Tadeusz Adamczyk (nauczyciel)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Adamczyk
Data i miejsce urodzenia 6 marca 1893
Sanok
Data i miejsce śmierci 5 sierpnia 1944
Warszawa
Zawód, zajęcie nauczyciel

Tadeusz Tomasz Adamczyk (ur. 6 marca 1893 w Sanoku, zm. 5 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski nauczyciel, związany ze szkołami w Warszawie, Gdańsku i Poznaniu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Tadeusz Adamczyk urodził się 6 marca 1893 w Sanoku jako syn inżyniera Władysława Adamczyka i Marii z domu Janiszewskiej[1][2]. Był bratem Janiny (ur. 1884, od 1900 zamężna ze Stanisławem Basińskim, profesorem C. K. Gimnazjum Męskiego w Sanoku), Zdzisława (1886-1940, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej)[1][3][2].

Od roku szkolnego 1903/1904 do 1906/1907 uczył się w klasach I–IV C. K. Gimnazjum w Sanoku[4][5]. W 1910 rozpoczął naukę w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, gdzie w 1911 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości[6][7]. W latach 1911–1914 był studentem Uniwersytetu Lwowskiego, zgłębiając literaturę polską i filozofię. Przez kolejne dwa lata uczestniczył w wykładach uniwersyteckich w Wiedniu. Resztę okresu wojennego spędził w Wadowicach, gdzie pracował jako referent w starostwie. We wrześniu 1919 podjął pracę w charakterze nauczyciela w jednym ze lwowskich gimnazjów. Uzupełniał jednocześnie wykształcenie i 12 marca 1924 obronił rozprawę Wpływ teorii Kwintyliana na „Kazania sejmowe” Skargi, uzyskując tytuł doktora filozofii.

Od roku szkolnego 1925/1926 pracował w Warszawie; był nauczycielem w Państwowym Gimnazjum im. Stefana Batorego, skąd po trzech latach przeszedł do Państwowego Gimnazjum Żeńskiego im. Juliusza Słowackiego. Z Gimnazjum Słowackiego został rychło urlopowany do Gdańska, gdzie w latach 1928–1930 w Gimnazjum Polskim Macierzy Szkolnej opiekował się pracownią polonistyczną i biblioteką szkolną. W 1929 reżyserował przygotowane przez uczniów jasełka. Sprawował także opiekę nad Kółkiem Miłośników Książki, założonym przez Michała Urbanek; ten ostatni w swoich wspomnieniach określił Adamczyka jako „wielkiego wychowawcę”. Jesienią 1930 Adamczyk, delegowany przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, wyjechał na rok na studia pedagogiczne w Instytucie im. Rousseau w Genewie, na jednej z uczelni francuskich oraz w Instytucie dla Spraw Wychowania i Nauczania w Berlinie. Po powrocie do Gdańska, jako referent wychowawczy w Gimnazjum Polskim, wprowadzał do programu szkoły poznane za granicą postępowe zasady wychowawcze i metodyczne.

W październiku 1933 przeszedł na stanowisko dyrektora Państwowego Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Od lutego do października 1936 był wizytatorem szkół Okręgu Szkolnego Poznańskiego, następnie radcą w Zarządzie Centralnym Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (oraz wizytatorem ministerialnym), a od 1937 naczelnikiem Wydziału Wychowania w tym Zarządzie. Od maja 1939 pełnił funkcję kuratora Okręgu Szkolnego Wołyńskiego z siedzibą w Równem.

Lata okupacji spędzał w Warszawie, gdzie uczestniczył w tajnym nauczaniu. Zatrzymany przez Niemców, 5 sierpnia 1944 został rozstrzelany na Szucha. Okupacji nie przeżyła również jego żona Eugenia, która zginęła w 1942.

Ogłosił kilka publikacji z zakresu pedagogiki, m.in. Z nowych zakładów kształcenia nauczycieli w Niemczech („Oświata i Wychowanie”, 1932, zeszyt 3 i 4), Instytut Pedagogiczny w Wiedniu („Oświata i Wychowanie”, 1932, zeszyt 5), Organizacja pracy wychowawczej w szkole średniej ogólnokształcącej (w: Sprawozdanie dyrektora Gimnazjum Polskiego w Gdańsku za rok szkolny 1931/1932; artykuł stanowił zapis referatu wygłoszonego przez Adamczyka w Toruniu 29 lutego 1932), Wychowawcza działalność szkoły (w: Sprawozdanie dyrektora Gimnazjum Polskiego w Gdańsku za rok szkolny 1929/1930). Opracował także dwujęzyczny Podręcznik języka polskiego dla asystentów i konduktorów. Handbuch der polnischen Sprache für Assistenten und Schaffner (dwie części, Gdańsk 1929).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Księga małżeństw 1888–1905 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 164 (poz. 39).
  2. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 444.
  3. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 566.
  4. 23. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1903/1904. Sanok: 1904, s. 50.
  5. 26. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1906/1907. Sanok: 1907, s. 73.
  6. Kronika. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 145 z 28 czerwca 1911. 
  7. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1911. Lwów: 1911, s. 63.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bernard Janik, Życiorysy pracowników Gimnazjum Polskiego w Gdańsku, w: Gimnazjum Polskie Macierzy Szkolnej w Gdańsku 1922-1939. Księga pamiątkowa w pięćdziesięciolecie założenia Gimnazjum, część I (pod redakcją Bernarda Janika), Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Gdańsk 1976, s. 141-142 (z fotografią)
  • Jerzy Starnawski, Tadeusz Adamczyk, w: Słownik badaczy literatury polskiej, tom II (redaktor Jerzy Starnawski), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1998, s. 9-10