Tadeusz Śliwiak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Śliwiak
Ilustracja
Tadeusz Śliwiak (1971)
Data i miejsce urodzenia 23 stycznia 1928
Lwów
Data i miejsce śmierci 3 grudnia 1994
Kraków
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura piękna
teatr
Ważne dzieła
  • Widnokres
  • Poemat o miejskiej rzeźni
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Nagrody

nagroda poetycka na Festiwalu Studenckim w Gdańsku (1961), nagroda m. Krakowa (1974), nagroda artystyczna im. Bohaterów Warszawy (1978), nagroda im. J. Przybosia (1980), nagroda Prezesa Rady Ministrów (1983), nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1987)

Tadeusz Śliwiak (ur. 23 stycznia 1928 we Lwowie, zm. 3 grudnia 1994 w Krakowie) – polski aktor i poeta, w latach 1953–1960 aktor Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, w latach 1960–1963 kierownik literacki Teatru Rozmaitości w Krakowie; autor literatury dziecięcej, dziennikarz, tłumacz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Władysława Śliwiaka i Anny z Wojtowiczów. Lata II wojny światowej spędził we Lwowie (gdzie ojciec był kierowcą), początkowo okupowanym przez ZSRR, a następnie przez hitlerowskie Niemcy. W 1945 r. przeniósł się do Warszawy, gdzie uczęszczał do Liceum im. S. Żeromskiego i w 1947 r. zdał maturę. Podjął studia na Wydziale Lekarskim w Warszawie, które przerwał. Potem podjął studia na wrocławskiej AWF, które również przerwał. Ostatecznie w 1948 r. przeniósł się do Krakowa i rozpoczął studia aktorskie w Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej i które skończył. Wśród jego kolegów byli m.in. Zbigniew Cybulski, Bogumił Kobiela, Leszek Herdegen, Kalina Jędrusik. W czasie studiów pracował jako aktor w Teatrze Rapsodycznym (1949–50), a następnie w Teatrze Poezji.

Po ukończeniu PWST w 1953 r. przez kilka lat pracował jako aktor Teatru Starego im. H. Modrzejewskiej w Krakowie. W 1953 podpisał rezolucję ZLP w sprawie procesu krakowskiego. W 1960 r. wycofał się z życia aktorskiego, ale nie zerwał z teatrem – był kierownikiem literackim w Teatrze Rozmaitości (1960–63). Z grupą poetów i plastyków utworzył magazyn literacko–artystyczny Zebra. Pracował w telewizji (1962–67 kierownik Redakcji Programów Artystycznych Telewizji Polskiej w Krakowie; w latach 1969–76 był autorem programów dziecięcych w Ośrodku TVP w Krakowie) oraz w redakcjach Magazynu Kulturalnego (gdzie w latach 1975–84 był redaktorem naczelnym) i Życia Literackiego (od 1952; w okresie 1967–90 był redaktorem działu poezji).

Na przełomie lat 50. i 60. XX w. związany był z grupą poetycką Muszyna[1]. Współzałożyciel i członek (w okresie 1967–72) krakowskiej grupy literackiej Barbarus. Od 1977 r. współpracował z Grupą Poetów i Malarzy Łazienki. Członek Konfraterni Poetów.

Debiutował w 1947 r. wierszem Chaim we wrocławskim Słowie Polskim . Pierwszy tomik poetycki Drogi i ulice ogłosił w 1954 roku, a rok wcześniej poemat o Mikołaju Koperniku pt. Astrolabium z jodłowego drzewa. Po nich wydał kolejne tomy oraz wiele książek dla dzieci. Tłumaczył poezję rosyjską, w tym teksty Bułata Okudżawy i poezję węgierską. Napisał wiele piosenek, w tym takie szlagiery jak Krakowska kwiaciarka i Kocaraba oraz piosenki poetyckie, np. Niebieski młyn śpiewany przez Marka Grechutę i Skaldów. Był związany z Piwnicą pod Baranami (jest autorem m.in. słynnej piwnicznej pieśni Ta nasza młodość).

Członek ZLP od 1953 r. i nowego ZLP od 1984 r. (członek Zarządu Głównego od 1985 r.). Członek PZPR od 1961 r.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczony był też m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1975), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1986), Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”[2] i Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Książki i broszury[edytuj | edytuj kod]

  • Astrolabium z jodłowego drzewa (1953)
  • Drogi i ulice (1954)
  • Co dzień umiera jeden bóg (1959)
  • Koncert na leśnej polanie (1959)
  • Imieniny pana Fleta (1961)
  • Wyspa galerników (1962)
  • Żabki z Rabki (1963)
  • Szczygle figle (1964)
  • Żywica (1964)
  • Poemat o miejskiej rzeźni (1965)
  • Lody pana Chmurki (1966)
  • Ptasi telewizor (1967)
  • Święty wtorek (1968)
  • Czytanie mrowiska (1969)
  • Ruchoma przystań (1971)
  • Widnokres (1971)
  • Rajskie wrony (1972)
  • Żabi koncert (1973)
  • Znaki wyobrażni (1974)
  • Totemy (1975)
  • Dłużnicy nadziei (1978)
  • Solizman (1981)
  • Chityna (1982)
  • Odmroczenia (1982)
  • Słownik wyrazów światłoczułych (1988)
  • Dotyk (1989)

Wybory wierszy[edytuj | edytuj kod]

  • Wiersze wybrane (1975)
  • Poezje wybrane (1975) – Biblioteka Poetów
  • Płonący gołębnik (1978)
  • Koń maści muzycznej (1986) – Seria Małych Wyborów Poetyckich
  • Wiśnie rozkwitłe pośród zimy (1992) – antologia współczesnej poezji japońskiej; współautor
  • Uwierzyłem w człowieka (1996)
  • Nie dokończony rękopis (2002)

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dobry dzień, muzyko (1960, scenariusz)
  • Nieznany (1964, słowa piosenki, obsada aktorska)
  • Cierpkie głogi(1966, obsada aktorska)
  • Taki świat (1968, teksty poetyckie)
  • Colargol zdobywcą kosmosu (1978, słowa piosenki)
  • Znaki wyobraźni (1996, bohater filmu)

Varia[edytuj | edytuj kod]

  • (1961) Droga na zachód Piosenka – słowa piosenki
  • (1961) Kwiecień Piosenka – słowa piosenki
  • (1962) Między brzegami Piosenka – słowa piosenki
  • (1965) Piosenka o Jaśle (do konkurencji w turnieju miast Jasło-Krosno) -słowa piosenki
  • (1966) Cierpkie głogi Piosenka – słowa piosenki
  • (1982) Ta nasza młodość Piosenka: Ta nasza miłość
  • (1984) Przewodnik Piosenka: Ta nasza młodość
  • (1989) Marcowe migdały Piosenka: Ta nasza młodość
  • (1996) Dzień wielkiej ryby Piosenka: Kolorowa Cza-Cza
  • (2002) Wszyscy święci w Święta Polskie Piosenka: Ta nasza młodość

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Grzegorz Gazda (redaktor). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 348-349. ISBN 978-83-01-15724-1.
  2. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 977. ISBN 83-223-2073-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]