Taje Dordże

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Taje Dordże

Trinlej Taje Dordże (tyb.: ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་, Wylie: Phrin-las Mtha'-yas Rdo-rje) – urodził się 6 maja 1983 roku w Lhasie w Tybecie, uważany przez swoich zwolenników za XVII inkarnację Karmapy[1], głowy szkoły Karma Kagyu, jednej z czterech najważniejszych szkół buddyzmu tybetańskiego. Wśród wyznawców buddyzmu[2] istnieje jednak wiele kontrowersji wokół identyfikacji XVII Karmapy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jest starszym synem III Mipama Rinpocze, lamy ze szkoły Ningmapa, i Deczen Łangmo, pochodzącej z arystokratycznej rodziny, wywodzącej swoje drzewo genealogiczne od króla Gesara.[3] (młodszy syn Mipama Rinpocze – XIV Sonam Tsemo Rinpocze – został rozpoznany jako tulku w szkole Sakjapa i Gelugpa). W wieku jednego i pół roku chłopiec zaczął mówić ludziom, iż jest Karmapą.

W marcu 1994 roku Taje Dordże i jego rodzina uciekli z Tybetu do Nepalu, a stamtąd do Indii, gdzie w New Delhi podczas ceremonii powitalnej został formalnie rozpoznany jako XVII Karmapa przez Szamara Rinpocze[3]. W listopadzie 1996 roku stał się mnichem, przyjmując ślubowania i schronienie w czasie wielkiej ceremonii w świątyni Bodhgaya, miejscu w którym Budda osiągnął oświecenie. Otrzymał wtedy imię Trinlej Taje Dordże. Rozpoznanie XVII Karmapy Trinleja Taje Dordże odbyło się zgodnie z wielowiekową tradycją Karma Kagyu.

Polityczne kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Podobnie, jak podczas rozpoznania XVI Karmapy, również w przypadku identyfikacji XVII Karmapy doszło do politycznych kontrowersji, które trwają do dzisiaj i są faktycznym powodem podziału w szkole Karma Kagyu. Jeden z ważnych lamów szkoły, Situ Rinpocze, odnalazł innego kandydata na XVII Karmapę – Ogjen Trinle Dordże, którego rozpoznał i oficjalnie intronizował w Tsurphu na terenie Tybetańskiego Regionu Autonomicznego. W kontrowersje wewnątrz linii Karma Kagyu wmieszał się rząd Chińskiej Republiki Ludowej oraz przywódca szkoły Gelug i polityczny lider Tybetańczykow XIV Dalajlama, którzy oświadczyli, że akceptują kandydata wybranego przez Situ Rinpocze. Sprawa dodatkowo skomplikowała się na skutek zawirowań politycznych w indyjskiej prowincji Sikkim, gdzie znajduje się klasztor Rumtek, siedziba XVI Karmapy. W roku 1993 roku klasztor, przy akceptacji lokalnego stanowego rządu premiera N.B. Bhandari'ego (pomimo konstytucyjnego rozdziału spraw religijnych i państwowych), został przemocą przejęty przez zwolenników Situ Rinpocze, a dotychczasowi rezydenci, mnisi XVI Karmapy, zostali z niego wyrzuceni siłą.[4]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Taje Dordże wybrał na swoją siedzibę Kalimpong – miasto w Zachodnim Bengalu niedalego granicy z Sikkimem. Rozpoczął intensywny okres tradycyjnej edukacji klasztornej. Otrzymał bezpośredni przekaz filozofii i praktyki buddyjskiej od najbardziej znanych mistrzów buddyjskich z Tybetu i Indii. W rezultacie tego w 2003 roku został intronizowany przez XIV Szamarpę jako Vidhyadhara (Posiadający Wiedzę)[5]. W grudniu 2004 roku Taje Dordże został uznany za Vajra Acharya, wielkiego mistrza Tantry.

Obok tradycyjnego wykształcenia buddyjskiego, Taje Dordże otrzymał również edukację zachodnią od angielskich i australijskich nauczycieli oraz intensywne wprowadzenie do filozofii Zachodu od profesora Harrisona Pembertona z Uniwersytetu Waszyngtona i Lee w Stanach Zjednoczonych[6].

Prawo do klasztoru Rumtek[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 2004 roku Indyjski Sąd Najwyższy ogłosił, że Karmapa Charitable Trust, legalny zarząd powołany jeszcze przez XVI Karmapę, posiada wyłączne prawo do klasztoru Rumtek w Sikkimie, siedziby XVI Karmapy. Decyzja ta potwierdziła decyzje dwóch sądów niższej instancji i stanowi ostateczny werdykt w tej sprawie[7]. W maju 2006 roku Karmapa Charitable Trust oficjalnie uznał Taje Dordże za legalnego następcę XVI Gjałła Karmapy Rangdziung Rigpe Dordże i jedynego prawowitego spadkobiercę klasztoru Rumtek[8].

Aktywność[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ w klasztorze Rumtek obecnie trwa inwentaryzacja, aby zbadać podejrzenia o zaginięciu wielu cennych skarbów szkoły (w tym słynnej Czarnej Korony), Taje Dordże przebywa obecnie w Kalimpongu w Indiach, gdzie kontynuuje swoją tradycyjną edukację wynikającą z posiadania tytułu Karmapy. Często udaje się w podróże po świecie, podczas których odwiedza ośrodki szkoły Karma Kagyu, spotyka się z uczniami, udziela nauk i inicjacji, a także reprezentuje buddyzm na konferencjach i spotkaniach międzyreligijnych. Polskę odwiedził dotychczas trzykrotnie, w 2000, 2004 oraz 2009 roku, udzielając nauk m.in. w Sali Kongresowej w Warszawie. Podczas swojej ostatniej wizyty w Europie w 2009 roku odwiedził wiele ośrodków buddyjskich i przeprowadził publiczne wykłady w Austrii, Czechach, Danii, Francji, Niemczech, Polsce, Rosji, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i na Ukrainie[9].

Przypisy

  1. Worldwide Representation of the Karma Kagyu Lineage Dharma centers that follow the Karma Kagyu tradition of H.H. Karmapa Thaye Dorje
  2. International Karma Kagyu Buddhist Organisation Unraveling the Karmapa Controversy
  3. 3,0 3,1 Diamondway-Buddhism Biography Trinley Thaye Dorje.
  4. Kagyu-Asia News A chronological report on the Rumtek Court Case
  5. Vienna Dharma Project Vidyadhara Ceremony of the 17th Karmapa, Trinley Thaye Dorje
  6. Washington and Lee University Pemberton Teaches Western Philosophy in India.
  7. Indyjski Sąd Najwyższy oddaje Rumtek w ręce Karmapa Charitable Trust
  8. Karmapa Charitable Trust: Announcement from the Council of His Holiness Gyalwa Karmapa (pdf file)
  9. Karmapa Europe Tour 2009 (pdf file)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]