Tadeusz Kubiak (poeta)
Tadeusz Kubiak ok. 1960 roku | |
| Data i miejsce urodzenia |
16 maja 1924 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Kubiak (ur. 16 maja 1924 w Warszawie, zm. 3 czerwca 1979 w Topoli k. Belgradu) – polski poeta, satyryk, autor utworów dla dzieci i słuchowisk radiowych.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie Franciszka[1] i Cecylii z domu Damięckiej, brat Zygmunta i Janusza. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie oraz do Państwowego Gimnazjum i Liceum Ziemi Kujawskiej we Włocławku[2].
W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie i uczył się na tajnych kompletach gimnazjalnych. Brał udział w pracy konspiracyjnej w szeregach Związku Walki Zbrojnej, a potem Armii Krajowej. Założył w 1943 wraz z kolegami pismo konspiracyjne „Jutro Poezji”, na którego łamach pod pseudonimem Tadeusz Rawicz debiutował wierszami Hej! Kwiatami, Ludzie bezdomni i Nam trzeba umieć![2]
Po wojnie zdał maturę w Gimnazjum im. Joachima Chreptowicza w Ostrowcu Świętokrzyskim i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Wstąpił do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. W latach 1945–1946 był członkiem grupy literackiej Zespół Młodych „Inaczej”. W 1946 pracował w redakcji „Żołnierza Polskiego” w Krakowie; z pismem tym współpracował stale do 1957. W styczniu 1947 przeniósł się do Warszawy, gdzie kontynuował studia na Uniwersytecie Warszawskim i pracował w redakcjach czasopism „Pokolenia” oraz „Po prostu”.
Od 1948 pracował w redakcji poetyckiej Polskiego Radia; był autorem licznych słuchowisk, adaptacji radiowych oraz Radiowego Kabaretu Poezji. Od 1949 był członkiem Związku Literatów Polskich. Wydawał zbiory wierszy, tworzył poematy, tłumaczył z języka rosyjskiego, a potem serbsko-chorwackiego, pisał utwory dla dzieci i młodzieży. Publikował m.in. w „Nowej Kulturze” (1950–1963), „Życiu Literackim” (od 1951), „Przeglądzie Kulturalnym” (1952–1958), „Świecie” (1952–1969), „Płomyczku” (od 1953/54), „Kulturze” (od 1963), „Tygodniku Kulturalnym” (od 1971), „Expressie Wieczornym” (od 1977). Był autorem tekstów pieśni masowych, piosenek żołnierskich i rozrywkowych. Był jednym z najważniejszych reprezentantów środowiska tzw. Pryszczatych. Pryszczaci za główne zadanie literatury uznawali aktywne popieranie „władzy ludowej” w narzucaniu polskiemu społeczeństwu światopoglądu komunistycznego. Literatura miała zostać całkowicie podporządkowana nowej, komunistycznej władzy, stać się polem walki klasowej i rozprawy z „wrogami rewolucji”, zgodnie z jej sowieckim wzorem[3].
Zmarł na zawał serca w Jugosławii, gdzie miał wydać wybór wierszy. Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B37-2-10)[4].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Od 1947 był mężem Danuty z domu Szymańskiej (1926–2012). Ojciec artystki Małgi Kubiak[5][6].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Poezja
[edytuj | edytuj kod]- 1944 – Eskadra i Gałązka rozmarynu
- 1948 – Słowo pod żaglem
- 1949 – Rzecz o trasie W-Z
- 1951 – Serce Partii
- 1955 – Pierścienie
- 1959 – Trędowaty u wrót raju
- 1960 – Zdjęcie maski
- 1961 – Fantasmagorie
- 1964 – Ikaryjskie morze
- 1966 – Opisanie człowieka i Piąta twarz Światowida
- 1968 – Los wielokrotny
- 1969 – Kraina pierwsza
- 1971 – Wierzby polskie
- 1973 – Wiersze i obrazy
- 1974 – Wzajemność
- 1979 – Ta srebrna dziewczyna
- Nasz powszedni
- Od słowa do słowa
- Opisanie człowieka
- Piąta twarz Światowida
- Pisanie pamiętnika
- Przypomnienia wiosenne 1978-1979
- Za wschodzącym słońcem
- Zdjęcie maski
Piosenki
[edytuj | edytuj kod]- 1948 – Piosenko ma (muz. Henryk Swolkień)
- 1949 – Czołgiści (Aleksander Gardan)
- 1949 – Marynarze SP (Erjan właśc. Jan Ernst, Jan Ołów)
- 1949 – Nasze skrzydła (W. Pozniak)
- 1950 – Nie bój się Magdalenko (A. Klon)
- 1950 – Pieśń o tym ja niosę światu (A. Klon)
- 1950 – Piosenka o przyjaźni (Władysław Szpilman)
- 1950 – Gdy zaświecą latarenki (Andrzej Markowski)
- 1951 – Po zielonym moście (Wacław Lachman)
- 1952 – Ptaku srebrnopióry (Władysław Szpilman)
- 1952 – Piosenka mariensztacka (z Arturem Międzyrzeckim – W. Szpilman)
- 1952 – Warszawa śpiewa (Władysław Szpilman)
- 1953 – Od Różana trakt (Alfred Gradstein)
- 1954 – Spotkanie z Warszawą (A. Gradstein)
- 1954 – Z wszystkich bliskich miast (Jerzy Gert)
- 1954 – Jesienna piosenka (A. Markowski)
- 1955 – Walc piaskarzy (ze Stanisławem Ziembickim – Jan Różewicz)
- 1957 – Czerwona czapeczka (Adam Markiewicz)
- 1959 – Marysiu, hej! (Jan Ołów)
- 1959 – Monica (A. Markiewicz)
- 1960 – Przez pole, przez las (Witold Rudziński)
- 1960 – Najpiękniejsza, najzgrabniejsza (z Juliuszem Głowackim – Romuald Żyliński)
- 1960 – Latarnie warszawskie (Władysław Szpilman)
- 1962 – Pamiętaj o mnie, miła (H. Swolkień)
- 1963 – Żołnierski szary płaszcz (J. Ołów)
- 1968 – Wiatr – wiosenny gitarzysta (Krzysztof Sadowski)
- 1968 – Skończona gra (Władysław Szpilman)
- 1968 – Ja jestem twoja (Władysław Szpilman)
- 1969 – Kwiaty ojczyste (Czesław Niemen)
- 1973 – Księżyc i róże (Bogusław Klimczuk)
- 1975 – Tu wszędzie (Marek Sewen)
- 1975 – Żołnierska róża (Adam Walaciński)
- 1977 – Tango z tamtych dni (Aleksy Krauzowicz)
- 1978 – Jest w Warszawie mogiła (Marek Sewen)
- 1978 – Napisz do mnie miła (Marek Sewen)
- 1978 – Pan mnie pokochał (Marek Sewen)
- Nad Donem i Wisłą (Emil Sojka)
- Dziewczyno moja
- Śpiew Dla Ojczyzny
- Świat ma na imię Ty
Literatura dziecięca
[edytuj | edytuj kod]- Biegały ptaszki
- Bajka o śnieżnym królu
- Bieżnie w słońce wiodą
- Cztery kółka
- Gdy miasto śpi
- Gdy zakwitną krokusy
- Gdy zapadnie noc
- Kocham ciebie, mamo
- Kolorowy spacer
- Koń by się uśmiał
- List do Warszawy
- Majowa piosenka
- Majowe kwiaty
- Mam 3 lata: wiersze dla dzieci
- Moje marzenia
- Ołowiany dobosz
- Prawie piosenka, prawie muzyka
- Ptasie ulice
- Skrzaty ciotki Agaty
- Słoń w sklepie z porcelaną
- Śmiejmy się
- Śpiewam ptakom
- Ta srebrna dziewczyna
- Tęczowa parasolka
- To kwiaty dla żołnierza
- W kraju Baj-Baju
- Wakacje... wakacje... wakacje...
- Warszawskim statkiem
- Wycinanki-śpiewanki
- Zaczarowane konie
- Zima
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie)[2]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1954)[1]
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- dwa wyróżnienia za teksty pieśni masowych w konkursie Ministerstwa Kultury i Sztuki (1949)
- Nagroda Związku Literatów Polskich (1950)
- Nagroda Stowarzyszenia ZAiKS i Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za twórczość radiową (1963)
- Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za twórczość poetycką i popularyzację poezji (1975)
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży (1978)
Źródło:[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b M.P. z 1954 r. Nr 98, poz. 1160.
- ↑ a b c d Alicja Szałagan, Kubiak Tadeusz – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-07-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-12].
- ↑ Bohdan Urbankowski, Jarosław Fik, Czerwona msza czyli Uśmiech Stalina. T. 1, Wydanie III, Warszawa: Wydawnictwo Penelopa, 2015, ISBN 978-83-931264-2-2 [dostęp 2024-11-30].
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2025-07-23].
- ↑ Katarzyna Bielas, Dzianina z mięsa [online], wyborcza.pl [dostęp 2019-10-11] (pol.).
- ↑ Arystokraci 2 [online], ewejsciowki.pl [dostęp 2019-10-11].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. I, s. 533, PWN, Warszawa 1984, ISBN 83-01-05368-2.
- ISNI: 0000000114112781
- VIAF: 84485360
- LCCN: n84004308
- GND: 1073159140
- BnF: 12175047x
- SUDOC: 130437069
- NKC: kup19980000053510
- NTA: 216095255
- CiNii: DA14680151
- PLWABN: 9810531224705606
- NUKAT: n93125840
- J9U: 987007276361205171
- CONOR: 241886307
- LIH: LNB:2NK;=uY
- RISM: people/50050598
- WorldCat: E39PBJpYDGkyCvF4HdXtMkrQbd
- Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa)
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Ludzie związani z Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie
- Ludzie związani z Ostrowcem Świętokrzyskim
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Polscy poeci XX wieku
- Polscy tekściarze
- Urodzeni w 1924
- Zmarli w 1979
- Żołnierze Armii Krajowej