Tamara (królowa Gruzji)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tamara I Wielka
królowa Gruzji
ilustracja
królowa Gruzji
Okres panowania od 1184
do 1213
Poprzednik Jerzy III
Następca Jerzy IV
Dane biograficzne
Dynastia Bagratydzi
Data urodzenia 1160
Data śmierci 1213
Ojciec Jerzy III
Matka Burudukan
Dzieci Jerzy IV
Rusudan

Tamar, Tamara I Wielka (gruz. თამარ) z rodu Bagratydów (11601213) – królowa Gruzji od 1184.

Życiorys[edytuj]

Była najstarszą córką króla Jerzego III i Burudukan, córki króla AlaniiKuddana. W 1178 jej ojciec ogłosił ją współwładczynią i następczynią tronu Gruzji. Kiedy umarł w 1184 Tamara została samodzielnym królem (Tamar Mepe).

Fresk z monastyru Wardzia, przedstawia Tamarę
Portret królowej Tamary na banknocie 50 lari

W 1185 grupa gruzińskiej szlachty wybrała dla Tamary męża – księcia suzdalskiego Jurija Bogolubskiego (znanego w Gruzji jako Giorgi RusiJerzy Rusin). Tamara i Jerzy nie mieli potomstwa, a królowa szybko zniechęciła się do męża – prawdopodobnie z powodu jego zachowania[1]. Para rozwiodła się w 1187, a królowa sama wybrała dla siebie drugiego męża. Jej wybrankiem został książę Dawid Soslan z Osetii, potomek gruzińskiego rodu królewskiego Bagratydów. Ich ślub odbył się w 1188. Dawid Soslan nosił tytuł króla tylko nominalnie, Tamara nie dzieliła się z nim władzą (nazywano ją Królem królów i królową królowych).

Genealogia Dawida Soslana

Pierwszy mąż Tamary – Jerzy razem z potężną partią szlachty gruzińskiej w 1191 dwukrotnie próbował przejąć władzę i dwukrotnie został pokonany.

Okres jej panowania uznawany jest za "Złoty Wiek" Gruzji. Na dworze Tamary wychowywali się prawdopodobnie jej siostrzeńcy, wnuki cesarza Bizancjum Andronika I KomnenaAleksy i Dawid[2] . Tamara pomogła im w 1204 zająć Trapezunt i utworzyć na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego Cesarstwo Trapezuntu. Królowa zmarła w 1213 i według legend została pochowana w sekretnym miejscu w monastyrze Gelati, niedaleko Kutaisi, w zachodniej Gruzji. Historycy gruzińscy twierdzą, że pochowano ją w jednej w nisz klasztoru. Tamara jest świętą prawosławną i katolicką[potrzebny przypis].

Potomstwo[edytuj]

Tamara miała kilkoro dzieci, ale tylko dwoje przeżyło dzieciństwo:

Przypisy

  1. Niektóre źródła mówią o uprawianej przez niego sodomii, inne także o zoofilii i nekrofilii. Z osobą Jerzego związany jest skandal (sprawa pojawiła się na obradach parlamentu gruzińskiego) w związku z opowiadającym o nim opowiadaniu "Pierwyj Russkij" Łaszy Bugadzego.
  2. Za Georgiem Ostrogorskim, Dzieje Bizancjum, przekład pod red. Haliny Evert-Kappasowej PWN Warszawa 1968


Poprzednik
Jerzy III
królowa Gruzji
11841213
Następca
Jerzy IV