Tadeusz Stanisław Wróbel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tadeusz Stanisław Wróbel
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1886
Sanok
Data i miejsce śmierci 18 listopada 1974
Wrocław
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód architekt
Reklama w Życiu Technicznym Nr. 7/8 z 1936
Budynek lwowskiego Miejskiego Zakładu Energetycznego przy ulicy Pełczyńskiej (obecnie ul. Dmytra Witowskiego 55) we Lwowie
Budynek Głównej Izby Lekarskiej przy ulicy Marii Konopnickiej 3 we Lwowie
Dom Związku Pracowników Gminy Miasta Lwowa (obecnie Pałac Kultury im. Hetmana Chodkiewicza) przy ulicy Samuela Kuszewicza 1

Tadeusz Stanisław Wróbel (ur. 13 maja 1886 w Sanoku, zm. 18 listopada 1974 we Wrocławiu) – architekt, urbanista.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w rodzinie profesora gimnazjum. W 1904 rozpoczął studia na Wydziale Budownictwa [1] Politechniki Lwowskiej, ukończył je w 1910, a 17 lipca 1912 otrzymał dyplom architekta. Pomiędzy ukończeniem studiów a obroną dyplomu praktykował w Biurze Budowlanym Wydziału Kolejowego. W latach 1913-1914 był wykładowcą Państwowej Szkoły Technicznej. Po wybuchu I wojny światowej zdążył zrealizować kilka projektów przed powołaniem do armii austro-węgierskiej. Służbę odbywał w stopniu porucznika ze specjalnością budownictwa w Wiedniu.

Po demobilizacji w latach 1920-1924 był asystentem przy katedrze budownictwa utylitarnego Wydziału Architektury Politechniki Lwowskiej. W latach 1924-1925 studiował urbanistykę w Paryżu. Po powrocie zajął się głównie urbanistyką. Po śmierci profesora Ignacego Drexlera przejął prowadzenie wykładów z urbanistyki. 4 listopada 1927 Wydział Koła Architektów Polskich powołał Tadeusza Stanisława Wróbla w skład stałej Delegacji Architektów Polskich w Warszawie, a dwa lata później objął funkcję prezesa lwowskiego Koła Architektów Polskich. Należał przez wiele lat do Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie[2]

W roku 1928 założył wraz z Leopoldem Marcinem Karasińskim własne biuro projektowe we Lwowie, gdzie zaprojektował wiele budynków mieszkalnych, także spółdzielczych oraz willi.

W latach 1939-1941 kierował Katedrą Budowy Miast w Lwowskim Instytucie Politechnicznym, po wkroczeniu armii hitlerowskiej pozostał bez pracy. Gdy zorganizowano tajne Wyższe Kursy Techniczne został zatrudniony jako wykładowca. Od 1944 był docentem w Lwowskim Instytucie Politechnicznym, w październiku 1945 został wysiedlony do Wrocławia. Uczestniczył w tworzeniu wydziału budownictwa i architektury, został pierwszym jego dziekanem. W grudniu 1945 zorganizował na Politechnice Wrocławskiej Katedrę Budowy Miast i Osiedli i kierował nią do roku 1960. W 1948 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, po przejściu na emeryturę w 1966 skupił się na pisarstwie, powstała wówczas książką "Zarys historii budowy miast".

Zmarł we Wrocławiu, został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[3].

Dorobek architektoniczny[edytuj]

  • Kamienica w stylu klasycznego modernizmu przy ulicy Aleksandra Fredry 2 u zbiegu z Stefana Batorego we Lwowie, współautor Maksymilian Burstin, /1912/;
  • Projekt konkursowy hotelu Bristol w Krakowie, nagroda I miejsce, współautorzy Bohdan Kelles-Krauze i Maksymilian Burstin, /1912/;
  • Projekt konkursowy gmachu kasy oszczędności w Sanoku (dwie wersje), III nagroda, współautorzy Bohdan Kelles-Krauze i Maksymilian Burstin, /1912/;
  • Kamienica w stylu art noveau z elementami klasycyzmu przy placu Trybunalskim (obecnie plac Stefana Jaworskiego 1) we Lwowie (plac Trybunalski, od 1933 Stanisława Jana Jabłonowskiego), /1913/;
  • Pawilony szpitala chorób zakaźnych przy ulicy Piekarskiej 54-56 i św. Piotra (obecnie ul. Miecznikowa 14) we Lwowie, /1910-1914/;
  • Główny pawilon Targów Wschodnich we Lwowie, w stylizowany na empire z ornamentem art deco, współautorzy Jan Bagieński, Bronisław Wiktor, Witold Błada, /1922/;
  • Projekt gmachu Towarzystwa Historycznego we Lwowie (niezrealizowany) /1923/;
  • Pawilon „Scarotti” w Parku Stryjskim we Lwowie, /1925/;
  • Projekt Kasyna Miejskiego we Lwowie (niezrealizowany) /1925/;
  • Ratusz w Rohatynie w stylu empire;
  • Kamienica przy ulicy Gródeckiej 33 we Lwowie z elewacją w stylu art deco, /1923/;
  • Projekt konkursowy kościoła w Rudniku nad Sanem, III miejsce /1922/;
  • Projekt konkursowy seminarium nauczycielskiego w Pszczynie, II miejsce, wspólnie z Leopoldem Marcinem Karasińskim, /1925/;
  • Projekt pensjonatu w Krynicy, współautor Leopold Marcin Karasiński, III miejsce /1926/;
  • Gmach Państwowej Szkoły Rzemieślniczo-Przemysłowej i Dokształcającej Szkoły Przemysłowej w Poznaniu, współautor Leopold Marcin Karasiński, /1927/;
  • Gmach szkoły powszechnej im. Mikołaja Reya w stylu konstruktywizmu (obecnie szkoła nr. 58), przy ul. Pełtewnej przy Placu Misjonarskim (obecnie prospekt Wiaczesława Czornowoła 6) we Lwowie, /1928-1929/;
  • Projekt Domu Żołnierza Polskiego we Lwowie, współautor Leopold Marcin Karasiński (niezrealizowany), /1929 , 1935/;
  • Projekt budowy dzielnicy Nowy Lwów, współautor osiedla „Za Żelazną Wodą” ulica Własna Strzecha (obecnie ul. Panasa Myrnego), /1929/;
  • Kamienice w stylu art déco przy ulicy Jana Tarnowskiego (obecnie ul. Myrona Tarnawskiego 36-38) we Lwowie, /1930/;
  • Wnętrze kawiarni w stylu art déco w Hotelu George we Lwowie, /1930-1931/;
  • Projekt zabudowy willowej Kolonii Profesorskiej we lwowskiej dzielnicy Krzywczyce, współautorzy Leopold Marcin Karasiński i Maksymilian Koczur, /1930/;
  • Gmach szkolny przy ulicy św. Jacka (obecnie ul. Aleksandra Archipenki 28) przy Józefa Hauke-Bosaka (obecnie Tiutiunków 2) we Lwowie, fasada była ozdobiona rzeźbami panelowymi Kazimierza Piotrowicza w stylu sgraffito (niezachowane), /1930/;
  • Dom Spółdzielczy Towarzystwa Urzędników i Nauczycieli we Lwowie przy ulicy św. Janka (obecnie ul. Aleksandra Archipenki 32) i ul. Jana Tarnowskiego (obecnie ul. Myrona Tarnawskiego 36), /1934-1936/;
  • Willa Zygmunta Mleczka w stylu dworkowym przy ulicy Czesława Mączyńskiego (obecnie ul. Akademika Jefremowa 66) we Lwowie, /1934/;
  • Budynek lwowskiego Miejskiego Zakładu Energetycznego w stylu funkcjonalizmu (obecnie komenda Okręgowa SBU) przy ulicy Pełczyńskiej (obecnie ul. Dmytra Witowskiego 55), współautor Leopold Marcin Karasiński, /1935-1936/;
  • Budynek Głównej Izby Lekarskiej przy ulicy Marii Konopnickiej 3 we Lwowie, wspólnie z Leopoldem Marcinem Karasińskim, elewacje zdobione sgraffito z symbolem medycyny (kielich z wężem) i napisami w języku łacińskim, /1935-1937/;
  • Projekt konkursowy budynków wydziału mechanicznego Politechniki Lwowskiej, wspólnie z Leopoldem Marcinem Karasińskim, Julianem Brzuchowskim i Witoldem Rakowskim, III miejsce (niezrealizowany), /1937/;
  • Dom Związku Pracowników Gminy Miasta Lwowa, obecnie Pałac Kultury im. Hetmana Chodkiewicza przy ulicy Samuela Kuszewicza 1, wspólnie z Leopoldem Marcinem Karasińskim, /1933-1938/;
  • Budynek dla lwowskich zakładów farmaceutycznych z apteką w stylu funkcjonalizmu przy ulicy gen. Józefa Dwernickiego (obecnie ul. Iłłariona Święcickiego 5) we Lwowie /1939/;
  • Niezrealizowany przed 1939 projekt budynku mieszkalnego we Lwowie przy ulicy Jagiellońska (obecnie ul. Wołodymira Hanatiuka 3).

Publikacje[edytuj]

  • "Zarys urbanistyki" Wrocław 1952;
  • "Wrocław średniowieczny jako zabytek urbanistyczny" w "Architektura" nr. 11-12/1954 s. 21-25, 27-28;
  • "Zarys historii budowy miast" 1971.

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Wydział Architektury na Politechnice Lwowskiej powstał w 1911
  2. Czasopismo Techniczne. R. 54, 10 sierpnia 1936, Nr 15 s. 266
  3. Śląski kwartalnik historyczny Sobótka, t. 40, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1985; Studia i materiały z dziejów Uniwersytetu Wrocławskiego, t. 6, 2005

Bibliografia[edytuj]