Tamaryna cesarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tamaryna wąsata)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tamaryna cesarska
Saguinus imperator[1]
(Goeldi, 1907)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

naczelne

Podrząd

wyższe naczelne

Rodzina

pazurkowcowate

Rodzaj

tamaryna

Gatunek

tamaryna cesarska

Synonimy
  • Midas imperator Goeldi, 1907[2]
  • Mystax imperator subgrisescens Lönnberg, 1940[3]
Podgatunki
  • S. i. imperator (Goeldi, 1907)
  • S. i. subgrisescens (Lönnberg, 1940)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Tamaryna cesarska[5], tamaryna wąsata[6] (Saguinus imperator) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Tamaryna cesarska występuje w zależności od podgatunku[7][5]:

  • S. imperator imperatortamaryna cesarskabrazylijska część Amazonii do Peru, na wschód od górnego biegu rzeki Purus, między rzekami Purus i Acre; prawdopodobnie zasięg jest bardziej złożony niż obecnie rozumiany.
  • S. imperator subgrisescenstamaryna brodata – Amazonia w zachodniej Brazylii, południowo-wschodnim Peru i północno-zachodniej Boliwii, w Brazylii na wschód od górnego biegu rzeki Juruá do rzek Tarauacá i Juruparí, w Peru na zachód do rzek Urubamba i Inuya oraz na południe od rzeki Tahuamanu do dorzecza rzeki Muyumanu w Peru i Boliwii.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1907 roku szwajcarsko-brazylijski przyrodnik Émil August Goeldi nadając mu nazwę Midas imperator[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Goeldi wskazał rzekę Acré, w górnym biegu rzeki Purus, w Brazylii[2][8].

S. imperator należy do grupy gatunkowej mystax[7]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki[7].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Saguinus: fr. sagouin „pazurczatka”, być może od brazylijskiej, lokalnej nazwy sahui, używanej w okolicach Bahii[9].
  • imperator: łac. imperator, imperatoris „cesarz, wódz, imperator” , od imperare „rządzić”[10].
  • subgrisescens: łac. sub „pod, blisko”[11]; nowołac. griscescens, griscescentis „szarawy, trochę szary”, od średniowiecznołac. griseum „szary”[12].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 23–26 cm, ogona 35–42 cm; masa ciała 400–550 g[13]. Sierść szara z domieszką rdzawobrązowego koloru, dłonie i stopy czarne, ogon brązowy. Głowa mała, charakterystyczne długie, białe wąsy (stąd nazwa wąsata). Żyje w grupach rodzinnych, prowadzi nadrzewny tryb życia, jest aktywna w dzień. Wszystkożerna - zjada głównie owady, owoce i nektar.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Peru znajduje się pod ochroną. Całkowita liczba okazów jest nieznana.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Saguinus imperator, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c É.A. Goeldi. On some new and insufficiently known Species of Marmoset Monkeys from the Amazonian Region. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1907 (1), s. 93, 1907 (ang.). 
  3. A.J.E. Lönnberg. Notes on marmosets. „Arkiv för zoologi”. 32A (10), s. 9, 1940 (ang.). 
  4. A.L. Ravetta, A.M. Calouro, R.B. Wallace, J.M. Mollinedo, F. Röhe, J.C. Bicca-Marques, E.W. Heymann & R.A. Mittermeier 2021, Saguinus imperator, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2021-2 [dostęp 2021-08-09] (ang.).
  5. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 37. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. J.H. Reichholf & G. Steinbach (redaktorzy); autorzy tekstów: J. Diller, S. Graf, W. Hagen, H. Hagen, U. Heckner-Bisping, P. Hey-Reidt, K. Janke, E. Keller, B.P. Kremer, J. Markl, B. Markl, H.F. Moeller, J.H. Reichholf, M. Schmitt, A. Sigl & U. Weinhold: Ssaki. Cz. 1. Warszawa: Horyzont, 2001, s. 117, seria: Leksykon zwierząt. ISBN 83-7227-610-2. (pol.)
  7. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 182. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Saguinus imperator. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-08-09].
  9. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 616, 1904 (ang.). 
  10. The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World [online], S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
  11. Jaeger 1944 ↓, s. 225.
  12. Jaeger 1944 ↓, s. 99.
  13. A.B. Rylands & R.A. Mittermeier: Family Callitrichidae (Marmosets and Tamarins). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 335. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1-256. (ang.)
  • D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Saguinus imperator. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-08-09].
  • A.L. Ravetta, A.M. Calouro, R.B. Wallace, J.M. Mollinedo, F. Röhe, J.C. Bicca-Marques, E.W. Heymann & R.A. Mittermeier 2021, Saguinus imperator, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021 [online], wersja 2021-2 [dostęp 2021-08-09] (ang.).