Szyplin zielny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szyplin zielny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina bobowate właściwe
Rodzaj szyplin
Gatunek szyplin zielny
Nazwa systematyczna
Dorycnium herbaceum Vill.
Prosp. Hist. pl. Dauphiné 44. 1779

Szyplin zielny (Dorycnium herbaceum, właśc. Lotus herbaceus (Vill.) Jauzein[2]) – gatunek[3] rośliny należący do rodziny bobowatych. Według nowszych ujęć taksonomicznych podgatunek szyplina pięciolistnego o nazwie Dorycnium pentaphyllum Scop. subsp. herbaceum (Vill.) Rouy[4][5][6]. Występuje w Europie Południowej, północnej Afryce i zachodniej Azji[4]. W Polsce podany z trzech stanowisk antropogenicznych: Bielinek nad Odrą, Maślana Góra w Beskidzie Niskim i Hucisko w Beskidzie Makowskim[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona, o wysokości 30-60 cm, odstająco owłosiona[8].
Liście
Odstająco owłosione[8].
Kwiaty
Skupione w 15-25 kwiatowe baldaszki. Szypułki kwiatowe o długości równej lub większej niż rurka kielicha. Kielich przylegająco owłosiony. Ząbki kielicha trójkątne, 2-3 razy krótsze od rurki. Korona o długości 4-5 mm.[8]
Owoc
Strąk[8].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Półkrzew. Rośnie w murawach kserotermicznych i zaroślach. Kwitnie od czerwca do sierpnia. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych podgatunek wyróżniający dla Ass. Quercetum pubescenti-petraeae[9].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin (2001) w kategorii VU (narażony). W wydaniu z 2014 roku posiada kategorię CR (krytycznie zagrożony)[10]. Tę samą kategorię otrzymał na polskiej czerwonej liście[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2013-09-25].
  2. Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b International Legume Database & Information Service [dostęp 2013-09-25]
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN) [dostęp 2013-09-25]
  6. Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2013-09-25]
  7. Baryła J., Bartoszek W. 2001. Szyplin zielny. s. 230-231. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ​ISBN 83-85444-85-8​.
  8. a b c d Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny Polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1969.
  9. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  10. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  11. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.