Tadeusz Sobolewski

Tadeusz Sobolewski

Tadeusz Sobolewski (2025)
Data i miejsce urodzenia	31 października 1947 Warszawa
Zawód, zajęcie	krytyk filmowy publicysta
Małżeństwo	Anna Sobolewska
Odznaczenia

Tadeusz Sobolewski podpisuje swoją książkę Cannes. Religia kina (2025) - Warszawa, 7 kwietnia 2025

Tadeusz Sobolewski - Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie, 18 maja 2025

Tadeusz Sobolewski (ur. 31 października 1947 w Warszawie) – polski filolog polski, krytyk filmowy, publicysta, w latach 1990–1994 redaktor naczelny miesięcznika „Kino”, od 1995 publicysta dziennika „Gazeta Wyborcza”.

Życiorys

Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1965) i polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1974–1981 pracował w tygodniku „Film”, a od 1981 w miesięczniku „Kino”, w którym w latach 1990–1994 był redaktorem naczelnym. Jest krytykiem filmowym w „Gazecie Wyborczej” oraz felietonistą miesięcznika „Kino”. Współautor i współprowadzący (razem z Grażyną Torbicką) programu Kocham Kino w Telewizji Polskiej.

Sobolewski współpracował przy realizacji filmów, m.in. jako współautor scenariusza do Golema (1979) w reżyserii Piotra Szulkina oraz jako konsultant przy filmach Pokolenie 89 (reż. Maria Zmarz-Koczanowicz, 2002) i Parę osób, mały czas (w reżyserii i według scenariusza Andrzeja Barańskiego, na podstawie książki Dziennik we dwoje Jadwigi Stańczakowej, 2005). Pojawił się również w epizodycznych rolach w filmach Amator (1979) Krzysztofa Kieślowskiego, Białe małżeństwo (1992) Magdaleny Łazarkiewicz, Miasto (2021) Marcina Sautera.

W 2025 ukazała się jego książka Cannes. Religia kina, będąca zbiorem relacji z festiwalu filmowego w Cannes z lat 1994–2019, w której autor przedstawia swoje doświadczenia z tego wydarzenia oraz refleksje na temat kina autorskiego.

Publikacje książkowe

• Stare grzechy. Dziennik dziennikarza 1982–83 (II obieg wydawniczy; Grupa Polityczna „Wola”, Warszawa 1988).
• Dziecko Peerelu. Esej, dziennik (Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2000, ISBN 83-86056-73-8).
• Malowanie na Targowej (Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003, ISBN 83-88807-28-5).
• Za duży blask. O kinie współczesnym (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2004, ISBN 83-240-0387-8).
• Człowiek Miron (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2012, ISBN 978-83-240-1882-6); wydanie drugie jako: Człowiek Miron. Prywatny portret Białoszewskiego (Wydawnictwo „Znak”, Kraków 2023, ISBN 978-83-240-6677-3).
• Kino swoimi słowami (Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2012, ISBN 978-83-242-1798-4).
• Dziennik. Jeszcze jedno zdanie (Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2019, ISBN 978-83-280-5835-4).
• Cannes. Religia kina (Wydawnictwo Agora, Warszawa 2025, ISBN 978-83-8380-122-3).

Ponadto, w 2014 ukazała się książka Mai Komorowskiej i Tadeusza Sobolewskiego Pytania, które się nie kończą (Mazowiecki Instytut Kultury - Czuły Barbarzyńca Press, Warszawa 2014, ISBN 978-83-62676-38-5, ISBN 978-83-63427-81-8).

Udział w pracach zbiorowych (wybór)

• Fantazja na żywo. Rozmowa ze Zbigniewem Rybczyńskim [w:] Zbigniew Rybczyński, podróżnik do krainy niemożliwości. Wokół twórczości Zbigniewa Rybczyńskiego (praca zbiorowa pod redakcją Zbigniewa Benedyktowicza; współpraca redakcyjna: Teresa Rutkowska, Ryszard Ciarka; Pracownia Historii i Teorii Filmu-Instytut Sztuki PAN - Komitet Kinematografii [1993], ISBN 83-85938-00-1, s. 100–107);
• Bokserski refleks. Z Jerzym Skolimowskim rozmawia Tadeusz Sobolewski [w:] Skolimowski. Przewodnik Krytyki Politycznej (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010, ISBN 978-83-61006-55-8, s. 160–175).

Życie prywatne

Anna i Tadeusz Sobolewscy – Warszawa, 7 kwietnia 2025

Jego żoną jest historyk literatury i eseistka Anna Sobolewska, a ich córkami – dziennikarka i krytyczka literacka Justyna Sobolewska oraz Cecylia Sobolewska (której jego żona Anna poświęciła książkę Cela. Odpowiedź na zespół Downa, za którą autorka była nominowana do Nagrody Literackiej Nike).

Ordery i odznaczenia

• Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025)
• Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015)

Nagrody i wyróżnienia

• Nagroda Jury II MFF Horroru i Fantastyki w Madrycie za scenariusz do filmu Golem (1981)
• Nagroda za scenariusz filmu Golem na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Fantastycznych w Madrycie (1991)
• Nagroda im. Bolesława Michałka za najlepszą książkę filmową roku 2004 za Za duży blask. O kinie współczesnym (2005)
• Grand Prix Krajowego Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru TV „Dwa Teatry” za adaptację dla Teatru TV spektaklu Pamiętnik z Powstania Warszawskiego (2005)
• Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii "audycja radiowa i program telewizyjny" za program „Kocham Kino” (wspólnie z Grażyną Torbicką) (2009)
• Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii "krytyka filmowa" (2013)
• nominacja do Nagrody Literackiej Nike za Człowiek Miron (2013)
• Nagroda ZAiKS-u im. Krzysztofa Teodora Toeplitza (2015)
• nominacja do Nagrody Literackiej Nike za Dziennik. Jeszcze jedno zdanie (2020)

Linki zewnętrzne

• Tadeusz Sobolewski w bazie Filmweb
• Tadeusz Sobolewski w bazie filmpolski.pl
• Tadeusz Sobolewski na łamach „Gazety Wyborczej”
• Tadeusz Sobolewski w onet.pl
• Tadeusz Sobolewski: Kino prowadzi mnie przez świat (wywiad); culture.pl, 18 kwietnia 2019
• Barbara Hollender, „Cannes. Religia kina”: Kino jak miłość życia; „Rzeczpospolita”, 25 kwietnia 2025