Tamasaburō Bandō V

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tamasaburō Bandō V
五代目 坂東 玉三郎
Ilustracja
Tamasaburō Bandō V
Imię i nazwisko Shin’ichi Nirehara (jap. 親市 楡原)
Data i miejsce urodzenia 25 kwietnia 1950
Tokio
Zawód aktor kabuki
Strona internetowa

Tamasaburō Bandō V (jap. 五代目 坂東 玉三郎 Godaime Bandō Tamasaburō, prawdziwę imię Shin’ichi Nirehara, ur. 25 kwietnia 1950 roku w Tokio)japoński aktor kabuki, specjalizujący się w rolach onnagata (mężczyźna grający role kobiece)[1]. Reżyser i aktor filmowy. Żywy Skarb Narodowy, laureat Nagrody Kioto, Praemium Imperiale.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Shin’ichi Nirehara urodził się 25 kwietnia 1950 roku w Tokio. Jego rodzina nie miała teatralnych tradycji. Sztukę teatralną zaczął studiować ramach w rehabilitacji po polio. Kiedy miał 6 lat, aktor kabuki Kan'ya Morita XIV (Tamasaburō Bandō IV[2]) adoptował go, by mieć następcę. Shin’ichi Nirehara zadebiutował na scenie w 1957 roku, grając rolę Kotaro w sztuce Terakoya, będącej częścią spektaklu Sugawara Denju Tenarai Kagami (jap. 菅原伝授手習鑑)[3]. Grał wtedy pod scenicznym imieniem Kinoji Bandō. W 1964 roku odziedziczył imię Tamasaburō Bandō V[1].

Kan'ya Morita zakazał swojemu adoptowanemu synowi występować poza teatrem kabuki, jednak kiedy Morita zmarł w 1975 roku, Tamasaburō Bandō V zaczął dodatkowo działać w innych dziedzinach sztuki. Zagrał m.in. Lady Makbet w Makbecie czy Desdemonę w Otellu. W 1970 roku rozpoczął karierę filmową. W 1990 roku podjął się reżyserii. Jego film Tęsknota (jap. 夢の女 Yume no onna) brał udział w konkursie głównym podczas Festiwalu Filmowego Berlinale w 1993 roku. W 1996 roku razem ze skrzypkiem Yo-Yo Ma opracowali taniec kabuki do muzyki Johanna Sebastiana Bacha. W 1998 roku tańczył wspólnie z Michaiłem Barysznikowem. Na Shanghai International Art Festival w 2009 przygotował i zagrał w operze kunqu Mundating, która zyskała uznanie i była potem grana w Tokio[1]. Współpracował również z grupą bębniarzy taiko Kodo[4].

Ważniejsze role[edytuj | edytuj kod]

Tamasaburō Bandō V wystąpił m.in. następujących sztukach[1][5][6]:

  • 1969, Zadziwiająca historia, czyli sierp księżyca (jap. 椿説弓張月 Chinsetsu yumiharizuki) Yukio Mishimy – księżniczka Shiranui
  • 1970, Narukami (鳴神[7]) – księżniczka Taema
  • 1971, Sumidagawa gonichi no omokage, (隅田川続俤[8]) – księżniczka Nowake
  • 1975, Sakurahime Azuma Bunsho (桜姫東文章[9]) – księżniczka Sakura
  • 1995, Tenshu Monogatari (天守物語[10]) – księżniczka Tomi
  • 1997, Dan no Ura Kabuto Gunki (壇浦兜軍記~阿古屋[11]) – Akoya
  • 2001, Meiboku Sendai Hagi (伽羅先代萩[12]) – Masaoka

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Alison Eldridge, Bandō Tamasaburō V | Japanese Kabuki actor, Encyklopedia Britannica [dostęp 2020-04-01] (ang.).
  2. Morita Kan'ya XIV, Kabuki 21 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  3. Terakoya, Kabuki 21 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  4. a b c Meet the Winners of the 2019 Praemium Imperiale Awards, 17 września 2019 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  5. a b c d Tamasaburo Bando V, Kyoto Prize [dostęp 2020-04-01] (ang.).
  6. a b Bandô Tamasaburô V, Kabuki 21 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  7. Narukami, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  8. Sumidagawa Gonichi no Omokage : Hokaibo, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  9. The Scarlet Princess of Edo, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  10. The Castle Tower, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  11. Dan no Ura Kabuto Gunki, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  12. The Precious Incense and Autumn Flowers of Sendai, Kabuki Play Guide [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  13. 菊池賞受賞者一覧 [dostęp 2020-04-02] (jap.).
  14. Allen Kim, 'Mario Bros.' creator Shigeru Miyamoto to be given one of Japan's highest honors, CNN [dostęp 2019-10-30] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]