Tama Wielkiego Odrodzenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tama Wielkiego Odrodzenia
Ilustracja
Wizualizacja ukształtowania regionu po ukończeniu budowy
Rzeka Nil Błękitny
Państwo  Etiopia
Stopień wodny Wielki Etiopskie Odrodzenie
Budowa
Data budowy 2011 r.
Położenie na mapie Etiopii
Mapa lokalizacyjna Etiopii
Tama Wielkiego Odrodzenia
Tama Wielkiego Odrodzenia
Ziemia11°12′55″N 35°05′35″E/11,215278 35,093056

Tama Wielkiego Odrodzenia – budowana zapora wodna na Nilu Błękitnym w Etiopii, przy granicy z Sudanem.

Pojemność zbiornika stworzonego przez tamę zaplanowano na 74 mld m³[1], a długość na 246 km[2], co ma ją uczynić największą tego typu budowlą w Afryce[1]. Elektrownia na zaporze ma mieć moc 6000 MW dzięki dwóm turbinom[3]

Historia budowy[edytuj | edytuj kod]

Pomysł budowy zapory i zbiornika wodnego został ogłoszony w 2010 r.[4] w związku z planem zaspokojenia potrzeb energetycznych rozwijającej się etiopskiej gospodarki[1] oraz eksportu energii[2]. Etiopia zaplanowała, aby w ciągu 10 lat, kosztem 12 mld dol.[5], wybudować elektrownie o mocy 20 GW. Według informacji przekazanych przez etiopskie władze zapora nie posłuży do irygacji, gdyż tereny wokół zbiornika tamy nie nadają się do produkcji rolnej[3].

Budowa tamy przez włoski koncern Salini Impregilo[2] rozpoczęła się w kwietniu 2011 r., a zakończenie wartej 4,2 mld dol. budowy[1] zaplanowano na 2017 r.[2], jednak z czasem przesunięto na 2019 rok. Napełnianie wodą ma trwać kolejne trzy lata[1]. Zapora została zlokalizowana w dolinie Guba[2], 40 km od granicy Sudanu. Budowę sfinansowano wyłącznie z krajowych środków[3], składali się na nią także mieszkańcy kraju[1], kupując rządowe obligacje[5].

Konflikt z Egiptem[edytuj | edytuj kod]

Budowa zapory była przyczyną sporu z Egiptem o udział w zasobach wodnych oraz o wpływy w regionie wschodniej Afryki[1].

Egipt zgłosił zastrzeżenie do tempa napełniania zbiornika, uważając je za groźne dla środowiska i gospodarki[1]. Egipscy politycy okazjonalnie zgłaszali także publicznie możliwość zbrojnej interwencji w rejonie zapory. W 2014 r. Egipt i Sudan zdecydowały się zamówić zagraniczną ekspertyzę na temat wpływu napełniania zbiornika na poziom rzeki. Po półtora roku prowadzenia postępowania w lutym 2016 r. kontrakt powierzono ostatecznie dwóm przedsiębiorstwom konsultingowym z Francji, a termin uzyskania wyników oszacowano na kolejne półtora roku[3]. Bilateralne negocjacje egipsko-etiopskie na temat napełniania zbiornika były prowadzone przez rok od listopada 2016 r., po czym załamały się wskutek braku możliwości zbliżenia stanowisk. Rząd Sudanu bezskutecznie próbował mediować w konflikcie. W styczniu 2018 r. negocjacje zostały wznowione, zaś Egipt zwrócił się z prośbą o mediację do Banku Światowego[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Matina Stevis-Gridneff, Nairobi i Dahlia Kholaif, Arab Al-Raml: Tama niezgody. Egipt kłóci się z Etiopią o wodę z Nilu. Czy to wstęp do regularnej wojny? (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2018-01-31. [dostęp 2018-02-04].
  2. a b c d e Marta Urzędowska: Egipcjanie są wściekli: po blisko 100 latach przestają kontrolować Nil (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2014-04-25. [dostęp 2018-02-04].
  3. a b c d Michał Staniul: Egipt kontra Etiopia na Nilu. Spór o zasoby rzeki może zdestabilizować cały Róg Afryki (pol.). W: WP Wiadomości [on-line]. Grupa WP, 2016-04-12. [dostęp 2018-02-04].
  4. Marta Lipowska-Hamdy: Etiopia się zbroi. Czy czeka nas wojna o Nil? (pol.). [dostęp 2018-02-04].
  5. a b Etiopia buduje wielką tamę na Nilu (pol.). W: Rzeczpospolita [on-line]. Gremi Media SA, 2013-05-30. [dostęp 2018-02-04].