Szyłany

Szyłany
*Šilėnai*
	Herb
Państwo	Litwa
Okręg	wileński
Rejon	wileński
Gmina	Zujuny
Populacja; • liczba ludności	; 90; (2001)
	Położenie na mapie rejonu wileńskiego Szyłany
	Położenie na mapie Litwy Szyłany
	Położenie na mapie Polski w 1939 r. Szyłany
	54°43′52″N 25°02′42″E/54,731000 25,045000
	Multimedia w Wikimedia Commons

Historia

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 3 czerwca 1500 z dokumentu wielkiego księcia litewskiego Aleksandra Jagiellończyka, potwierdzającego nadania swoich poprzedników dla wileńskiej kapituły katedralnej, wśród których były Szyłany. Wieś należała do tej kapituły do ukazu carskiego z 1842, nacjonalizującego majątki duchowne^[3]. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów leżały w województwie wileńskim, w powiecie wileńskim. Odpadły od Polski w wyniku III rozbioru.

W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim, w gminie Rzesza. W 1830 miejscowość liczyła 51 mieszkańców, w 1865 85 mieszkańców, zamieszkałych w 10 budynkach, wyłącznie katolików^[4]. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922^[5] leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim^[a], w gminie Rzesza^[6]. W 1931 miejscowość liczyła 248 mieszkańców, zamieszkałych w 41 budynkach^[6].

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 na niepodległej Litwie.

W II połowie XVII w. powstał tu kościół fundacji biskupów wileńskich, początkowo będący filią parafii kalwaryjskiej w Wilnie. Ok. 1760 erygowano przy nim parafię, zlikwidowaną w 1782 i włączoną do parafii w Suderwie. Do 1840 rezydował przy nim ksiądz prestymonariusz. Kościół słynie z dwóch obrazów, uważanych za cudowne, św. Trójcy i Bogurodzicy. W niedziele po święcie Trójcy Świętej oraz 15 sierpnia (Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny) co najmniej od XIX w. odbywają się tu odpusty przyciągające licznych pielgrzymów, nawet z dalszy stron^[3]^[4].

20 stycznia 1922 roku biskup wileński Jerzy Matulewicz ponownie erygował parafię Najświętszej Maryi Panny w Szyłanach, która działa do dziś. Nabożeństwa odprawiane są wyłącznie w języku polskim^[3]^[7].

↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.

↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
↑ Antanas Salys: Raštai, II tomas: tikriniai vardai. Rzym: Lietuvių katalikų mokslo akademija, 1983.
↑ ^a ^b ^c Parafii Szyłańskiej – 250 lat!. Tygodnik Wileńszczyzny. [dostęp 2025-09-13]. (pol.).
↑ ^a ^b Szyłany (7), pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 108 .
↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213
↑ ^a ^b Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
↑ Kościół p. w. Najświętszej Maryi Panny. Šilėnai. Archidiecezja wileńska. [dostęp 2025-09-13]. (pol.).

Szyłany (7), pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 108 .
Mapa WIG Wilno. [dostęp 2025-09-13]. (pol.).
geoportal.lt. [dostęp 2025-09-13]. (lit. • ang.).