Tadeusz Sulimirski (archeolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Sulimirski
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1898
Kobylany
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1983
Londyn
Prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie
Okres od 1958
do 1959
Poprzednik Tadeusz Brzeski
Następca Władysław Folkierski
Prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie
Okres od 1978
do 1980
Poprzednik Bronisław Hełczyński
Następca Tymon Terlecki
Tadeusz Sulimirski
rotmistrz rotmistrz
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1898
Kobylany
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1983
Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie II RP
Jednostki 9 Pułk Ułanów Małopolskich, 2 Pułk Pancerny
Główne wojny i bitwy Wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie)

Tadeusz Józef Sulimirski herbu Lubicz (ur. 1 kwietnia 1898 w Kobylanach, zm. 20 kwietnia 1983 w Londynie) – polski doktor prawa i filozofii, archeolog, historyk, doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i rektor Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie, rotmistrz rezerwy Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Był synem Wita Sulimirskiego (ur. 10 października 1874 roku w m. Słotwina k. Brzeska, zm. 11 kwietnia 1943 roku w Kobylanach) i Oktawii z Peszyńskich herbu Cholewa (ur. 22 marca 1877 roku w Kobylanach, zm. 8 kwietnia 1959 w Krakowie). Jego ojciec był bratem gen. bryg. Tadeusza Sulimirskiego.

5 lutego 1921 roku zawarł związek małżeński z Olgą z Łepkowskich herbu Dąbrowa (ur. 30 kwietnia 1899 roku we Lwowie, zm. 14 lutego 1997 roku w Londynie). Miał pięcioro dzieci: Felicja Oktawia (ur. 1921), Maria (ur. 1923), Witold (ur. 1933), Karol Jan (ur. 1936) i Jerzy Gwalbert (ur. 1937)[1]. Jego żona odziedziczyła dobra w Zasławiu po stryju Karolu Łepkowskim[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu wojny z bolszewikami został zweryfikowany w stopniu porucznika rezerwy 9 Pułku Ułanów Małopolskich ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku. Z dniem 2 stycznia 1932 roku został awansowany do stopnia rotmistrza z 11. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. W 1934 był zweryfikowany z 11 lokatą i w tym czasie był oficerem rezerwy 2 Pułku Pancernego w Żurawicy. Pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.

W młodości studiował na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie uzyskał tytuł doktora prehistorii oraz antropologii. Jako docent był wykładowcą prahistorii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie w latach 1933–1936. Był członkiem przybranym Towarzystwa Naukowego we Lwowie i współpracownikiem Komisji antropologii i prehistorii Polskiej Akademii Umiejętności oraz delegatem do Rady Wydziałowej. Mieszkał we Lwowie przy ulicy Kadeckiej 4. W 1936 roku przeniósł się do Krakowa, gdzie objął jako profesor katedrę prehistorii na Uniwersytecie Jagiellońskim. W swoich badaniach zajmował się głównie problematyką antycznych plemion sarmackich. Był członkiem zwyczajnym Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie[3].

Po wybuchu II wojny światowej, agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę w 1939 udał się na emigrację. Przebywał w Wielkiej Brytanii. Był redaktorem naczelnym, funkcjonującego od 1940 do 1942, czasopisma Biuletyn Zachodnio-Słowiański. Został urzędnikiem rządu polskiego na uchodźstwie od 1 września 1941 był w Ministerstwie Religii i Oświecenia Publicznego[4], od 1941 był sekretarzem generalnym Ministerstwa Edukacji.

W 1958 został profesorem archeologii w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Londyńskiego. W latach 1952–1965 prowadził wykłady oraz seminaria na wielu uniwersytetach europejskich oraz amerykańskich (1968–1969). Zamieszkiwał przy ulicy Parkston Gardens w Londynie[5]. Był członkiem wielu stowarzyszeń i gremiów naukowych m.in.: Society of Antiquaries in London, Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne, Prehistoric Society London-Cambridge.

Członek-założyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Został wybrany rektorem Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie na rok akademicki 1967/1968[6].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Bronzy Małopolski Środkowej (1929)
  • Kurhany komarowskie, Stanisławów 1939;
  • The Sarmatians (vol. 73 in series „Ancient People and Places”) London: Thames & Hudson, 1970. (przetłumaczono na polski i wydano jako Sarmaci w 1979 przez PIW w serii Rodowody Cywilizacji);
  • Kultura wysocka, 1931;
  • Najstarsze dzieje narodu polskiego, Londyn 1941
  • Polska przedhistoryczna, vol. 1 (1955), vol. 2 (1959) – on Prehistoric Poland.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Miejscowości gminy Zagórz. Zasław. W: Zbigniew Osenkowski: Zagórz nad Osławą. Z dziejów miasta i gminy. Sanok: Oficyna Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2006, s. 199. ISBN 83-922799-6-4.
  2. Zasław. parafia-zagorz.pl. [dostęp 24 listopada 2014].
  3. Sprawozdanie Wydziału Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie za czas od 1 kwietnia 1934 do 31 marca 1935 przedłożone Walnemu Zgromadzeniu w dniu 29 maja 1935. Lwów: 1935, s. 33.
  4. Official staffs of the members of the government. „The London Gazette”, s. 4031, 10 września 1943 (ang.). 
  5. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 147.
  6. zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 10 sierpnia 1967 r. o zatwierdzeniu wyboru Rektora Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 4, s. 27, 4 września 1967. 
  7. Odznaki honorowe Koła Lwowian. „Biuletyn”. Nr 35, s. 96, Grudzień 1978. Koło Lwowian w Londynie. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]