Tacjan Syryjczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tacjan Syryjczyk
Tatianōs
Tatianus
Data urodzenia ok. 130
Data śmierci ok. 193
Zawód, zajęcie pisarz

Tacjan Syryjczyk, Tatianōs, łac. Tatianus (ur. ok. 130, zm. ok. 193) – chrześcijański pisarz greckojęzyczny i teolog pochodzący z Syrii.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Około roku 150 przyjął w Rzymie chrześcijaństwo. Podczas swojego pobytu w Wiecznym Mieście był uczniem Justyna Męczennika. Po jego śmierci porzucił gminę rzymską i około 172 r. wrócił na Wschód, gdzie przyłączył się do sekty enkratytów (gr. wstrzemięźliwi), którzy odrzucali małżeństwo oraz spożywanie mięsa i picie wina (używali tylko wody, nawet podczas Eucharystii). Działał w Syrii, Cylicji i Pizydii[1].

Niektórzy autorzy dostrzegają w jego pismach ukrytą gnozę, charakterystyczną dla walentynian[2]. Według Klemensa Aleksandryjskiego i Orygenesa interpretował on zdanie z opisu stworzenia świata: niech stanie się światło (Rdz 1,3) jako pytanie, a nie jako wyraz boskiej władzy stwórczej[3]. Inni podkreślają w enkratyzmie tacjańskim spuściznę judeo-chrześcijańską[4].

Był apologetą oraz autorem Mowy do Greków (Oratio ad Graecos), w którym to utworze mocno zaatakował niemoralne mity pogan, ich kult, a także poglądy filozofów oraz bałwochwalczą sztukę. Jest również autorem słynnej harmonii ewangelijnej Diatessaron, która zachowała się w kilku tłumaczeniach wschodnich i zachodnich, starożytnych i średniowiecznych (najważniejsze to komentarz Efrema, przekład na język arabski oraz łaciński – Codex Fuldensis)[5]. Krytykował niemal wszystko, co greckie, jednak pisał poprawną greczyzną, stosując figury stylistyczne[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Epifaniusz z Salaminy, Haer. 46,1, por. F. Drączkowski: Patrologia. Lublin: Bernardinum, 1998, s. 35–36. ISBN 978-83-7380-462-3.
  2. Por. A. Orbe, A propósito de Gen. 1.3 (fiat lux) en la exegesis de Taciano, „Gregorianum” 42 (1961), s. 401–433; R.M. Grant. The Heresy of Tatian. „The Journal of Theological Studies”. NS 5, s. 62–68, 1954. ISSN 1477-4607. 
  3. Klemens Aleksandryjski, Eglogae propheticae 38,1, wyd. O. Stählin, L. Früchtel, U. Treu, Clemens Alexandrinus, Bd. III [GCS 17²], Berlin 1970, s. 148, 17–19.
  4. Por. J Daniélou: Méssage evangelique et culture hellénistique aux 2me et 3me siècles. Histoire des doctrines chrétiennes avant Nicée, II. Tournai: 1961, s. 361–365. G. Safameni Gasparro: Encrateia e Antropologia. Le motivazioni protologiche della continenza e della verginità nel cristianesimo dei primi secoli e nello gnosticismo. Rzym: IP Augustinianum, 1984, s. 32–56, seria: Studia Ephemeridis «Augustinianum» 20.
  5. P.D. Wenger, A Student’s Guide to Textual Criticism of the Bible. Its History, Methods & Results, Downers Grove (IL) 2006, s. 272.
  6. Słownik pisarzy antycznych, red. Anna Świderkówna, WP Warszawa 1982, s. 445.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pierwsi apologeci greccy. Kwadratus, Arystydes z Aten, Aryston z Pelli, Justyn Męczennik, Tacjan Syryjczyk, Micjades, Apolinary z Hierapolis, Teofil z Antiochii, Hermiasz. ks. Leszek Misiarczyk (przekład, wstęp i przypisy), ks. Józef Naumowicz (oprac). Kraków: Wydawnictwo „M”, 2004, s. 501, seria: Biblioteka Ojców Kościoła 24.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]