalendarza żydowskiego. Życiorys) (hebr.). ms.education.gov.il. [dostęp 2014-01-25].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Shulamit Aloni (ang.). Israel Ministry of Foreign Affairs, 2001-04-17. [dostęp 2014-01-25].
  9. 9,0 9,1 Parliamentary Groups. Meretz (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25].
  10. Knesset Member. Shulamit Aloni (ang.). W: Knesset Members [on-line]. knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25]. s. Public activities.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]