Tłumaczów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tłumaczów
Kościół w Tłumaczowie
Kościół w Tłumaczowie
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Radków
Wysokość 335-380[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 561[2]
Strefa numeracyjna (+48) 74
Kod pocztowy 57-410[3]
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0855138
Położenie na mapie gminy Radków
Mapa lokalizacyjna gminy Radków
Tłumaczów
Tłumaczów
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Tłumaczów
Tłumaczów
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Tłumaczów
Tłumaczów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tłumaczów
Tłumaczów
Ziemia50°33′10″N 16°25′56″E/50,552778 16,432222
Dawny posterunek graniczny w Tłumaczowie

Tłumaczów (niem. Tuntschendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków, na pograniczu Gór Suchych i Obniżenia Ścinawki w Sudetach Środkowych.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Tłumaczów to duża wieś łańcuchowa o długości około 3,5 km, położona nad rzeką Ścinawką, w dolinie u stóp góry Gardzień, na południowy zachód od Nowej Rudy, na wysokości około 335-380[1]. W Tłumaczowie istniało drogowe przejście graniczne z Czechami Tłumaczów – Otovice , skąd niedaleko do skalnego miasta (Teplice nad Metují-Adršpach). 21 grudnia 2007 r. na mocy Układu z Schengen przejście graniczne zostało zlikwidowane.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Tłumaczów[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0855150 Janików przysiółek
0855144 Pasterczyk część wsi
0855167 Rudawa przysiółek
0855173 Tłumaczówek przysiółek

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Tłumaczowie pochodzi z 1348 roku, w 1475 augustianie z Kłodzka utworzyli tu alodium[6]. W czasie wojny trzydziestoletniej z 1621 roku dwustu protestanckich mieszkańców wsi zostało wymordowanych przez wojska cesarskie[6]. W XIX wieku cześć miejscowości należała do hrabiego von Magnisa, a większość do rodziny von Gotzen[6]. W tym czasie we wsi istniały: kościół, szkoła, kilka młynów wodnych, kamieniołomów wapienników i gorzelni, oraz urząd celny[6]. W roku 1889 wybudowano linię kolejową ze Ścinawki Średniej przez Tłumaczów do Otovic po czeskiej stronie granicy[6].

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Przez wieś przebiega towarowa linia kolejowa Ścinawka Średnia – Tłumaczów[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[8]:

  • kościół filialny pw. śś. Piotra i Pawła z XVIII wieku, przebudowany w drugiej połowie XIX wieku,
  • zespół dworski:
    • dwór z pierwszej ćwierci XIX wieku, przebudowany pod koniec XIX wieku,
    • park z początku XIX wieku.

Inne zabytki:

  • liczne budynki mieszkalne i gospodarcze z XIX i XX wieku[1].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W Tłumaczowie działa ludowy zespół "Tłumaczowianie", Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Wsi Tłumaczów "Gardzień" oraz Zespół Sportowy LZS Granica Tłumaczów, który występuje w B klasie[9].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Walory krajobrazowe miejscowości to m.in. rozległy widok z góry Gardzień zarówno na polską, jak i na czeską część Gór Stołowych (obecnie rozpoczęły tu swoją działalność kopalnie melafiru). W miejscowości znajduje się między innymi barokowy Kościół pw. św. Piotra i Pawła, pochodzący z roku 1661. Niedaleko jest stąd do Parku Narodowego Gór Stołowych, do barokowej bazyliki Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Wambierzycach, ze znajdującej się w niej XIII-wieczną figurką Wambierzyckiej Królowej Rodzin oraz Kalwarii Wambierzyckiej. Niewiele dalej znajduje się szereg miejscowości uzdrowiskowych ziemi kłodzkiej, takich, jak Polanica-Zdrój, Kudowa-Zdrój, czy Duszniki-Zdrój.
Przez Tłumaczów prowadzą dwa znakowane szlaki turystyczne:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 15: Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy. Wrocław: I-BiS, 1993, s. 471-475. ISBN 83-85773-06-1.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 455. ISBN 978-83-89188-95-3.
  7. Michał Wojtaszek: Linia Ścinawka Średnia - Tłumaczów, dostęp: 2014-10-13
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2 sierpnia 2012]. s. 82.
  9. Granica Tłumaczów. [dostęp 2017-02-23].
  10. Informacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 7.03.2014

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]