Szymon Kobyliński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szymon Kobyliński
Data i miejsce urodzenia 22 maja 1927
Warszawa
Data i miejsce śmierci 15 kwietnia 2002
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
Dziedzina sztuki grafik, rysownik
Epoka XX w.

Szymon Tadeusz Kobyliński (ur. 22 maja 1927 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 2002 w Warszawie) – polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf[1] (głównie teatralny, ale także i filmowy[2]), jeden z prekursorów polskiego komiksu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie malarskiej (syn Wiktora Kobylińskiego i Wandy Jasińskiej) i po części kontynuował te tradycje. Swój pierwszy rysunek prasowy opublikował już w 1936. Absolwent XIX LO im. Powstańców Warszawy w Warszawie. Studiował grafikę na warszawskiej ASP oraz historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim.

Był także eseistą i pisarzem oraz autorem programów telewizyjnych i radiowych. Popularyzował polską kulturę oraz historię. Był znawcą broni i barwy Wojska Polskiego, broni białej oraz zbroi, głównie z okresu I Rzeczypospolitej. Działalność pisarską zintensyfikował zwłaszcza w latach 80., kiedy to przestał występować w telewizji, po tym, jak w stanie wojennym wyemitowano, wcześniej nagrany, materiał z udziałem jego i oficerów Wojska Polskiego, sugerujący popieranie działań WRON. Zajmował się także heraldyką, zaprojektował m.in. herb Jastrzębia-Zdroju, Studzianek Pancernych i Świętochłowic.

Przewodniczył jury, które wybrało ostateczną wersję Orderu Uśmiechu, autorstwa 9-letniej Ewy Chrobak. 21 marca 1969 roku przyznano mu Order Uśmiechu, a odznaczenie i legitymację z numerem 16 odebrał 18 czerwca 1970 roku w Opolu z rąk Wandy Chotomskiej. Był następnie członkiem Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu. Jako pierwszemu w PRL-u udało się Kobylińskiemu opublikować (w Panoramie w latach 1971–1973) cykl artykułów pt. „Gawędy herbowe”, poświęconych heraldyce i polskim herbom szlacheckim. Wcześniej temat ten był dopuszczany przez cenzurę tylko w pracach ściśle naukowych, a „Gawędy herbowe” stanowiły przełom, po którym zapanowała wręcz moda na szlacheckie tradycje.

Był żonaty z Danutą Will, z którą miał syna Macieja. Palił fajkę. W 1992 r. otrzymał tytuł „Fajczarza Roku” od Rady Polskich Klubów Fajki. Był autorem znaku graficznego Pipe Club Warszawa. W 2003 roku ukazała się korespondencja między Szymonem Kobylińskim a Aleksandrą Ziółkowską-Boehm pt. Nie minęło nic, prócz lat.

Ilustracja książkowa[edytuj | edytuj kod]

Zilustrował ok. 300 książek oraz wydał 20 własnych. Ilustrował najważniejsze dzieła literatury polskiej m.in. Pana Tadeusza czy Trylogię. Jest m.in. autorem portretów uzupełniających Poczet królów i książąt polskich Jana Matejki. Nie ograniczał się tylko do pozycji historycznych czy literackich, jego rysunki znalazły się w takich książkach jak: poradnik seksuologiczny, Słownik idiomów angielskich, antologia humoru półsłówek, popularnonaukowa książka o genetyce, podręczniki: dla informatyków – Konwersacyjne otoczenie programowe języka Pascal, dla fizyków Od liczb zespolonych do tensorów, spinorów, algebr Liego i kwadryk, czy wreszcie Stanisława Waltosia Proces karny. Szymon Kobyliński zilustrował:

  • Walery Przyborowski, Chrobry: opowiadanie historyczne z XI wieku, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1959.
  • Janusz Osęka, Moje bardzo dziwne przygody, ISKRY 1960,
  • Aleksander Drożdżyński, Mądrości żydowskie, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1963.
  • Stanisław Lem, Bajki robotów, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1964
  • Mateusz Siuchniński, Szymon Kobyliński Ilustrowana kronika Polaków, De Facto 2005, ​ISBN 83-89667-36-3​.
  • Dzieje Polski: podręcznik dla klasy czwartej szkoły podstawowej (Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992)
  • Jacek Komorowski, Od liczb zespolonych do tensorów, spinorów, algebr Liego i kwadryk (Warszawa, 1978)
  • Krótka o hymnie orłach i barwach gawęda (Warszawa, Krajowa Agencja Wydawnicza, 1978)
  • Zbigniew Nienacki, seria Pan Samochodzik i…, Wyd. Pojezierze 1982–1987.
  • Bolesław Orłowski, Gdzie wzrok nie sięga Nasza Księgarnia, Warszawa 1982, ​ISBN 83-10-08101-4​.
  • Janusz Tazbir, Kultura polskiego baroku, Warszawa, Agencja Omnipress 1986
  • Marek Sart, Śpiewnik 1914 – 1939. O mój rozmarynie. 72 Piosenki żołnierskie, ludowe i turystyczne z okresu 1914 – 1939 z nutami, Wydawnictwo Muzyczne, Warszawa, 1989
  • Jan Andrzej Morsztyn, Erotyki, Warszawa: „Wema”, 1990
  • 750 razy gra półsłówek (Warszawa, Wydawnictwo „Do”, 1992)
  • Jerzy Urbankiewicz, Legenda jazdy polskiej tomy I i II (Łódź 1996, Wydawnictwo Wojciech Grochowalski)
  • Andrzej Hamerliński-Dzierożyński, Farfałki sarmackie i romantyczne, Iskry, Warszawa 1982.
  • Michalina Wisłocka, Jak kochać, jak być kochanym, Rytm 1993
  • Lew Kaltenbergh, Żołnierz taty Bema, czyli opowieść siedmiogrodzka, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
  • Tadeusz Przygucki, 100 lat koloru. Zakłady Przemysłu Barwników BORUTA S.A, Wydawnictwo Pryzmat, Łódź 1994

Książki z rysunkami satyrycznymi[edytuj | edytuj kod]

  • Sto km humoru, Wyd. Artystyczno-Graficzne Warszawa 1958
  • Śmiechu warci. Zbiór karykatur ze wstępem Stanisława Lema, Wydawnictwo Horyzonty, Warszawa 1974
  • Mówiąc między nami, Iskry 1982, ​ISBN 83-207-0407-3​.
  • Ostre lata (Warszawa, Sztuka Polska, 1986)
  • Kawały, czyli anegdoty polityczne z PRL i nie tylko, Nowy Świat 2005, ​ISBN 83-7386-159-9​.
  • Szymon Kobyliński, Seria „Uśmiechnij się :-)” BOSZ, ​ISBN 978-83-7576-013-2​.
  • Rysunki niecenzuralne 1954–1990, Wydawnictwo: Dembiński 1990

Książki jego autorstwa[edytuj | edytuj kod]

  • Za dużo tematów (Olszanica, Bosz, 2009)
  • Korespondencję z ostatnich lat życia zawiera publikacja Nie minęło nic prócz lat..., wraz z Aleksandrą Ziółkowską-Boehm (Warszawa, Nowy Świat, 2003) ​ISBN 83-7386-045-2​.
  • Krakowski rosolis: gawęda warszawisty (Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2002)
  • Matejko maleńki olbrzym (Amber, 1997)
  • Bajki serio z menażerią (Warszawa, Orenda, 1995)
  • Szymon Kobyliński uczy rysować, Iuventa, Warszawa 1992 ​ISBN 83-900535-0-0​.
  • Odpukajmy! Rzecz o ostrzegawczych przesądach polskich, wyd. Krajowa Agencja Wydawnicza, Katowice 1990
  • Przez pustynię i puszczę: O ilustrowaniu klasyka (Warszawa, PIW, 1990)
  • Tajemnice „Pocztu” Matejki (Warszawa, Nasza Księgarnia, 1989)
  • Podszepnik rysownika, czyli Garść porad dla plastyków nastolatków (Warszawa, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1989)
  • Sztacheta śledcza: galeryjka dawnych typów (Warszawa, KAW) (1989)
  • Noniusz: wspominki z życia zewnętrznego (Warszawa, Iskry, 1986)
  • Pasjans erotyczny (Szczecin, Glob, 1986)
  • Moje małe życie (Warszawa, WAiF, 1985)
  • Po imieniu, Wyd. Iskry, Warszawa 1985
  • Jej Królewska Mość Wisła (Warszawa, InterPress Warszawa 1984, ​ISBN 83-223-1991-6​, 1986)
  • Gawędy o broni i mundurze (Warszawa, Wydawnictwo MON, 1984)
  • Zbrojny pies, czyli zestaw plotek (Kraków, Wydawnictwo Literackie 1982)
  • Kompas cywilizacji obrazkowej, Warszawa: „Nasza Księgarnia”, 1982 ​ISBN 83-10-08167-7​.
  • Zdaniem optymisty/Zdaniem pesymisty, wspólnie z Erykiem Lipińskim Wydawnictwo Literackie
  • Jak dobrze mieć sąsiada! (Warszawa, Watra, 1974)
  • Proch o ścianę (Warszawa, Iskry, 1967)

Telewizja i film[edytuj | edytuj kod]

Był jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci telewizyjnych. Od początku istnienia Telewizji Polskiej prowadził tam swoje ilustrowane gawędy. Występował zwłaszcza w programach dla młodych widzów, np. w Teleranku. Był także uczestnikiem teleturnieju Pojedynek, w którym potykał się z Bernardem Ładyszem. Wystąpił w filmie i serialu Ogniem i mieczem, gdzie zagrał senatora Ostroroga.


Rysunki w prasie[edytuj | edytuj kod]

Swoje rysunki publikował w Polsce i poza granicami. Drukowały je następujące periodyki:

Felietony rysunkowe Kobylińskiego w „Polityce”, dzięki którym stał się znany, ukazywały się w latach 1957–1990.

Komiksy[edytuj | edytuj kod]

Był autorem niemal legendarnego komiksu Stary zegar z 1957 roku oraz trzech zeszytów z serii Przygody pancernych i psa Szarika (1970-1971). Publikował również w czasopiśmie poświęconym komiksowi Relax. Był autorem następujących komiksów:

  • „Stary zegar” Biuro Wydawniczo-Propagandowe „RUCH”, Warszawa 1957,
  • „Przygody pancernych i psa Szarika” (1970-1971) 3 części
  • „Początki państwa Polskiego” dwa epizody z cyklu umieszczonym w czasopiśmie komiksowym „Relax[3]
    • „Poselstwo do Gniezna”, Relax nr 1
    • „Do grodu Kraka”, Relax nr 2
  • „Historia z uśmiechem” cykl w „Relaksie” ukazała się w numerach: 1,3,4,7,8[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. PRACA ZBIOROWA, „Śmiech”, cykl „Punkt po Punkcie”, Wydawnictwo: Słowo/Obraz Terytoria 2006, ​ISBN 83-7453-662-4​.
  2. Szymon Kobyliński w bazie filmpolski.pl
  3. „Początki państwa Polskiego” w Relaksie.
  4. Relax w internecie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]