Tadeusz Teodorowicz-Todorowski
| Data i miejsce urodzenia |
25 czerwca 1907 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
25 października 2001 |
| Zawód, zajęcie |
architekt |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Teodorowicz-Todorowski (ur. 25 czerwca 1907 we Lwowie, zm. 25 października 2001 w Gliwicach) – polski architekt, wykładowca akademicki[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie Ludwika i Pauliny z domu Wurm. W 1926 r. uzyskał świadectwo dojrzałości[2] i rozpoczął studia na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej[1], które ukończył w 1931 r. z wynikiem bardzo dobrym. Pozostał na uczelni, na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Architektury Monumentalnej kierowanej przez prof. Witolda Minkiewicza. Początkowo prowadził jedynie pracę dydaktyczną równocześnie terminował w wielu pracowniach, dzięki czemu zdobywał kolejne umiejętności i uprawnienia zawodowe samodzielnego architekta. Od 1935 prowadził prace projektowe, zrealizował dom własny we Lwowie, a także uczestniczył w czterech konkursach SARP. Do realizacji przeznaczono dwa projekty jego autorstwa, kościół św. Wincentego we Lwowie i kościół w Kołomyi[3].
W okresie pierwszej okupacji sowieckiej pracował w Lwowskim Instytucie Politechnicznym. Po zajęciu miasta przez Niemców, od czerwca 1941 do sierpnia 1942 r., był zatrudniony jako architekt w lwowskim oddziale niemieckiego urzędu ds. kin na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Jesienią 1942 r. powrócił na uczelnię, która w czasie niemieckiej okupacji miasta przekształcono w Staatliche Technische Fachkurse Lemberg. Został starszym asystentem w Katedrze Architektury Budynków Mieszkalnych kierowanej przez prof. Jana Bagieńskiego. Po ponownym zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną, pozostał na uczelni, która ponownie stała się Lwowskim Instytutem Politechnicznym[2].
W sierpniu 1945 r. w ramach repatriacji znalazł się na Górnym Śląsku, od 1 listopada 1945 do 1953 zajmował stanowisko kierownicze w Katedrze Zabudowy Osiedli Wydziału Inżynieryjno-Budowlanego na Politechnice Śląskiej[3]. Równocześnie kierował pracownią NMT (Nowe Miasto Tychy) w „Miastoprojekcie” Gliwice, gdzie zaprojektował Osiedle A w powstających od podstaw Nowych Tychach[4][5]. W 1977 oddano do użytku zaprojektowany przez Tadeusza Teodorowicza-Todorowskiego gmach dla nowo powstałego Wydziału Architektury, w tym samym roku przeszedł na emeryturę[3]. W wolnym czasie zajmował się malarstwem, fotografiką, poezją oraz podróżami i rajdami samochodowymi[6].
Był członkiem m.in. Stowarzyszenia Architektów Polskich, Towarzystwa Urbanistów Polskich. W latach 1976–1986 przewodniczył Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach[2].
Od 31 sierpnia 1944 r. był mężem Anny z domu Madurowicz (1909-1981)
Zmarł w Gliwicach, spoczął obok żony na cmentarzu komunalnym Centralnym (sektor LA8-7-19)[7].

Projekty
[edytuj | edytuj kod]- Willa własna przy ul. Pomorskiej 45 we Lwowie (1935)
- Projekt kościoła Księży Misjonarzy Lwów (1938)
- Audytorium Wydziału Chemicznego w Gliwicach (1947)
- Wydział Budownictwa w Gliwicach (1949–1952)
- Odbudowa i przebudowa zniszczonego Haus Oberschlesien z przeznaczeniem na Urząd Miejski w Gliwicach (1949)
- Osiedle mieszkaniowe A w Tychach (1951–1956)
- Studencki Kino-Teatr X w Gliwicach (1959)
- Osiedle mieszkaniowe Śródmieście w Sosnowcu (1954)
- Szkoła w Sosnowcu (1958)
- Klub MPiK w Gliwicach (1959)
- Hala Technologiczna Wydziału Inżynierii Sanitarnej w Gliwicach (1970)
- Wydział Architektury wraz z pomnikiem w Gliwicach (1972)
- Laboratorium Wydziału Budownictwa w Gliwicach (1973)
Źródło:[1].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1985)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1957)[8]
- Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985)
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1989)[9]
- Medal SARP „Za osiągnięcia w dziedzinie architektury” (1976)
- Złota Odznaka SARP (1963)
- Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1974)[10]
Źródło:[1].
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego indywidualna II stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1971)[11]
- Nagroda Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego I stopnia za całokształt osiągnięć twórczych w dziedzinie architektury i urbanistyki (1988)[1]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Tadeusz Teodorowicz-Todorowski [online], www.archimemory.pl [dostęp 2026-05-18].
- 1 2 3 Teodorowicz-Todorowski – Gliwicki Leksykon Historyczny [online] [dostęp 2026-05-18].
- 1 2 3 Gliwice na ich drodze: Tadeusz Teodorowicz-Todorowski - Muzeum w Gliwicach Muzeum w Gliwicach [online], web.archive.org, 25 czerwca 2016 [dostęp 2023-06-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-25].
- ↑ Marcin Skup, Osiedle A w Nowych Tychach | Polski Socrealizm [online], 2 stycznia 2016 [dostęp 2023-06-22] (pol.).
- ↑ Muzeum Miejskie – Tychy | [online] [dostęp 2023-06-22] (pol.).
- ↑ Tadeusz Teodorowicz Todorowski. Twórca osiedla A w Tychach [online], Tychy Nasze Miasto, 25 czerwca 2014 [dostęp 2023-06-22] (pol.).
- ↑ Cmentarze komunalne w Gliwicach [online], gliwice.grobonet.com [dostęp 2026-05-18].
- ↑ Program Politechniki Śląskiej im. Wincentego Pstrowskiego za rok akademicki 1957–1958. Gliwice: Politechnika Śląska, 1958, s. 249. [dostęp 2026-04-29].
- ↑ Odznaczenia, nagrody. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. Nr 1 (12), s. 5, październik 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9605. [dostęp 2026-05-18].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1974–1975. Gliwice: Politechnika Śląska, 1975, s. 19. [dostęp 2026-07-18].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1971–1972. Gliwice: Politechnika Śląska, 1972, s. 7. [dostęp 2026-07-02].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ryszard Nakonieczny: Gliwice na ich drodze: Tadeusz Teodorowicz-Todorowski. Muzeum w Gliwicach, 26 maja 2013. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-25)]. (pol.).
- Jolanta Pierończyk: Tadeusz Teodorowicz-Todorowski. Twórca osiedla A w Tychach, Tychy Nasze Miasto 25 czerwca 2014
- biogram, In memoriam, pamięci architektów polskich SARP
- Absolwenci Politechniki Lwowskiej
- Ludzie urodzeni we Lwowie
- Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
- Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach
- Polscy architekci
- Urodzeni w 1907
- Zmarli w 2001