Tadeusz Danilewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Danilewicz
„Kuba”, „Kossak”, „Doman”, „Łoziński”
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 21 września 1895
Przedrzymichy Małe
Data i miejsce śmierci 21 listopada 1972
Huddersfield
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty Legionów
Stanowiska dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941)

Tadeusz Danilewicz ps. „Kuba”, „Kossak”, „Doman”, „Łoziński” (ur. 21 września 1895 w Przedrzymichach Małych, zm. 21 listopada 1972 w Huddersfield) – major Wojska Polskiego, członek NOW i NSZ, komendant główny NZW.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Józefa i Wiktorii z Buczków. W 1913, po ukończeniu C. K. Gimnazjum w Żółkwi, rozpoczął studia w Akademii Handlowej we Lwowie. Od września 1915, podczas I wojny światowej, służył w c. i k. 58 pułku piechoty. W lipcu 1916 ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy i został instruktorem w batalionie zapasowym 58 pułku piechoty. We wrześniu tego roku rozpoczął naukę w Szkole Oficerskiej. W lutym 1917, po zakończeniu nauki, przydzielony został do batalionu marszowego w charakterze instruktora. W maju tego roku objął dowództwo plutonu, a następnie kompanii w 58 pułku piechoty[1].

W listopadzie 1918, podczas przedzierania się do Lwowa, zatrzymany został przez Ukraińców ale udało mu się zbiec. Na początku grudnia tego roku ponownie zatrzymany i więziony w Kamionce Strumiłowej, Radziechowej, a od stycznia 1919 w Jazłowcu. Tam 7 czerwca został odbity przez żołnierzy polskich.

Po oswobodzeniu rozpoczął służbę w Wojsku Polskim. Początkowo przydzielony został do Stacji Zbornej Oficerów we Lwowie, a w lipcu objął dowództwo plutonu w 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich. W październiku 1919 przeniesiony został do batalionu zapasowego 47 pułku piechoty Strzelców Kresowych. W styczniu 1920, po ukończeniu kursu taktyki francuskiej w Nowym Dworze, powrócił do 47 pułku piechoty Strzelców Kresowych i objął dowództwo kompanii karabinów maszynowych. Walczył w wojnie z bolszewikami. W lipcu tego roku przeniesiony został na równorzędne stanowisko w 12 pułku piechoty. 2 września został ciężko ranny. W maju 1921 uznany został za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. We wrześniu tego roku został bezterminowo urlopowany celem zakończenia studiów w Akademii Handlowej we Lwowie.

We wrześniu 1922 powołany został do czynnej służby i przydzielony do 6 pułku strzelców podhalańskich i wyznaczony na stanowisko dowódcy kompanii. We wrześniu 1923 zostały mu powierzone obowiązki oficera administracyjnego koszar. W styczniu 1925 wyznaczony został na stanowisko dowódcy plutonu pionierów. Z dniem 26 lutego tego roku przeniesiony został do Korpusu Ochrony Pogranicza[2]. Dowodził kompanią w 13 batalionie granicznym oraz pełnił obowiązki adiutanta tego oddziału. W sierpniu tego roku przeniesiony został do sąsiedniego 14 batalionu granicznego na stanowisko oficera materiałowego. W grudniu 1927 objął dowództwo kompanii szkolnej 14 batalionu granicznego, a w sierpniu następnego roku powrócił do 13 Batalionu Granicznego na stanowisko dowódcy kompanii. W marcu 1931 przeniesiony został do 39 pułku piechoty Strzelców Lwowskich w Jarosławiu[3]. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1936 w korpusie oficerów piechoty. W tym samym roku został przeniesiony do 3 pułku piechoty Legionów w Jarosławiu na stanowisko dowódcy batalionu.

Na czele I batalionu walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Od 23 września uczestniczył w obronie Modlina, stojąc na czele IV batalionu w 32 pułku piechoty. 29 września, po kapitulacji twierdzy, dostał się do niewoli niemieckiej. Po niespełna miesiącu został zwolniony z niewoli i powrócił do Jarosławia.

W konspiracji działał od listopada 1939, początkowo w Narodowo-Ludowej Organizacji Wojskowej, gdzie był oficerem sztabu Komendy Obwodu Jarosław. Od maja 1940 znalazł się w Narodowej Organizacji Wojskowej, w komendzie Okręgu Rzeszowskiego. Okresowo pełnił w niej funkcję szefa sztabu. W lipcu 1941 objął w Warszawie stanowisko zastępcy szefa Oddziału Organizacyjnego KG NOW, por. Augusta Michałowskiego ps. „Roman”. Nie podporządkował się decyzji Prezydium Zarządu Głównego SN o scaleniu NOW z AK i po rozłamie w NOW w lipcu 1942 i utworzeniu Narodowych Sił Zbrojnych został mianowany we wrześniu 1942 szefem Oddziału I Organizacyjnego KG NSZ. Od stycznia 1943 był jednocześnie szefem Wydziału Wojskowego w ZG SN. 7 marca 1944 został mianowany podpułkownikiem NSZ. Po scaleniu NSZ z AK od kwietnia 1944 był szefem sztabu KG NSZ (AK), w którym zgodnie z umowami zatwierdzono mu stopień podpułkownika. 23 maja tego roku został porwany na odprawie Komendy Okręgu Kielce NSZ (AK) przez bojówkę NSZ (ZJ), a następnie w tym samym dniu odbity przez oddział NSZ (AK). Brał udział w powstaniu warszawskim, przebywając na Północnym Śródmieściu. Po kapitulacji wyszedł z miasta razem z ludnością cywilną, mieszkając najpierw w Piotrkowie Trybunalskim, a następnie w Częstochowie. Od listopada 1944 do maja 1945 pełnił funkcję szefa sztabu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego i jednocześnie członka Wydziału Wojskowego ZG SN. 1 czerwca 1945 został mianowany komendantem głównym NZW.

Zagrożony aresztowaniem przez UB, 17 grudnia 1945 przedostał się z Polski na Zachód. Co najmniej do 1948 mieszkał we Francji w Paryżu, a następnie przeniósł się do Wielkiej Brytanii. Był działaczem społecznym w Yorkshire. Zmarł 21 listopada 1972 w Huddersfield, gdzie został pochowany.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Część źródeł podaje, że w 1917 r. walczył w jednostkach polskich formowanych w Rosji.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 21 lipca 1925 roku, s. 398.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 122.
  4. M.P. z 2016 r. poz. 345
  5. Nominacje i odznaczenia w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. prezydent.pl, 2016-03-01. [dostęp 2016-03-01].
  6. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 59)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]