Tamaryna białoczuba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tamaryna białoczuba
Saguinus oedipus[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Infrarząd małpokształtne
Parvordo małpy szerokonose
Rodzina pazurkowcowate
Rodzaj tamaryna
Gatunek tamaryna białoczuba
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Tamaryna białoczuba[7] (Saguinus oedipus) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae). Tamaryna ta jest gatunkiem krytycznie zagrożonym wymarciem[6].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Tamaryna białoczuba występuje w północno-zachodniej Kolumbii, między rzeką Atrato a dolnym biegiem rzeki Cauca (na zachód od Cauca i Isla Margarity) i nad rzeką Magdalena (z regionem Uraba, na zachód od Cauca) oraz w północno-wschodnim departamencie Chocó, na wschód od rzeki Atrato[8]. Niewielkie, introdukowane populacje w Parque Nacional Natural Tayrona i na niektórych małych wyspach w pobliżu Kartageny i w Panamie, są poza naturalnym rozmieszczeniem tego gatunku[8].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Simia oedipus[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Linneusz wskazał Amerykę (łac. Habitat in America), ograniczone do dolnego biegu rzeki Sinú, w Kordobie, w Kolumbii[2].

S. oedipus należy do grupy gatunkowej oedipus[9][8]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy[8].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Saguinus: fr. sagouin „pazurczatka”, być może od brazylijskiej, lokalnej nazwy sahui, używanej w okolicach Bahia[10].
  • oedipus: gr. οιδος oidos, οιδεος oideos „obrzęk”, od οιδεω oideō „puchnąć”; πους pous, ποδος podos „stopa”[11].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 21–26 cm, długość ogona 33-40 cm; masa ciała samic średnio 404,1 g (n = 29) samców średnio 417,6 g (n = 37)[12]. Ssak ten posiada skąpo owłosioną szeroką, ciemnoszarą twarz; białą, długą, stojącą grzywę; grzbiet ciemnobrązowy bądź ceglastobrunatny; spód ciała i kończyny białawe.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Posiadają one bogaty repertuar dźwięków, podobnych do ptasich treli. Tamaryna białoczuba jest aktywna w dzień, noce spędza w rozgałęzieniach konarów. Żyje około 15 lat. Tamaryna białoczuba odżywia się owadami, pająkami, małymi ptakami, jaszczurkami, żabami, owocami, kwiatami oraz żywicą drzew.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Saguinus oedipus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 28. (łac.)
  3. E. Griffith: General and particular descriptions of the vertebrated animals: arranged conformably to the modern discoveries and improvements in zoology. Order Quadrumana. London: Printed for Baldwin, Cradock, and Joy, 1821, s. 100. (ang.)
  4. R.P. Lesson: Species des mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d'un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 197. (fr.)
  5. D.G. Elliot. New species of monkeys of the genera Seniocebus, Alouatta, and Aotus. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 31, s. 31, 1912 (ang.). 
  6. a b V. Rodríguez, A. Link, D. Guzman-Caro, T.R. Defler, E. Palacios, P.R. Stevenson & R.A. Mittermeier 2021, Saguinus oedipus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2021-2 [dostęp 2021-08-09] (ang.).
  7. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  8. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 182. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Saguinus oedipus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-08-09].
  10. Palmer 1904 ↓, s. 616.
  11. Palmer 1904 ↓, s. 471.
  12. A.B. Rylands & R.A. Mittermeier: Family Callitrichidae (Marmosets and Tamarins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]