Szyk (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szyk
Zabytkowy kościół w Szyku
Zabytkowy kościół w Szyku
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Jodłownik
Sołectwo Szyk
Wysokość 370[1] m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-620[2]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0430717
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Szyk
Szyk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szyk
Szyk
Ziemia49°47′19″N 20°18′09″E/49,788611 20,302500
Ogólny widok miejscowości

Szykwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie[edytuj]

Wieś Szyk położona jest w dolinie rzeki Tarnawka, na granicy dwóch mezororegionów; Beskidu Wyspowego i Pogórza Wiśnickiego[3], na północ od Kostrzy (730 m), a na południe od wzgórza Krzemionka (439 m). Zabudowania wsi zlokalizowane są głównie wzdłuż dwóch prawobrzeżnych dopływów Tarnawki[4].

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Szyk[5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0430723 Bazyńskie część wsi
0430730 Bucówka część wsi
0430746 Dolny Szyk część wsi
0430752 Działy część wsi
0430769 Lipińskie część wsi
0430775 Podkostrze część wsi
0430781 Sewiołówka część wsi
0430798 Zimna Woda część wsi

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o wsi Szyk pochodzą z I połowy XIII w. Miejscowość stanowiła wtedy własność rycerską[4]. Zdaniem językoznawców nazwa wsi pochodzi od określeń formacji wojskowych z czasów średniowiecza[1]. Pod koniec XIV w. Szyk należał do Mikołaja Mitoty z Chodynic i Dąbrowicy (herbu Pilawa)[7].

Powstanie parafii w Szyku datuje się na lata 1358–1373 z fundacji rycerskiego rodu Lasockich, właścicieli dóbr ziemskich w Szyku i Lasocicach. Wzmianka w dokumencie z 1492, wspominająca budowę kościoła w Szyku w 1209 r. uznawana jest przez historyków za pomyłkę[4]. W poł. XVI w. działał tu zbór ariański braci polskich, wieś była jednym z ich głównych ośrodków na limanowszczyźnie[8].

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelana małogojskiego Sebastiana Lubomirskiego[9].

Warto również zauważyć, że od końca XVI wieku działała w Szyku szkoła parafialna[1].

Zabytki[edytuj]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[10]

Turystyka[edytuj]

Najcenniejszym obiektem we wsi jest zabytkowy drewniany, kryty gontem kościół pw. św. Barbary i św. Stanisława Biskupa, pochodzący prawdopodobnie z I. połowy XVII w. Wewnątrz podziwiać można datowany na lata 1520–1530, namalowany na deskach lipowych obraz Matka Boża z Dzieciątkiem, który zajmuje dość ważne miejsce w kręgu zabytków małopolskiego malarstwa gotycko-renesansowego[7]. Kościół znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

W Szyku znajduje się również pracownia rzeźbiarska Elżbiety i Piotra Zbrożków. Artyści – absolwenci Wydziału Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych – w swojej twórczości stosują, oprócz tradycyjnych materiałów, unikatowe techniki własne wykorzystując słomę, papier czy łyko[7].

Na wschodnim zboczu doliny Tarnawki znajduje się ostaniec zwany Diabelskim Kamieniem[11].



Przypisy

  1. a b c A. Matuszczyk, "Beskid...", s. 208
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  4. a b c P. Skoczek, "Parafie...", s. 56
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  7. a b c Informacja o Szyku na stronie Gminy Jodłownik (pol.). [dostęp 2010-12-16].
  8. Dariusz Gacek Beskid Wyspowy. Przewodnik wyd. Rewasz, 2012, ​ISBN 978-83-62460-25-0​ s. 23
  9. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 108.
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 marca 2017; 3 miesiące temu.
  11. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.


Bibliografia[edytuj]

  1. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Rewasz, 2008, s. 208. ISBN 978-83-88383-43-4.
  2. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 56-60. ISBN 978-83-88383-43-4.