Tadeusz Reichstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Reichstein
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1897
Włocławek
Data i miejsce śmierci 1 sierpnia 1996
Bazylea
Zawód, zajęcie biochemik
Alma Mater ETHZ

Tadeusz Reichstein (ur. 20 lipca 1897 we Włocławku, zm. 1 sierpnia 1996 w Bazylei) – polski i szwajcarski biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w zasymilowanej z polską kulturą żydowskiej rodzinie Isidora Reichsteina i Gastavy Brockmann (w późniejszym czasie zdobyli oni polskie obywatelstwo). Imię otrzymał na cześć Tadeusza Kościuszki[2][3]. Dorastał w Kijowie, gdzie jego ojciec był inżynierem. Rodzina wyemigrowała do Zurychu, gdy miał osiem lat. Tam studiował chemię na Politechnice Federalnej (ETHZ), uzyskując dyplom w 1920. W 1922 roku uzyskał doktorat i kontynuował pracę na ETHZ, gdzie w latach 1930–1938 był profesorem chemii organicznej. W latach 1938–1967 był profesorem uniwersytetu w Bazylei.

W 1952 został wybrany na członka zagranicznego Royal Society w Londynie, w 1994 został członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk[4].

W 1933 zsyntetyzował kwas askorbinowy (niezależnie od W.N. Hawortha), w 1936 wyizolował kortyzon, wyizolował również inne hormony kory nadnercza. Za prace dotyczące chemicznej struktury i biologicznego działania hormonów kory nadnercza w 1950 otrzymał Nagrodę Nobla (wspólnie z Ph.St. Henchem i E.C. Kendallem).

W okresie międzywojennym kilkukrotnie odwiedził ojczysty kraj i mieszkającą w nim rodzinę. Wszyscy jego polscy krewni zginęli podczas II wojny światowej w obozach zagłady[5]. Reichstein do końca życia dobrze rozumiał po polsku, gorzej mówił. Wspierał rozwój Polaków studiujących i pracujących na uczelniach szwajcarskich, fundując im stypendia[6]. W 1947 otrzymał doktorat honoris causa Sorbony w Paryżu, w 1978 na Uniwersytecie Polskim w Londynie, a w 1995 w Akademii Medycznej w Gdańsku. Od 1988 był członkiem honorowym Włocławskiego Towarzystwa Naukowego, otrzymał Medal „Zasłużony dla Włocławka”, a w 1994 honorowe obywatelstwo tego miasta.. Zmarł w 1996 w Bazylei.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1927 poślubił Henriette Louise Quarles van Ufford pochodzącą z holenderskiej rodziny arystokratycznej. Mieli jedną córkę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1950 (ang.). Nobel Foundation. [dostęp 2009-10-07].
  2. TADEUSZ REICHSTEIN (pol.). [dostęp 2019-10-07].
  3. Tadeusz Reichstein – nasz noblista (pol.). [dostęp 2019-10-07].
  4. Ilu Polaków dostało Nagrodę Nobla? Będziecie zdziwieni. „Newsweek”, 2010-10-01. 
  5. Wielki nieznany - Tadeusz Reichstein (pol.). [dostęp 2019-10-07].
  6. Pamięci profesora Tadeusza Reichsteina (pol.). [dostęp 2019-10-07].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]