Przejdź do zawartości

Tadeusz Kubiak (poeta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tadeusz Kubiak
Ilustracja
Tadeusz Kubiak ok. 1960 roku
Data i miejsce urodzenia

16 maja 1924
Warszawa

Data i miejsce śmierci

3 czerwca 1979
Topola k. Belgradu

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Nagrobek Tadeusz Kubiaka cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Tadeusz Kubiak (ur. 16 maja 1924 w Warszawie, zm. 3 czerwca 1979 w Topoli k. Belgradu) – polski poeta, satyryk, autor utworów dla dzieci i słuchowisk radiowych.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Franciszka[1] i Cecylii z domu Damięckiej, brat Zygmunta i Janusza. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie oraz do Państwowego Gimnazjum i Liceum Ziemi Kujawskiej we Włocławku[2].

W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie i uczył się na tajnych kompletach gimnazjalnych. Brał udział w pracy konspiracyjnej w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej. Założył w 1943 wraz z kolegami pismo konspiracyjne „Jutro Poezji”, na którego łamach pod pseudonimem Tadeusz Rawicz debiutował wierszami Hej! Kwiatami, Ludzie bezdomni i Nam trzeba umieć![2]

Po wojnie zdał maturę w Gimnazjum im. Joachima Chreptowicza w Ostrowcu Świętokrzyskim i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Wstąpił do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. W latach 1945–1946 był członkiem grupy literackiej Zespół Młodych „Inaczej”. W 1946 pracował w redakcji „Żołnierza Polskiego” w Krakowie; z pismem tym współpracował stale do 1957. W styczniu 1947 przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował studia na Uniwersytecie Warszawskim i pracował w redakcjach czasopism „Pokolenia” oraz „Po prostu”.

Od 1948 pracował w redakcji poetyckiej Polskiego Radia; był autorem licznych słuchowisk, adaptacji radiowych oraz Radiowego Kabaretu Poezji. Od 1949 był członkiem Związku Literatów Polskich. Wydawał zbiory wierszy, tworzył poematy, tłumaczył z języka rosyjskiego, a potem serbsko-chorwackiego, pisał utwory dla dzieci i młodzieży. Publikował m.in. w „Nowej Kulturze” (1950–1963), „Życiu Literackim” (od 1951), „Przeglądzie Kulturalnym” (1952–1958), „Świecie” (1952–1969), „Płomyczku” (od 1953/54), „Kulturze” (od 1963), „Tygodniku Kulturalnym” (od 1971), „Expressie Wieczornym” (od 1977). Był autorem tekstów pieśni masowych, piosenek żołnierskich i rozrywkowych. Był jednym z najważniejszych reprezentantów środowiska tzw. Pryszczatych. Pryszczaci za główne zadanie literatury uznawali aktywne popieranie „władzy ludowej” w narzucaniu polskiemu społeczeństwu światopoglądu komunistycznego. Literatura miała zostać całkowicie podporządkowana nowej, komunistycznej władzy, stać się polem walki klasowej i rozprawy z „wrogami rewolucji”, zgodnie z jej sowieckim wzorem[3].

Zmarł na zawał serca w Jugosławii, gdzie miał wydać wybór wierszy. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B37-2-10)[4].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 był mężem Danuty z domu Szymańskiej (1926–2012). Ojciec artystki Małgi Kubiak[5][6].

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Poezja

[edytuj | edytuj kod]
  • 1944 – Eskadra i Gałązka rozmarynu
  • 1948 – Słowo pod żaglem
  • 1949 – Rzecz o trasie W-Z
  • 1951 – Serce Partii
  • 1955 – Pierścienie
  • 1959 – Trędowaty u wrót raju
  • 1960 – Zdjęcie maski
  • 1961 – Fantasmagorie
  • 1964 – Ikaryjskie morze
  • 1966 – Opisanie człowieka i Piąta twarz Światowida
  • 1968 – Los wielokrotny
  • 1969 – Kraina pierwsza
  • 1971 – Wierzby polskie
  • 1973 – Wiersze i obrazy
  • 1974 – Wzajemność
  • 1979 – Ta srebrna dziewczyna
  • Nasz powszedni
  • Od słowa do słowa
  • Opisanie człowieka
  • Piąta twarz Światowida
  • Pisanie pamiętnika
  • Przypomnienia wiosenne 1978-1979
  • Za wschodzącym słońcem
  • Zdjęcie maski

Piosenki

[edytuj | edytuj kod]
  • 1948 – Piosenko ma (muz. Henryk Swolkień)
  • 1949 – Czołgiści (Aleksander Gardan)
  • 1949 – Marynarze SP (Erjan właśc. Jan Ernst, Jan Ołów)
  • 1949 – Nasze skrzydła (W. Pozniak)
  • 1950 – Nie bój się Magdalenko (A. Klon)
  • 1950 – Pieśń o tym ja niosę światu (A. Klon)
  • 1950 – Piosenka o przyjaźni (Władysław Szpilman)
  • 1950 – Gdy zaświecą latarenki (Andrzej Markowski)
  • 1951 – Po zielonym moście (Wacław Lachman)
  • 1952 – Ptaku srebrnopióry (Władysław Szpilman)
  • 1952 – Piosenka mariensztacka (z Arturem Międzyrzeckim – W. Szpilman)
  • 1952 – Warszawa śpiewa (Władysław Szpilman)
  • 1953 – Od Różana trakt (Alfred Gradstein)
  • 1954 – Spotkanie z Warszawą (A. Gradstein)
  • 1954 – Z wszystkich bliskich miast (Jerzy Gert)
  • 1954 – Jesienna piosenka (A. Markowski)
  • 1955 – Walc piaskarzy (ze Stanisławem Ziembickim – Jan Różewicz)
  • 1957 – Czerwona czapeczka (Adam Markiewicz)
  • 1959 – Marysiu, hej! (Jan Ołów)
  • 1959 – Monica (A. Markiewicz)
  • 1960 – Przez pole, przez las (Witold Rudziński)
  • 1960 – Najpiękniejsza, najzgrabniejsza (z Juliuszem Głowackim – Romuald Żyliński)
  • 1960 – Latarnie warszawskie (Władysław Szpilman)
  • 1962 – Pamiętaj o mnie, miła (H. Swolkień)
  • 1963 – Żołnierski szary płaszcz (J. Ołów)
  • 1968 – Wiatr – wiosenny gitarzysta (Krzysztof Sadowski)
  • 1968 – Skończona gra (Władysław Szpilman)
  • 1968 – Ja jestem twoja (Władysław Szpilman)
  • 1969 – Kwiaty ojczyste (Czesław Niemen)
  • 1973 – Księżyc i róże (Bogusław Klimczuk)
  • 1975 – Tu wszędzie (Marek Sewen)
  • 1975 – Żołnierska róża (Adam Walaciński)
  • 1977 – Tango z tamtych dni (Aleksy Krauzowicz)
  • 1978 – Jest w Warszawie mogiła (Marek Sewen)
  • 1978 – Napisz do mnie miła (Marek Sewen)
  • 1978 – Pan mnie pokochał (Marek Sewen)
  • Nad Donem i Wisłą (Emil Sojka)
  • Dziewczyno moja
  • Śpiew Dla Ojczyzny
  • Świat ma na imię Ty

Literatura dziecięca

[edytuj | edytuj kod]
  • Biegały ptaszki
  • Bajka o śnieżnym królu
  • Bieżnie w słońce wiodą
  • Cztery kółka
  • Gdy miasto śpi
  • Gdy zakwitną krokusy
  • Gdy zapadnie noc
  • Kocham ciebie, mamo
  • Kolorowy spacer
  • Koń by się uśmiał
  • List do Warszawy
  • Majowa piosenka
  • Majowe kwiaty
  • Mam 3 lata: wiersze dla dzieci
  • Moje marzenia
  • Ołowiany dobosz
  • Prawie piosenka, prawie muzyka
  • Ptasie ulice
  • Skrzaty ciotki Agaty
  • Słoń w sklepie z porcelaną
  • Śmiejmy się
  • Śpiewam ptakom
  • Ta srebrna dziewczyna
  • Tęczowa parasolka
  • To kwiaty dla żołnierza
  • W kraju Baj-Baju
  • Wakacje... wakacje... wakacje...
  • Warszawskim statkiem
  • Wycinanki-śpiewanki
  • Zaczarowane konie
  • Zima

Ordery i odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody

[edytuj | edytuj kod]
  • dwa wyróżnienia za teksty pieśni masowych w konkursie Ministerstwa Kultury i Sztuki (1949)
  • Nagroda Związku Literatów Polskich (1950)
  • Nagroda Stowarzyszenia ZAiKS i Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za twórczość radiową (1963)
  • Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za twórczość poetycką i popularyzację poezji (1975)
  • Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży (1978)

Źródło:[2].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b M.P. z 1954 r. Nr 98, poz. 1160.
  2. a b c d Alicja Szałagan, Kubiak Tadeusz – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-07-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-12].
  3. Bohdan Urbankowski, Jarosław Fik, Czerwona msza czyli Uśmiech Stalina. T. 1, Wydanie III, Warszawa: Wydawnictwo Penelopa, 2015, ISBN 978-83-931264-2-2 [dostęp 2024-11-30].
  4. Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2025-07-23].
  5. Katarzyna Bielas, Dzianina z mięsa [online], wyborcza.pl [dostęp 2019-10-11] (pol.).
  6. Arystokraci 2 [online], ewejsciowki.pl [dostęp 2019-10-11].

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]